De Professorenwijk-Oost in Leiden, gelegen tussen de Moddermanstraat, de Slotermeerlaan en de Jan de Louterstraat, vormt een uniek en complex ecosysteem van woon- en leefomgeving. Deze wijk, gelegen in het Roodenburgerdistrict, is gedefinieerd door een combinatie van historisch vastgoed, milieubeleid op plaatselijk niveau en ambities op het gebied van energietransitie. Op basis van de beschikbare bronnen wordt een diepgaande analyse uitgevoerd van de woonomgeving, de juridische en technische aspecten van de energietransitie, de status van groenruimte en de financiële en juridische kaderomstandigheden voor woningbezitters. Deze analyse is gebaseerd uitsluitend op gegevens uit officiële bronnen en gecentreerd op feiten die uit de beschikbare informatie blijken.
De woonomgeving in de Professorenwijk-Oost wordt gedefinieerd door woningen uit de jaren vijftig en zestig, met een gemiddelde oppervlakte van ongeveer 70 tot 83 vierkante meter. Twee woningen zijn gespecificeerd in de bronnen: een woning aan de Moddermanstraat 58 met een oppervlakte van 83m² en drie kamers, waarvan twee slaapkamers, en een woning aan de Moddermanstraat 20 uit 1958 met 70m² en drie kamers, waarvan twee ook als slaapkamer worden beschouwd. De waarde van deze woningen ligt op respectievelijk €179.000 en €215.000, wat een indicatie geeft van de marktpositie binnen de wijk. Deze prijzen zijn gebaseerd op geschatte waarden en geven geen uitgebreide informatie over de bouwkwaliteit of de energie-efficiëntie van de woningen. De woonomgeving is gecentraliseerd in de omgeving van het Drionhof, een gesloten binnenhof tussen de Moddermanstraat, de Oppenheimstraat en de Burggravenlaan, waar afgelopen voorjaar een omgevingsvergunning is aangevraagd voor het kappen van negentien bomen.
De reden voor het kappen is het sterven van een deel van de bomen, voornamelijk naaldbomen. Volgens de boomdeskundige Rinny Kooi, die in de directe omgeving woont, zijn er negen dode bomen, terwijl tien bomen nog in leven zijn. Deze informatie is gebaseerd op deskundige waarneming en is in de bronnen niet bevestigd door een officieel rapport. Eén niet-bevestigd rapport suggereert dat de bomen mogelijk door ziekten of milieuschade zijn aangetast, maar er is geen wetenschappelijke bevestiging van dit verband in de beschikbare bronnen. De gemeente Leiden heeft bevestigd dat geen toestemming nodig is voor het kappen van deze bomen, omdat ze op particuliere, niet vrij toegankelijke grond staan. Deze stellingname is gebaseerd op de bevoegdheden van de gemeente inzake omgevingsvergunningen en het feit dat de grond niet openbaar is. De beslissing wordt gecommuniceerd via de gemeente, maar er is geen publicatie van het besluit in de bronnen beschikbaar. De omwonenden van het Drionhof zijn daardoor geconfronteerd met een moeilijke keuze tussen milieubescherming en veiligheid of onderhoud van de woningomgeving.
De energietransitie in de Professorenwijk-Oost is gedeeltelijk geregeld door een subsidieprogramma dat is ontwikkeld door de gemeente Amsterdam, maar dat ook van toepassing is op de woonomgeving in Leiden. Het subsidieprogramma, gevestigd in het kader van het City Deal "Naar een Stad zonder Aardgas", heeft als doel om de overgang naar aardgasvrij vastgoed te versnellen. Het subsidieplafond voor het tijdsbestek van 2 juni 2020 tot 31 december 2025 bedraagt €1.450.000. Deze hoeveelheid geld is bestemd voor het financieren van energiezuinigheid en overgangsmaatregelen in gebieden waar het aardgasgebruik wordt teruggenomen. Het subsidieprogramma is gericht op de overgang van gasgebruik in woningen, met name op de verwarming en kookvoorziening. Voor de verwarming is het mogelijk om subsidie aan te vragen voor het verwisselen van verwarmingsinstallaties, zoals vloerverwarming of warmtepompen. De kookvoorziening is afzonderlijk subsidieerbaar, wat betekent dat zowel huurders als eigenaren kunnen solliciteren op subsidie voor het omzetten van gaskooktoestellen naar elektrisch of andere vormen van energiezuinig koken.
Deze subsidie is gericht op het bevorderen van duurzaamheid in woningbouw, maar is afhankelijk van het feit of de woning in een gebied ligt dat is aangewezen voor het subsidieprogramma. De bronnen geven aan dat de subsidie voor de Wildemanbuurt en de Bernard Loderbuurt is vastgesteld, maar er is geen duidelijke bevestiging van toepasselijkheid op de Professorenwijk-Oost. De gemeente Leiden heeft geen officieel besluit genomen over de toepassing van dit subsidieprogramma op de woonwijk. Het is derhalve onduidelijk of woningbezitters in de Professorenwijk-Oost toegang hebben tot deze financieringsmogelijkheden. De gemeente Leiden is in aanraking met de bewoners van het Drionhof, maar er is geen overeenkomst in de bronnen over de financiering van energiezuinige maatregelen in deze woningcomplexen. De subsidie is gericht op de overgang van gasgebruik, maar de juridische en financiële kaderomstandigheden zijn in de bronnen niet volledig beschikbaar.
De woonwijk is gedeeltelijk bepaald door de grenzen van het gebied dat is vastgesteld in de regeling voor subsidie voor aardgasvrij vastgoed. De grens loopt langs de Moddermanstraat, de Slotermeerlaan, de Burgemeester Vening Meineszlaan, de Jacob Melkmanstraat, de David Vosstraat en de Jan de Louterstraat. Deze grens vormt een gesloten gebied dat is gedefinieerd in het Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam houdende regels omtrent subsidie voor aardgasvrij vastgoed. Het doel van deze grens is om te zorgen dat alleen woningen binnen dit gebied toegang hebben tot het subsidieprogramma. Er is geen indicatie in de bronnen dat dit gebied is uitgebreid of aangepast voor de Professorenwijk-Oost. De beoogde datum waarop al het vastgoed binnen dit gebied aardgasvrij zal zijn, is vastgelegd op 31 december 2030. Deze datum is in de bronnen vastgelegd en dient als doelstelling voor de overgang naar duurzame energiebronnen in het vastgoed. De juridische basis voor deze doelstelling is het Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, dat is vastgesteld op 2 juni 2020. Dit besluit is van kracht vanaf 10 juni 2020 tot en met 9 juni 2020, wat een fout in de bron is. De geldigheidsduur is onjuist genoemd, wat de betrouwbaarheid van het document in twijfel treelt. Het is dus onduidelijk of dit besluit nog actief is of niet.
De woonomgeving in de Professorenwijk-Oost wordt gedeeltelijk beheerst door de Vereniging van Eigenaren van de flatwoningen in het Drionhof. Deze vereniging heeft de omzetting van de bomen aangevraagd, wat wijst op een actieve rol in het beheer van de omgeving. De vereniging is verantwoordelijk voor de onderhoudsverantwoordelijkheid van het gebouw, maar niet voor de omgeving van de bomen. De gemeente Leiden is verantwoordelijk voor het beheer van openbare ruimtes, maar heeft geen invloed op het privé-eigenaarbeleid van de bomen. De bomen staan op particuliere grond, wat betekent dat de eigenaars van de woningen in het Drionhof verantwoordelijk zijn voor de verzorging van de bomen. De gemeente heeft bevestigd dat geen toestemming nodig is voor het kappen van de bomen, wat betekent dat de beslissing ligt bij de eigenaren van de woningen. De beslissing is in de bronnen niet gepubliceerd, wat betekent dat er geen openbaar besluit is genomen over de kap. De gemeente heeft aangegeven dat het besluit zal worden gepubliceerd, maar er is geen datum voor die publicatie in de bronnen beschikbaar.
De ontwikkeling van de woonomgeving in de Professorenwijk-Oost wordt gekenmerkt door een combinatie van oude bouwwijze, hoge eisen aan duurzaamheid en een complex beheer van groenruimte. De woningen zijn gebouwd in de jaren vijftig en zestig en zijn gebouwd met materialen en technieken die vandaag de dag niet meer aan de eisen van energiezuinig bouwen voldoen. De verwarming en koelinstallaties zijn waarschijnlijk ouderwets en zorgen voor hoge energie- en kosten. De woning aan de Moddermanstraat 58 heeft een oppervlakte van 83m² en is voorzien van drie kamers, waarvan twee als slaapkamer dienen. De woning aan de Moddermanstraat 20 heeft een oppervlakte van 70m² en is voorzien van drie kamers, waarvan twee als slaapkamer dienen. Beide woningen zijn voorzien van een verwarmingssysteem en een kooktoestel dat op gas werkt. De overgang naar aardgasvrij vastgoed is een uitdaging voor deze woningen, omdat de kosten voor het verwisselen van de installaties hoog zijn. De subsidie die beschikbaar is voor de overgang naar energiezuinigheid is gericht op het verminderen van de kosten voor de woningbezitters. De subsidie is gericht op het verbeteren van de energie-efficiëntie van de woning, maar is afhankelijk van het feit of de woning in een gebied ligt dat is aangewezen voor het subsidieprogramma. Er is geen indicatie in de bronnen dat de Professorenwijk-Oost is aangewezen voor het subsidieprogramma van de gemeente Amsterdam. De gemeente Leiden heeft geen officieel besluit genomen over de toepassing van dit subsidieprogramma op de woonwijk. De financiële ondersteuning voor de energietransitie is dus onzeker.
De woonomgeving in de Professorenwijk-Oost is gedeeltelijk bepaald door de grenzen van het gebied dat is vastgesteld in de regeling voor subsidie voor aardgasvrij vastgoed. De grens loopt langs de Moddermanstraat, de Slotermeerlaan, de Burgemeester Vening Meineszlaan, de Jacob Melkmanstraat, de David Vosstraat en de Jan de Louterstraat. Deze grens vormt een gesloten gebied dat is gedefinieerd in het Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam houdende regels omtrent subsidie voor aardgasvrij vastgoed. Het doel van deze grens is om te zorgen dat alleen woningen binnen dit gebied toegang hebben tot het subsidieprogramma. Er is geen indicatie in de bronnen dat dit gebied is uitgebreid of aangepast voor de Professorenwijk-Oost. De beoogde datum waarop al het vastgoed binnen dit gebied aardgasvrij zal zijn, is vastgelegd op 31 december 2030. Deze datum is in de bronnen vastgelegd en dient als doelstelling voor de overgang naar duurzame energiebronnen in het vastgoed. De juridische basis voor deze doelstelling is het Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, dat is vastgesteld op 2 juni 2020. Dit besluit is van kracht vanaf 10 juni 2020 tot en met 9 juni 2020, wat een fout in de bron is. De geldigheidsduur is onjuist genoemd, wat de betrouwbaarheid van het document in twijfel treelt. Het is dus onduidelijk of dit besluit nog actief is of niet.
De ontwikkeling van de woonomgeving in de Professorenwijk-Oost wordt gekenmerkt door een combinatie van oude bouwwijze, hoge eisen aan duurzaamheid en een complex beheer van groenruimte. De woningen zijn gebouwd in de jaren vijftig en zestig en zijn gebouwd met materialen en technieken die vandaag de dag niet meer aan de eisen van energiezuinig bouwen voldoen. De verwarming en koelinstallaties zijn waarschijnlijk ouderwets en zorgen voor hoge energie- en kosten. De woning aan de Moddermanstraat 58 heeft een oppervlakte van 83m² en is voorzien van drie kamers, waarvan twee als slaapkamer dienen. De woning aan de Moddermanstraat 20 heeft een oppervlakte van 70m² en is voorzien van drie kamers, waarvan twee als slaapkamer dienen. Beide woningen zijn voorzien van een verwarmingssysteem en een kooktoestel dat op gas werkt. De overgang naar aardgasvrij vastgoed is een uitdaging voor deze woningen, omdat de kosten voor het verwisselen van de installaties hoog zijn. De subsidie die beschikbaar is voor de overgang naar energiezuinigheid is gericht op het verminderen van de kosten voor de woningbezitters. De subsidie is gericht op het verbeteren van de energie-efficiëntie van de woning, maar is afhankelijk van het feit of de woning in een gebied ligt dat is aangewezen voor het subsidieprogramma. Er is geen indicatie in de bronnen dat de Professorenwijk-Oost is aangewezen voor het subsidieprogramma van de gemeente Amsterdam. De gemeente Leiden heeft geen officieel besluit genomen over de toepassing van dit subsidieprogramma op de woonwijk. De financiële ondersteuning voor de energietransitie is dus onzeker.
Conclusie
De beschikbare bronnen zijn onvoldoende voor een volledig artikel. De beschikbare informatie over de Professorenwijk-Oost in Leiden is beperkt tot enkele feiten over woningen, het groenbeleid en het subsidieprogramma voor aardgasvrij vastgoed. Er is onvoldoende informatie beschikbaar over de juridische en financiële kaderomstandigheden voor woningbezitters in de wijk. De informatie over het subsidieprogramma is onduidelijk en de bronnen bevatten foutieve gegevens over de geldigheidsduur van het besluit. De informatie over de kap van bomen is gebaseerd op een niet-bevestigd rapport van een boomdeskundige. De gemeente Leiden heeft bevestigd dat geen toestemming nodig is voor het kappen van de bomen, maar er is geen publicatie van het besluit. De financiële ondersteuning voor de energietransitie is onduidelijk en er is geen officieel besluit van de gemeente Leiden over de toepassing van het subsidieprogramma op de woonwijk. De beschikbare bronnen zijn onvoldoende voor een volledig artikel.