Inleiding
De gemeenten Alkmaar en Almere hebben in de periode 2014 tot en met 2017 specifieke subsidiebeleid uitgevoerd om de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in hun gebied te versterken. Deze maatregelen zijn gericht op kinderopvangorganisaties die een locatie bieden voor peuteropvang en die zich inzetten voor VVE-certificering. De subsidie is uitsluitend bedoeld als financieringsbijdrage voor specifieke, directe kosten die gemaakt worden in verband met het bereiken van deze VVE-certificering. De bronnen geven duidelijkheid over de doelgroep, de kosten die in aanmerking komen, de hoogte van de subsidie en de verplichtingen van de aanvrager. De focus ligt op opleidingskosten, aanschaf van methoden, materialen en observatiemethoden, en het verwerven van de benodigde competenties voor VVE-gerichte kinderopvang. Deze regelingen zijn echter per 25 oktober 2017 vervallen, wat betekent dat aanvragen voor deze specifieke vorm van steun niet meer mogelijk zijn. De beschikbare gegevens tonen een duidelijk beeld van de financieringsmogelijkheden die binnen deze periode bestonden.
Subsidievoorwaarden en doelgroep
De subsidiebeleidregels van zowel de gemeente Alkmaar als de gemeente Almere zijn gericht op het versterken van de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in hun gemeente. De doelgroep voor de subsidie omvat organisaties voor kinderopvang die een locatie bieden waar kinderen in de leeftijd van ongeveer 0 tot 4 jaar een vorm van peuteropvang ontvangen. Deze organisaties moeten zich inzetten voor de VVE-certificering van hun locatie. De subsidie is niet gericht op algehele ontwikkelingsprojecten of algemene administratieve kosten, maar specifiek op de kosten die direct bijdragen aan het behalen van de VVE-certificering. De gemeente Alkmaar stelde de subsidie beschikbaar voor het project "VVE doet ertoe!", dat is ontwikkeld door de organisatie BMC. Dit project richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie via een gecoördineerde aanpak die zowel het opbrengstgericht werken als het professionaliseren van pedagogisch personeel in de vizier heeft. De gemeente Almere heeft een vergelijkbaar beleid geïnitieerd, met name gericht op de uitvoering van het ontwikkelplan van een VVE-combinatie, een samenwerking tussen een basisschool en een peuterspeelzaal of kinderdagverblijf. De doelstelling van beide gemeentelijke subsidiebeleid is het stimuleren van een structurele verbetering van de kwaliteit van de opvang en het onderwijs voor jonge kinderen door financieringssteun te verstrekken voor specifieke, noodzakelijke kosten.
Gedekte kosten en financieringsmogelijkheden
De subsidie heeft uitsluitend betrekking op kosten die direct gerelateerd zijn aan de VVE-certificering en die zijn gemaakt of zullen worden gemaakt in de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2016. De kosten die in aanmerking komen, zijn geselecteerd op grond van hun directe betekenis voor het bereiken van de VVE-standaard. Deze kosten zijn onderverdeeld in duidelijke categorieën. De eerste categorie omvat kosten voor de aanschaf van VVE-methoden en eventueel bijbehorende materialen. Dit omvat de aanschaf van leermethoden die specifiek zijn ontwikkeld voor VVE, alsmede het aanschaffen van materialen die nodig zijn voor de toepassing van deze methoden. De tweede categorie zijn opleidingskosten, inclusief de kosten voor deelname aan opleidingen, examenkosten en de kosten voor de opleiding van medewerkers in de VVE-methode, de taaltoets 3F en de observatiemethode. Deze kosten zijn gericht op het verhogen van de professionele competenties van pedagogisch personeel. De derde categorie zijn kosten voor het aanschaffen van een kind-volgsysteem, een instrument dat helpt om de ontwikkeling van elk kind te monitoren en te documenteren. De vierde categorie omvat kosten voor de aanschaf van een observatiemethode, een systeem dat helpt bij het systematisch observeren van kinderen in de praktijk. Deze kosten zijn gecentreerd op het versterken van de kwaliteit van de observatiepraktijk. Alle genoemde kosten moeten resulteren uit een echte investering, moeten een directe en aantoonbare relatie hebben met de activiteiten uit het ontwikkelplan en mogen niet in het verleden al voor subsidie zijn aangevraagd of uit andere bronnen (zoals via brancheorganisaties) gedekt zijn. De financiering is dus uitsluitend gericht op de kosten die resteren na aftrek van eventuele bijdragen van derden, en die naar oordeel van de gemeente noodzakelijk zijn.
Hoge subsidiebedragen en subsidiehoogten
De hoogte van de subsidie varieert aanzienlijk afhankelijk van de gemeente en de specifieke regeling. Voor de gemeente Alkmaar geldt dat de subsidie per peuteropvanglocatie maximaal € 20.000,00 bedraagt, met name voor organisaties die al vóór 1 januari 2016 zijn goedgekeurd op grond van de Algemene Subsidieverordening van de gemeente Alkmaar. Voor de overige organisaties voor kinderopvang bedraagt de subsidie per locatie maximaal € 8.000,00. Deze hoogte van de subsidie is aanzienlijk hoger dan de subsidie die beschikbaar was in de gemeente Almere. Hier geldt een subsidiehoogte van maximaal € 10.000,- per VVE-combinatie. Deze verschil in hoogte is afhankelijk van de economische omstandigheden en het financiële kader van de respectievelijke gemeenten. De hoogste subsidie in Alkmaar is gericht op organisaties die al eerder gesubsideerd zijn of die een uitgebreid ontwikkelplan hebben. De hoogte van de subsidie is niet gebaseerd op het aantal kinderen of de omvang van de locatie, maar op de kosten die zijn gemaakt voor de genoemde doeleinden. De gemeente Alkmaar streeft met deze hoge subsidiehoogte ernaar om de financiering van aanzienlijke investeringen in de kwaliteitsontwikkeling van de VVE te vergemakkelijken. De hoge subsidiehoogte dient als een sterke stimulans voor organisaties om zich volledig in te zetten voor de VVE-certificering, omdat de financieringsdruk daardoor aanzienlijk wordt verlaagd.
Aanvraagprocedure en verplichtingen
De aanvraagprocedure voor de subsidie is strikt geregeld en vereist een gedetailleerde voorbereiding van de aanvraag. De aanvraag moest uiterlijk op 31 december 2016 zijn ingediend, zij het dat de verantwoording voor de kosten uiterlijk op 1 april 2017 moest zijn ingeleverd. De aanvrager moest een getekende intentieverklaring indienen, waarin duidelijk werd gemaakt dat de betreffende locatie VVE-gecertificeerde peuteropvang zou gaan aanbieden. Dit document was essentieel om te garanderen dat de financiering daadwerkelijk zou worden ingezet voor het doel dat was vastgelegd in de subsidiebeleid. Daarnaast moest de aanvrager voor elk van de in aanmerking komende kosten een factuur of offerte overleggen. Voor de kosten in 2016 moest een offerte worden overlegd van de kosten voor materialen en methoden, opleidingen, en observatiemethoden. Voor reeds eerder gemaakte kosten moest de oorspronkelijke factuur worden overlegd, met name voor materialen en methoden die vanaf 2014 waren aangeschaft en nog in gebruik waren, en voor opleidingskosten die vanaf 2014 waren gemaakt en waarvoor de pedagogische medewerkers nog in dienst waren. De gemeente Alkmaar stelde hierbij een aparte regeling op voor de berekening van de subsidie, waarbij voor opleidingsuren een tarief van € 25 per uur werd aangehouden, gerekend op basis van het opleidingsplan van de pedagogische medewerkers. Deze duidelijke procedure maakt het mogelijk om de geldigheid van de kosten nauwkeurig te controleren en te bevestigen.
Opleidingskosten en bijdragen voor competentieverwerving
Een centrale rol in het subsidiebeleid speelt het vergoeden van opleidingskosten, gericht op het verhogen van de professionele competenties van het pedagogisch personeel. Deze kosten zijn gericht op het verwerven van de benodigde kennis en vaardigheden voor het toepassen van de VVE-methode, het doorlopen van de taaltoets 3F en het beheer van observatiemethoden. De opleidingskosten zijn onderdeel van de subsidie, mits zij een directe en aantoonbare relatie hebben met de activiteiten uit het ontwikkelplan. De gemeente Alkmaar erkent dat de kwaliteit van de opvang direct afhangt van de kennis en vaardigheden van het personeel. Daarom is het belangrijk dat de medewerkers worden geïnstrumenteerd in het opbrengstgerichte werken, dat gericht is op het vergroten van het leerresultaat van jonge kinderen. De subsidie omvat dus niet alleen de kosten voor de deelname aan cursussen, maar ook de kosten voor examens en opleidingsmateriaal. De gemeente Almere streeft met dit beleid ernaar om de kwaliteit van de kinderopvang te verhogen door de professionalisering van het personeel te stimuleren. Deze financiering is gericht op het vergroten van de kwaliteit van de opvang en het verbeteren van de kansen voor jonge kinderen. De kosten voor opleiding zijn dus niet zomaar uitgaven, maar een investering in de toekomst van de opvang.
Aanschaf van materialen en methoden
De financiering van de aanschaf van materialen en methoden vormt een belangrijk onderdeel van de subsidiebeleid. De gemeenten Alkmaar en Almere erkennen dat een goede kwaliteit van de opvang ook afhangt van de beschikbaarheid van geschikte materialen en methoden. De subsidie is gericht op de aanschaf van VVE-methoden, materialen die specifiek zijn ontwikkeld voor de VVE, en observatiemethoden. Deze materialen moeten worden aangeschaft binnen de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2016. De gemeente Alkmaar stelt hierbij nadruk op de noodzaak van een directe relatie met het ontwikkelplan. De aanschaf van deze materialen moet worden gemotiveerd door de wens om de kwaliteit van de opvang te verbeteren. De gemeente Almere is evenmin geïnteresseerd in algemene uitgaven, maar alleen in materialen die daadwerkelijk worden ingezet voor het bereiken van de VVE-certificering. De aanschaf van deze materialen is dus geen kosten die kunnen worden gecompensatieer met andere middelen. De gemeente Alkmaar stelt hierbij een aparte regeling op voor de berekening van de subsidie, waarbij voor de kosten van materialen en methoden een offerte moet worden overlegd. Deze offerte moet duidelijk aantonen dat de kosten noodzakelijk zijn en direct gerelateerd zijn aan de activiteiten uit het ontwikkelplan. Deze duidelijke procedure maakt het mogelijk om de geldigheid van de kosten nauwkeurig te controleren en te bevestigen.
Afsluiting
De beschikbare bronnen tonen een duidelijk beeld van de financieringsmogelijkheden die binnen de gemeenten Alkmaar en Almere zijn geopend voor organisaties die zich inzetten voor de VVE-certificering van hun peuteropvanglocaties. De subsidiebeleid is gericht op het versterken van de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie door financieringssteun te verstrekken voor specifieke, directe kosten. Deze kosten zijn gericht op opleidingskosten, aanschaf van methoden en materialen, observatiemethoden en kind-volgsystemen. De hoogte van de subsidie varieert per gemeente, met een maximale subsidie van € 20.000,- per locatie in Alkmaar en € 10.000,- per VVE-combinatie in Almere. De aanvraagprocedure is duidelijk geregeld en vereist een gedetailleerde voorbereiding van de aanvraag, inclusief de indiening van een getekende intentieverklaring en de overlegging van facturen of offertes. De financiering is gebaseerd op de daadwerkelijke kosten die zijn gemaakt of zullen worden gemaakt binnen de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2016. De gemeenten erkennen dat de kwaliteit van de opvang direct afhangt van de competenties van het personeel en de beschikbaarheid van geschikte materialen. De financiering is dus geen algemene uitgave, maar een gerichte investering in de kwaliteit van de opvang. De subsidie is echter per 25 oktober 2017 vervallen, waardoor aanvragen voor deze specifieke vorm van steun niet meer mogelijk zijn.