In de huidige transitieperiode naar een duurzame energievoorziening speelt het maatwerkadvies energiebesparing een centrale rol voor woningleden, verenigingen van eigenaars (VvE’s) en zakelijke pandhouwers in de gemeente Midden-Groningen. Dit advies, dat eerder bekend stond als Energieprestatieadvies (EPA), is een gedetailleerd, op maat gemaakt plan dat concrete stappen voor energiebesparing en -besparing bevat. Het doel is om energieverbruik te verminderen, de energierekening te verlagen en tegelijkertijd te voldoen aan wettelijke eisen, zoals het opvragen van een energielabel bij verkoop. In Midden-Groningen en omgeving is dit advies vanaf 2023 een verplichte stap voor iedereen die een subsidie wil aanvragen voor het verbeteren van de energieprestatie van een woning. Het advies biedt een uitgebreid overzicht van haalbare maatregelen, hun kosten, de verwachte besparingen en de terugverdientijd. In deze richting biedt het een essentiële basis voor duurzame keuzes op zowel woningschaal als op verenigings- en zakelijke schaal. Deze richting is niet alleen nuttig voor particulieren die hun energiegebruik willen verminderen, maar ook voor investeerders en ontwikkelaars die op de duurzame transitie in Midden-Groningen willen inspringen.
Het maatwerkadvies energiebesparing is een uitgebreid rapport dat op basis van een fysieke inspectie van het pand wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. De adviseur neemt daarbij de woon- of bedrijfsomgeving in kaart, neemt meetgegevens op en analyseert de huidige energieprestatie op basis van standaardmethoden, waaronder de berekeningsmethodiek van de NTA 8800 voor utiliteitsbouw. Het doel is om een concreet handvest aan te bieden voor het verlagen van CO2-uitstoot en het verhogen van het energielabel van de woning of het pand. Voor woningeigenaren is dit advies een vereiste voor de aanvraag van subsidie, zoals de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) of de Subsidie verduurzamen voor verenigingen van eigenaars (SVVE). De VvE kan het advies op basis van een stemverkiezing binnen de vereniging aanvragen, waarna de vereniging kan besluiten om energiebesparende maatregelen uit te voeren, zoals het aanbrengen van zonnepanelen, het plaatsen van een warmtepomp of het isoleren van vloeren, muren of daken. De voorzitter van de VvE kan als contactpersoon dienen, maar het advies is niet exclusief voor VvE’s. Ook zelfstandigen en kleine ondernemers met bedrijfspanden kunnen hiervan profiteren, omdat er ook een specifieke vorm van maatwerkadvies bestaat voor zakelijke panden.
Deze richting is geïntegreerd in het Nationaal Warmtefonds, wat aantoont dat het advies erkend is op nationaal niveau en deel uitmaakt van het bredere beleid voor duurzaamheid. Belangrijke onderdelen van het advies zijn het bepalen van de huidige energielabels, het voorspellen van het toekomstige label na toepassing van maatregelen, en het opstellen van een kosten-batenanalyse. De kosten voor bepaalde maatregelen zijn in de bronnen genoemd: een zonneboiler (150 liter) kost €3.060,00 en levert jaarlijks €195,00 besparing op de energierekening; infraroodverwarming per paneel kost €305,00 en levert jaarlijks €44,50 besparing op; het aanbrengen van tochtstrips kost €1.075,00 en bespaart jaarlijks €175,00. Deze cijfers zijn gebaseerd op gemiddelde verbruiksschalen en zijn gericht op de duurzaamheid van het pand op langere termijn. De terugverdientijd voor elke maatregel wordt in het rapport uitgewerkt, waarmee beslissingen op basis van financiële haalbaarheid worden ondersteund. Voor particulieren is het belangrijk om te weten dat het advies niet alleen voor de huisbazen geldt, maar ook voor VvE’s en zakelijke panden, wat aantoont dat het een breed toepasbaar instrument is.
In de praktijk is het belangrijk om te benadrukken dat het maatwerkadvies geen verkoop is. De adviseur die het rapport opstelt, werkt niet in opdracht van een leverancier en verkoopt geen materialen of diensten. Het doel is zuiver advies, gebaseerd op de behoeften van het pand en de wensen van de bewoners. De adviseur neemt contact op met de eigenaar om te bespreken welke veranderingen wenselijk zijn, en past daarna het advies aan op de specifieke situatie. Voor woningeigenaren is dit een waardevolle stap voordat er investeringen worden gedaan in isolatie, verwarmingssystemen of zonnepanelen. De analyse die het rapport bevat, helpt bij het bepalen van het energielabel dat het pand krijgt na de verbetering. Zo is het mogelijk om van een energielabel G naar een label A te stijgen, wat een aanzienlijke waardeverhoging van het pand met zich meebrengt. Dit is van belang bij verkoop, omdat het energielabel op dit moment verplicht is bij de verkoop van een woning. Bovendien kan een goed energielabel leiden tot gunstige financieringsvoorwaarden, zoals lagere hypotheekrentes via de duurzaamheidskorting. De energieinspecteur die het advies uitvoert, controleert de hoeveelheid gas en elektriciteit die nodig is voor verwarming en warm water, en stelt vast of het pand voldoet aan de huidige eisen voor energiezuinigheid.
Deze richting is niet beperkt tot particulieren. Ook bedrijfspanden en kantoren kunnen in Midden-Groningen een maatwerkadvies aanvragen. Het is daarbij belangrijk om te weten dat het advies voor bedrijfspanden gebaseerd is op de NTA 8800-methode, die een verfijndere manier biedt om de energieprestatie van utiliteitsbouw te berekenen. Dit geeft een nauwkeuriger beeld van de energie-efficiëntie van een kantoor of bedrijfspand. Het doel is om lagere maandelijkse energiekosten te verkrijgen, een beter binnenklimaat te creëren en de milieubelasting te verlagen. Voor bedrijfseigenaren is er ook een belangrijke financiële stimulans: de Energie Investeringsaftrek (EIA). Deze regeling biedt een premie aan voor zowel het energieadvies als de uitvoering van de genoemde maatregelen. De aanvraag hiervoor kan via RVO.nl plaatsvinden. Dit maakt het advies niet alleen nuttig voor particulieren, maar ook voor zakelijke spelers die willen investeren in duurzaamheid.
In Midden-Groningen zijn er diverse erkende energieadviseurs beschikbaar die het advies kunnen uitvoeren. In de bronnen is een lijst opgenomen met betrouwbare bedrijven die werkzaam zijn in de regio. Deze zijn geplaatst op basis van hun locatie, naam en contactgegevens. De namen zijn: Vos Duurzaam Advies (Ter Apel), Real Advies (Froombosch), DUMA (Lageland), Adviesbureau Gorter (Stadskanaal) en Stichting Woonborg (Vries). Elk van deze bedrijven is erkend en moet voldoen aan de eisen van het BRL9500-02-keurmerk, wat aantoont dat ze voldoen aan hoge kwaliteitsniveaus op het gebied van energieadvies. Het is aan te raden om een adviseur uit de eigen regio te kiezen, omdat dit de kosten voor reiskosten verlaagt en de kennis van het plaatselijke bouwtype en de klimatologische omstandigheden verhoogt. De adviseur neemt de woning of het pand zelf in kaart, meet de afmetingen en bepaalt welke maatregelen het meest haalbaar zijn. Daarna wordt er een overzicht gemaakt van de kosten en de verwachte besparingen. De bewoners krijgen een duidelijk beeld van wat de maatregelen kosten, hoeveel er bespaard wordt en hoe lang het duurt voordat de investering is terugverdiend.
Voor woningleden is het belangrijk om te weten dat het advies niet alleen geldt voor het verbeteren van isolatie en verwarming, maar ook voor het aanbrengen van duurzame oplossingen zoals zonnepanelen, zonnepanelen voor warm water, of het plaatsen van een warmtepomp. In sommige gevallen is het mogelijk om een extra lening of hypotheekaflossing te nemen om de kosten te dekken, maar dit moet via de eigen financiële adviseur worden aangevraagd. In Ten Boer is het maatwerkadvies sinds 2023 verplicht voor iedereen die een subsidie wil aanvragen voor energiebesparing. Dit is een belangrijke stap in het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. De VvE’s kunnen hiervan ook profiteren, omdat ze als vereniging een goed geheel van maatregelen kunnen overnemen. De bewoners worden in de kennis gegeven van de geschatte kosten en de jaarlijkse opbrengsten via e-mail, wat transparantie en duidelijkheid biedt.
Een belangrijk aspect van het advies is dat het niet alleen gericht is op besparing, maar ook op duurzaamheid. In de bronnen wordt genoemd dat een zonnepaneel of een warmtepomp niet alleen geld bespaart, maar ook de CO2-uitstoot verlaagt. Dit is belangrijk voor het milieu en voor de duurzaamheid van het gebied. Daarnaast is er ook sprake van energiecooperaties, zoals in Andijk, Wervershoof en Alkmaar, waar bewoners samen energie kunnen produceren en besparen. Deze vorm van energieproductie is ideaal voor bewoners zonder geschikt dak of met beperkte financieringsmogelijkheden. In Hoorn is er ook een Zonatlas beschikbaar, die helpt bij het bepalen van de juiste locatie en grootte van zonnepanelen. Deze hulpmiddelen zijn nuttig voor iedereen die wil investeren in duurzaamheid.
In sommige gevallen is het nodig om een bouwkundige keuring uit te voeren, omdat een energiedeskundige niet altijd over volledige kennis van de bouwkundige structuur van een pand beschikt. Dit is belangrijk om te weten, omdat een gebouw met een oude fundering of schade aan de gevel anders moet worden beoordeeld. De energieadviseur kan hierover contact opnemen met een bouwkundige deskundige, die een uitgebreid onderzoek doet. Dit helpt om te voorkomen dat er na een verbetering schade ontstaat aan het pand. Voor woningeigenaren is dit een waardevolle stap, omdat het voorkomt dat er foutief wordt geïnstalleerd of dat er kosten worden gemaakt voor een verbetering die niet duurzaam is.
Tenslotte is het belangrijk om te benadrukken dat het maatwerkadvies energiebesparing een belangrijk hulmiddel is in de transitie naar een duurzame toekomst. Het biedt een duidelijk plan voor iedereen die wil besparen op energie, en helpt ook bij het verkrijgen van financieringsvoordeel via subsidies en lagere rentes. Voor investeerders en ontwikkelaars is het een waardevol hulpmiddel om te bepalen welke maatregelen het meest effectief zijn voor een bepaald gebied. In Midden-Groningen is het advies al verankerd in het gemeentelijk beleid, en is het beschikbaar voor zowel particulieren als zakelijke panden. Door dit advies te volgen, kunnen woningleden hun energiegebruik verlagen, hun energiekeuze verbeteren en tegelijkertijd bijdragen aan het milieu. De gemeente Midden-Groningen en de gemeenten in de omgeving stimuleren dit beleid door middel van workshops, informatieavonden en subsidies. Deze initiatieven tonen aan dat er een brede aanpak is voor duurzaamheid, en dat iedereen, van de particulier tot de VvE en het bedrijf, kan meedoen aan deze transitie.