Inleiding
De gemeente Zutphen heeft sinds 2018 een wettelijk vastgelegde subsidiebeleidsregeling voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Deze regeling is ontworpen om doelgroeppeuters van ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag (kindertoeslag) een gelijkwaardige start in de ontwikkeling te bieden. Het VVE-programma richt zich op peuters van 2½ tot 5 jaar en bevat een programma dat is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut. Daarnaast is de VVE-locatie in Zutphen zo ingericht dat deze minimaal 3 dagen per week een VVE-programma aanbiedt. Het VVE-voorziening is een instelling die deze educatie verstrekt en die is ingeschreven in het Landelijk Register Kwaliteit Peuters (LRKP). De VVE-peuterplek is een plek die door een doelgroeppeuter bezet wordt en die 10,5 uur per week, verdeeld over minimaal drie dagen, wordt gebruikt voor het programma.
In dit artikel worden de juridische, financiële en pedagogische aspecten van het VVE-aanbod in Zutphen bekeken. Het artikel richt zich op de subsidiebeleidsregeling van de gemeente, de structuur van VVE-voorzieningen en de rol van ouders in de educatieve processen. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de praktijkuitvoering van VVE-programma’s in Zutphen, zoals het kinderdagverblijf van Partou aan de Van Dorenborchstraat 1A.
Juridische kaders en subsidieregelingen
De VVE in Zutphen is juridisch geregeld door middel van de subsidiebeleidsregeling van de gemeente, die officieel bekendstaat als de Subsidieregeling voor- en vroegschoolse educatie gemeente Zutphen 2021. Deze regeling is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en is opgenomen in de lokale regelgeving van Zutphen. De regeling treedt in werking op 1 december 2020 en is geldig tot 31 oktober 2023. De regeling is een aanvulling op de Algemene subsidieverordening gemeente Zutphen 2019 en is opgesteld op basis van artikel 3 en 5 van deze algemene regeling.
Doel van de subsidiebeleidsregeling
Het doel van de subsidiebeleidsregeling is het creëren van ontwikkelingskansen voor alle peuters in de gemeente Zutphen. Daartoe wil de gemeente een voldoende en kwalitatief goed aanbod van VVE en peuteropvang garanderen. Daarnaast wordt er gestreefd naar het vormen van gemengde peutergroepen, waarin zowel doelgroeppeuters als reguliere peuters kunnen spelen en leren. Dit is bedoeld om de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen te bevorderen.
Aanvraag- en subsidieprocedures
De aanvraagprocedure voor subsidievaststelling moet worden ingediend op 1 april van het jaar volgend op het jaar waarop de subsidie betrekking had. De aanvraag moet worden gedaan via een formulier dat door het college is vastgesteld. De subsidie wordt uitsluitend verstrekt voor peuters van ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag, zoals aangetoond door middel van een ouderverklaring. De subsidie is kindgebonden en wordt berekend op basis van het aantal daadwerkelijk afgenomen VVE-peuterplaatsen per kalenderjaar.
Onderhoudsverplichtingen en kosten
De subsidie wordt grotendeels gebruikt voor het onderhoud van VVE-voorzieningen. De regeling bepaalt dat de kosten van het dak, de goten, buitenlozingen, grondleidingen en buitengevels in het kader van VVE onderhoud voor het college worden gedragen. Andere kosten, zoals die van interieurbouw of veranderingen aan de woonruimte van individuele appartementen, vallen volledig onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Dit is duidelijk geregeld in de splitsingsakte van een VVE die in 1970 is opgericht in Zutphen.
Juridische afwijkingen en hardheidsclausules
De subsidiebeleidsregeling bevat een zogenaamde hardheidsclausule. Deze clausule maakt het mogelijk voor het college om één of meer artikelen van de regeling buiten toepassing te laten of vanaf te wijken, indien toepassing ervan leidt tot een onbillijke situatie. Deze clausule is bedoeld om in specifieke gevallen flexibiliteit in te bouwen, bijvoorbeeld in situaties waarin de toepassing van de regel zou leiden tot een onredelijke belasting op de ouders of instellingen.
Intrekking van oude regelingen
De oude subsidiebeleidsregeling van 2017 is ingetrokken en vervangen door de huidige regeling. Dit betekent dat ouders en instellingen zich moeten aan de nieuwe voorwaarden houden. De nieuwe regeling is bedoeld om de kwaliteit van VVE te verbeteren en de deelname van ouders te stimuleren, zoals uitgebreid is beschreven in de bronnen.
Financiële aspecten van VVE in Zutphen
Het VVE-aanbod in Zutphen is gefinancierd via een subsidiebeleid dat gericht is op het ondersteunen van ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag. De subsidie wordt berekend op basis van het aantal VVE-peuterplaatsen dat daadwerkelijk wordt afgenomen. Per peuter is maximaal één VVE-peuterplaats in aanmerking voor subsidie. De subsidiebedragen zijn vastgelegd in de regeling en worden jaarlijks bepaald door het college. De hoogte van de subsidie is afhankelijk van het aantal uren dat een VVE-programma wordt gevolgd en van de minimale uren die vereist zijn voor het programma.
Oudersbijdrage en subsidie
Een belangrijk aspect van de VVE-financiële structuur is de oudersbijdrage. De oudersbijdrage wordt berekend op basis van de maximale uurprijs die het rijk hanteert of op basis van een lagere, door de instelling in rekening gebrachte, uurprijs. Voor ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag is een minimale bijdrage van € 0,447 per uur vastgesteld. Deze bijdrage wordt door de instelling ingehouden en daarna in mindering gebracht op de vast te stellen subsidie.
Ouders met een doelgroeppeuter zijn alleen verplicht tot een bijdrage over de eerste 7 uur VVE per week. De oudersbijdrage wordt geïnd door de instelling en achteraf in mindering gebracht op de subsidie. Deze aanpak zorgt ervoor dat ouders met een lager inkomen toch toegang kunnen krijgen tot kwalitatief hoogwaardige VVE.
Subsidieplafonds
Het college heeft de mogelijkheid om een subsidieplafond vast te stellen. Dit plafond kan per instelling worden bepaald en is bedoeld om het totale subsidiebedrag per jaar in te kaarten. Dit is een maatregel om te voorkomen dat subsidies te hoog oplopen en om budgettaire controle te behouden. De subsidieplafonds zijn onderdeel van de algemene financiële planning van de gemeente en worden jaarlijks bepaald door het college.
Pedagogische aspecten van VVE in Zutphen
Het VVE-programma en pedagogische doelstellingen
Het VVE-programma in Zutphen is ontworpen om de ontwikkeling van peuters te stimuleren in een omgeving die zich richt op speel- en leeractiviteiten. Het programma is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut, wat betekent dat het programma is onderbouwd door onderzoek en effectieve praktijk. Het programma wordt verdeeld in een voorschoolse periode (2½- en 3-jarigen) en een vroegschoolse periode (4- en 5-jarigen). De voorschoolse educatie is bedoeld om de kinderen voor te bereiden op het basisonderwijs.
De pedagogische doelstellingen van het VVE-programma zijn gericht op de ontwikkeling van cognitieve, emotionele en sociale vaardigheden. Ouders zijn actief betrokken bij het programma, bijvoorbeeld via het VoorleesExpress-programma. Dit programma duurt 20 weken en wordt uitgevoerd door vrijwilligers die in de week thuis voorlezen aan kinderen. Hierdoor wordt het leesplezier van kinderen verhoogd en krijgen ouders handvatten om lezen en boeken een plek te geven in het gezin.
Oudersbetrokkenheid
Oudersbetrokkenheid is een kernaspect van het VVE-programma. Het VoorleesExpress-programma is een voorbeeld hiervan. In dit programma lezen vrijwilligers in de week voor aan kinderen thuis. Het programma is ontworpen om ouders te betrekken bij de educatie van hun kind en om het leesplezier te vergroten. Ouders krijgen tijdens het programma handvatten om lezen en boeken een plek te geven in hun dagelijks leven. Dit leidt tot een bredere taalomgeving in het gezin en draagt bij aan de ontwikkeling van het kind.
Daarnaast zijn er verteltassen in andere talen beschikbaar, zoals Arabisch-Nederlands en Turks-Nederlands. Deze tassen zijn gemaakt in samenwerking met de bibliotheek en worden door kindercentra aan ouders uitgedeeld. De verteltassen bevatten thema’s die gerelateerd zijn aan het VVE-programma. Hierdoor kunnen ouders beter leren lezen in hun moedertaal, wat positief uitwerkt op het leesplezier van hun kind.
Pedagogische professionals en instellingen
VVE-voorzieningen in Zutphen worden beheerd door pedagogische professionals. Deze professionals zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en de educatieve inhoud van het programma. De professionals werken volgens een pedagogisch klimaat dat is gericht op veiligheid, veiligheid en betrokkenheid. In het kinderdagverblijf van Partou aan de Van Dorenborchstraat 1A, bijvoorbeeld, wordt dit klimaat verder uitgewerkt met zes bouwstenen die gericht zijn op het groeien en ontwikkelen van kinderen. Deze bouwstenen zijn:
- Veiligheid en betrouwbaarheid
- Liefde en waardering
- Educatieve kansen
- Samenwerking met ouders
- Bouwen van relaties
- Ondersteunen van de ontwikkeling van kinderen
Deze bouwstenen vormen de basis voor het dagelijks werk van de pedagogische professionals en bepalen de aanpak in het VVE-programma. Door middel van deze aanpak worden kinderen gestimuleerd om te groeien, te ontdekken en zich veilig te voelen in hun omgeving.
VVE in de praktijk: voorbeelden uit Zutphen
De VVE-voorziening aan de Van Dorenborchstraat 1A
Een concreet voorbeeld van een VVE-voorziening in Zutphen is het kinderdagverblijf van Partou aan de Van Dorenborchstraat 1A. Deze voorziening ligt op de begane grond van het moderne woonzorgcentrum de Polbeek en biedt kinderen een ruime grondbox, een vernieuwd buitenspeelplein en een pedagogisch klimaat dat is gericht op veiligheid en betrokkenheid.
Het kinderdagverblijf is ontworpen om jonge kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling en biedt een ruime keuze aan activiteiten. Op de grondbox kunnen baby’s ontdekken en omrollen, terwijl oudere kinderen schilderijen maken en boekjes lezen met leeftijdsgenootjes. Het buitenspeelplein is uitgerust met speeltoestellen die gericht zijn op fysieke ontwikkeling en veiligheid. De baby’s hebben hun eigen babyveldje, wat zorgt voor een rustige en aangepaste omgeving.
Het VVE-programma in deze voorziening is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies. De voorziening biedt een programma dat is gericht op de voorschoolse en vroegschoolse educatie en is ontworpen om kinderen te voorbereiden op het basisonderwijs. De pedagogische professionals werken hierin nauw samen met ouders en bieden ondersteuning in de vorm van VoorleesExpress en verteltassen.
VVE in appartementen en particuliere woningen
Niet alle VVE-voorzieningen zijn gevestigd in specifieke kindercentra of woonzorgcentra. Ook in particuliere woningen, zoals appartementen, kunnen VVE-programma’s worden uitgevoerd. Een voorbeeld hiervan is een VVE die in 1970 is opgericht in Zutphen. Deze VVE bestaat uit drie appartementen die in 1930 zijn gesplitst en daarna verkocht. Elk appartement heeft zijn eigen privé-ruimte, zoals een privé-balkon of privé-tuin.
De VVE-voorziening in deze woningen is gericht op het onderhoud van de gemeenschappelijke delen, zoals het dak, de goten, buitenlozingen, grondleidingen en buitengevels. De kosten van deze onderhoudsactiviteiten vallen onder de verantwoordelijkheid van de VVE. Andere kosten, zoals die van veranderingen aan de woonruimte van individuele appartementen, vallen volledig onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar.
Conclusie
Het VVE-aanbod in Zutphen is een integraal onderdeel van de kinderopvang en educatieve infrastructuur van de gemeente. Het VVE-programma is ontworpen om de ontwikkeling van peuters van 2½ tot 5 jaar te stimuleren en biedt een wettelijk en financieel onderbouwd kader voor ouders en instellingen. De subsidiebeleidsregeling van de gemeente zorgt voor een wettelijk kader dat het aanbod van VVE faciliteert en ondersteunt, terwijl pedagogische programma’s zoals VoorleesExpress en verteltassen de oudersbetrokkenheid verder uitwerken.
VVE-voorzieningen in Zutphen zijn zowel gevestigd in kindercentra, woonzorgcentra als particuliere woningen. De wettelijke regelingen, financiële structuur en pedagogische doelstellingen werken samen om een duurzaam en kwalitatief hoogwaardig aanbod van VVE te garanderen. Deze aanpak draagt bij aan een gelijkwaardige start voor alle kinderen in de gemeente en helpt ouders bij het creëren van een leerrijke en betrokken omgeving voor hun kinderen.