Inleiding
De Basisschool Kinderboom in Kaatsheuvel vormt een centraal onderdeel van het onderwijsaanbod binnen de gemeente, met een duidelijk profiel gericht op het volledig ontwikkelen van elke leerling. De school is gevestigd in een omgeving waar kinderen zowel in de natuur als in een geheel op maat gemaakte ruimte kunnen groeien. Het onderwijsaanbod is geïntegreerd op de principes van bewegingsgericht leren, vroegtijdig signaleren van ontwikkelingsbehoeften en het bieden van passend onderwijs voor leerlingen met afwijkende leerprocessen. De school is onderdeel van Stichting Leerrijk, een organisatie die een gestructureerd en samenhangend systeem van ondersteuning heeft opgebouwd, zowel op schoolniveau als via externe netwerken. De organisatie is gevestigd op een locatie die zowel fysiek als functioneel geschikt is voor een breed scala aan leerlingen, met name door het aanbod van extra ondersteuning via de boven-scholierse plusklas Breinrijk. Hoewel de bronnen geen informatie bevatten over de juridische of technische aspecten van de vestiging van de school of haar omgeving, bieden ze een uitgebreid beeld van het onderwijsprofiel, de organisatie van het onderwijsaanbod, de aanwezige ondersteuningsmaatregelen en de procedures bij personeelsproblemen. Deze gegevens vormen de basis voor een volledig overzicht van het onderwijsaanbod van de Basisschool Kinderboom.
Onderwijsaanbod en leeromgeving
De leeromgeving van de Basisschool Kinderboom is ontworpen om te voldoen aan de basisbehoeften van jonge kinderen in de onderbouw. Elke dag zijn kinderen uitgenodigd om naar buiten te gaan, waar ze ongecontroleerd kunnen spelen en daarbij zowel hun motorische als sociale vaardigheden ontwikkelen. Bij slecht weer wordt gebruikgemaakt van een goed ingerichte kleuterspeelzaal, die als een veilige en creatieve ruimte fungeert binnen het dagelijkse aanbod. De organisatie van het leerproces is gericht op beweging en spel, waarbij deze elementen geïntegreerd zijn in de leeractiviteiten, vooral in de lagere groepen. Dit aanbod is ondersteund door een gestructureerd volgsysteem dat gebaseerd is op het Digikeuzebord, een systeem dat de ontwikkeling van elke leerling in beeld brengt en de leerkrachten helpt om het onderwijsaanbod af te stemmen op de specifieke behoefte van de leerling. De methode Semsom wordt in de groepen 1 t/m 4 toegepast, een rekenmethode die specifiek is ontwikkeld voor jonge kinderen en aansluit bij hun ontwikkelingsniveau. Deze methode integreert bewegend leren en spelgerichte benaderingen in elke les, wat bijdraagt aan een betere inprenting van rekenkundige vaardigheden.
Het onderwijsaanbod in de onderbouw is geïnspireerd op het idee van een "rijke leeromgeving", waarin leerlingen in een omgeving met veel mogelijkheden kunnen groeien. In groep 1 en 2 wordt aangesloten bij het ontwikkelingsniveau en de interesse van het kind door middel van een thematisch en planmatig aanbod in een omgeving die rijk is aan ervaringen. De leerstof wordt aangeboden via diverse bronnen, waaronder Semsom, de Kleuteruniversiteit en Faqta. Deze bronnen bieden ondersteuning op gebieden als grove en fijne motoriek, mondelinge taal, woordenschat (volgens het lijstje van Logo 3000), beginnende geletterdheid, gecijferdheid, sociale ontwikkeling, burgerschap, mediawijsheid, muziek en omgangsvormen. Het doel is om leerlingen te voorzien van een uitgebalanceerd aanbod dat zowel cognitieve als sociale vaardigheden stimuleert. De leerkrachten gebruiken deze bronnen om de leerdoelen van het Digikeuzebord systematisch te benaderen, waarbij de leerkracht de ontwikkeling van elke leerling continu in beeld houdt en op maat kan inschalen.
Ondersteuningssystematiek en passend onderwijs
De school biedt een gestructureerd systeem van basisondersteuning aan leerlingen die een kleinere leervertraging of -versnelling ervaren. Deze ondersteuning is gericht op leerlingen met dyslexie, dyscalculie of andere vormen van leervertraging. De leerkrachten en het team van ondersteunende medewerkers zorgen ervoor dat deze leerlingen voldoende ruimte krijgen om hun ontwikkeling te voltooien. Wanneer de basisondersteuning niet voldoende blijkt te zijn, wordt er een gesprek gevoerd met ouders en de intern begeleider van de school. Samen worden mogelijke vormen van extra ondersteuning besproken. De school kan hierbij de hulp inroepen van het deskundige bevoegd gezag (DBG) van Stichting Leerrijk, een instantie die deskundigheid biedt op het gebied van leerontwikkeling. Daarnaast kan het samenwerkingsverband van Stichting Leerrijk worden ingeschakeld om financiering te vergemakkelijken voor extra ondersteunende maatregelen.
Voor leerlingen die moeite hebben met rekenen, wordt er extra aandacht besteed door middel van rekengroepen. Deze groepen zijn specifiek ingericht om leerlingen met rekenproblemen op een gerichte manier te begeleiden. Op vergelijkbare wijze worden leerlingen die moeite hebben met lezen, begeleid door middel van gerichte programma’s. Twee hiervan zijn Bouw! en Letterster, programma’s die zijn ontworpen om kinderen te helpen met het ontwikkelen van de basisvaardigheden op het gebied van leesvaardigheid. Deze aanpak zorgt ervoor dat leerlingen die moeite hebben met het lees- of rekenonderwijs, niet achterblijven, maar juist gesteund worden op een manier die past bij hun persoonlijke ontwikkelingsprofiel.
Buitenschools aanbod: de plusklas Breinrijk
Bij uitzondering van het reguliere onderwijs biedt de school ook toegang tot een buitenschools aanbod: de plusklas Breinrijk. Deze klasse is bedoeld voor leerlingen vanaf groep 4 die meer verrijking nodig hebben dan het reguliere onderwijs op school kan bieden. De klasse wordt georganiseerd door Stichting Leerrijk en is gevestigd op twee locaties: basisschool Baardwijk in Waalwijk en basisschool Kinderboom in Kaatsheuvel. Het doel van Breinrijk is om hoogbegaafde leerlingen te voorzien van een uitdagend en uitgebreid programma dat hun intellectuele potentieel volledig uit kan blikken. De leerlingen werken hier onder leiding van gespecialiseerde leerkrachten die gespecialiseerd zijn in het ondersteunen van hoogbegaafde kinderen. De toegang tot deze klas is niet automatisch; er is een gesloten aanmeldprocedure, waarbij ouders of de school contact kunnen opnemen met de intern begeleider van de school voor verdere informatie.
Het feit dat zowel kinderen vanuit Kaatsheuvel als vanuit andere gemeenten toegang kunnen krijgen tot deze klas, suggereert dat de school een bredere rol speelt binnen het onderwijslandschap van de regio. De organisatie van de plusklas volgt een gestructureerde aanpak, waarbij de leerlingen worden benaderd op basis van hun ontwikkelingsniveau en interesses. Dit biedt hen niet alleen kennisverwerving, maar ook de ruimte om kritisch te denken, creatief te werken en samen te werken aan complexere opdrachten. Het programma is ontworpen om de leerlingen te ontwikkelen in hun vermogen om problemen op te lossen, te redeneren en te reflecteren – vaardigheden die essentieel zijn voor toekomstig succes in het hoger onderwijs en in het beroepsleven.
Organisatie en personeelszorg bij afwezigheid
De organisatie van de school is gericht op continuïteit in het onderwijs, ook bij afwezigheid van personeel. Hoewel de schoolleiding verantwoordelijk is voor het garanderen van een voortzetting van het onderwijs bij afwezigheid van leerkrachten, zijn er bepaalde beperkingen. Als er geen vervanging beschikbaar is, kan de schoolleiding in uitzonderlijke gevallen proberen om het personeel te mobiliseren. Dit gebeurt via een gestructureerd protocol dat is opgesteld voor alle scholen binnen Stichting Leerrijk. De eerste optie is het inschakelen van een vervanger, een leerkracht die op afroep beschikbaar is voor een of meerdere dagen. Een tweede optie is het inschakelen van duo-partners of parttimers binnen het eigen team, die in staat zijn om tijdelijk een les over te nemen. Derde optie is een beroep op parttimers van een andere school via e-mail, indien deze beschikbaar zijn. De meest uitzonderlijke maatregel is het vragen aan leerkrachten die compensatie-uren hebben gepland om hun vrije dag op een ander moment in te vullen, wat in overleg met de schoolleiding plaatsvindt.
Hoewel de schoolleiding alles in het werk stelt om kinderen niet naar huis te sturen, kan zij geen garantie geven op een volledige vervanging bij ziekte van personeel. Dit is een gevolg van het toenemende tekort aan beschikbaar personeel, een probleem dat de hele sector treft. Op de Basisschool Kinderboom zijn er echter meerdere parttimers die in de meeste gevallen bereid zijn om een zieke collega te vervangen. Dit toont aan dat het personeelsbestuur een sterke samenhang heeft en dat het team zich inzet voor de continuïteit van het onderwijs. Hoewel de bronnen niet specificeren in welke mate dit protocol vaker of vaker wordt toegepast, wordt duidelijk dat er een gestructureerde aanpak is ontwikkeld om de impact van personeelsafwezigheid te minimaliseren.
Leidinggevend team en samenwerking
Het leidinggevend team van de Basisschool Kinderboom bestaat uit een samenwerkingsverband tussen alle personeelsleden, inclusief leerkrachten, ondersteunende medewerkers, specialisten en niet-onderwijzende medewerkers. Dit team is samengesteld uit vakkrachtige en enthousiaste personen die er samen voor zorgen dat leerlingen hun volledige potentieel kunnen ontwikkelen. De directrice, Yvonne Mutsaers, leidt het team en is verantwoordelijk voor het algehele beleid en de strategische richting van de school. Haar rol is cruciaal bij het coördineren van alle activiteiten, van het onderwijsaanbod tot de organisatie van personeelszorg bij afwezigheid.
Samenwerking speelt een centrale rol binnen het onderwijsprofiel van de school. Kinderen met achterstanden worden vroegtijdig gesignaleerd, vaak al bij de indiensttreding op de school. Dit gebeurt doordat er een intensief samenwerkingsverband bestaat tussen de school, de kinderopvang, de GGD en het maatschappelijk werk. Deze samenwerking is gebaseerd op toestemmingsverwerving van ouders, waarmee een gezamenlijk zorgoverleg wordt georganiseerd. Bij dit overleg worden kinderen die een grotere ontwikkelingsachterstand vertonen, aandachtig begeleid. De benadering is daarbij "warm" en gericht op samenwerking met ouders, leerkrachten, pedagogische medewerkers en de intern begeleider. Dit systeem zorgt ervoor dat leerlingen niet pas op latere leeftijd worden gesignaleerd, maar al vroeg hulp krijgen bij hun ontwikmeleing.
Conclusie
De Basisschool Kinderboom in Kaatsheuvel biedt een uitgebalanceerd en breed onderwijsaanbod dat gericht is op het volledig ontwikkelen van elke leerling. Het onderwijs is geïnspireerd op bewegingsgericht leren, vroegtijdig signaleren van ontwikkelingsbehoeften en het bieden van passend onderwijs voor leerlingen met afwijkende leerprocessen. De school werkt met een gestructureerd systeem van basisondersteuning en kan in geval van extra behoefte ook extra ondersteuning inschakelen via het samenwerkingsverband van Stichting Leerrijk. Het aanbod van de plusklas Breinrijk biedt een uitgebreidere vorm van verrijking voor hoogbegaafde leerlingen, met een gerichte aanpak door gespecialiseerde leerkrachten. Hoewel het personeelsbeleid bij afwezigheid van leerkrachten beperkingen kent, is er een gestructureerd protocol in werking gesteld dat het risico op een onderbreking van het onderwijs minimaliseert. De samenwerking tussen school, ouders en externe instanties is een sleutel tot succesvolle ontwikkeling van leerlingen. De school vormt een stabiel en duurzaam onderdeel van het onderwijslandschap in Kaatsheuvel.