Inleiding
Voor mensen met een beperking of invaliditeit is toegankelijk en adequaat vervoer essentieel voor hun dagelijks functioneren en sociale participatie. In Nederland zijn er diverse vervoersoplossingen beschikbaar die afgestemd zijn op de behoeften van gehandicapten. Deze kunnen zowel financieel als fysiek worden verstrekt, zoals bruikleenautos, aanpassingen aan bestaande voertuigen of het gebruik van aangepaste scootmobiel. Binnen deze context is ook het gebruik van bestelvoertuigen een mogelijkheid, mits deze aan specifieke criteria voldoen en adequaat worden ingericht voor de behoeften van de gebruiker.
Het kiezen van het juiste vervoersmiddel is niet alleen een kwestie van comfort, maar ook van regelgeving, juridische toetsing en technische haalbaarheid. Dit artikel biedt een overzicht van de mogelijke vervoersvoorzieningen voor gehandicapten, met een nadruk op de inrichting van bestelvoertuigen. Het legt uit welke juridische en technische criteria gelden, welke aangepaste functies beschikbaar zijn, en hoe de financiële aspecten worden bepaald.
Juridische en Reglementaire Kaders
1. VvE-regelgeving en Vervoersreglementen
Het vervoer van gehandicapten in Nederland wordt sterk bepaald door de geldende vervoersregelgeving. Deze regelgeving richt zich op zowel individueel als collectief vervoer en legt aan de gemeenten verantwoordelijkheid toe voor het beoordelen en verlenen van vervoersvoorzieningen aan gehandicapten. De regelgeving is uitgebreid en varieert per gemeente, maar volgt algemene richtlijnen die nationaal gelden.
Een belangrijk juridisch kader is de Wettelijke Verplichting Gehandicapten (Wvg) en het Verzoekvergunninggevoegendheid (Vvg), die bepalen welke vervoersvoorzieningen verstrekt kunnen worden en op welke voorwaarden. Daarnaast zijn er specifieke regels voor het gebruik van rolstoeltaxi’s, deeldeelvervoer, en aangepaste voertuigen zoals bruikleenautos en scootmobiel.
Volgens de regelgeving geldt het principe dat het vervoer van een gehandicapte alleen verstrekt wordt indien normale vervoersmiddelen niet of onvoldoende adequaat zijn. Dit betekent dat het vervoer van een gehandicapte niet automatisch toegestaan wordt, maar dat de noodzaak en haalbaarheid van het vervoer eerst worden beoordeeld.
2. Toetsing van Vervoersbehoeften
Bij het verlenen van vervoersvoorzieningen voor gehandicapten speelt de toetsing van vervoersbehoeften een centrale rol. De gemeente evalueert of het verstreken vervoersmiddel adequaat is en of alternatieve, goedkopere oplossingen beschikbaar zijn. Dit is vooral relevant bij het aankopen of inrichten van bestelvoertuigen, die vaak duurder zijn dan standaardvervoersmiddelen.
Een belangrijk criterium is of het verstreken vervoersmiddel een adequate oplossing is voor de vervoersbehoefte van de gehandicapte. Hierbij wordt gekeken naar:
- De mate waarin het verstreken voertuig de vervoersbehoefte van de gebruiker voldoet;
- De beschikbaarheid van alternatieve vervoersoplossingen;
- De duurzaamheid en haalbaarheid van het voorgestelde vervoersmiddel.
In het kader van bestelvoertuigen is het dus van belang om te bewijzen dat er geen alternatieven beschikbaar zijn die de vervoersbehoefte op een adequaat en goedkoper manier kunnen voldoen. Bijvoorbeeld, indien een rolstoeltaxi of een reguliere taxi een voldoende oplossing biedt, kan het gebruik van een bestelvoertuig worden afgewezen.
3. Inkomensafhankelijkheid
De toekenning van vervoersvoorzieningen hangt vaak ook af van het inkomen van de gehandicapte of het gezin. Zo geldt voor het verlenen van een bruikleenauto dat het inkomen van de gebruiker een rol speelt. Boven een bepaald norminkomen kan geen bruikleenauto worden verstrekt, of moet er een eigen bijdrage worden geregeld. In het geval van een gehandicapte ouder dan achttien jaar telt het eigen inkomen van de persoon mee in de toetsing.
Voor bestelvoertuigen geldt een vergelijkbaar kader. De gemeente kan ervan uitgaan dat bepaalde vervoersmiddelen boven een bepaald inkomen algemeen gebruikelijk zijn. Als een bestelvoertuig in bruikleen wordt verstrekt, kan dit alleen indien het vervoer noodzakelijk is en het inkomen van de gebruiker voldoet aan de eisen.
Technische Specificaties en Aanpassingen
1. Aangepaste Auto’s en Bestelvoertuigen
Bestelvoertuigen kunnen worden aangepast om adequaat vervoer te bieden aan mensen met een beperking. Aanpassingen kunnen bijvoorbeeld het aanbrengen van een elektrische lift zijn, de inrichting van het voertuig met extra ruimte voor rolstoelen, of het installeren van veiligheidsgordels en stabilisatoren voor passagiers in een rolstoel.
De volgende aanpassingen zijn mogelijk bij het inrichten van bestelvoertuigen:
- Elektrische lift: Voor het veilig en gemakkelijk in- en uitstappen van passagiers in een rolstoel.
- Riolering en toiletinstallatie: Voor toepassing op langer duurende reizen.
- Riolering en verbandtrommel: Voor passagiers die medische zorg nodig hebben tijdens een reis.
- Beveiligingssysteem: Inclusief automatische brandblusinstallatie, veiligheidsgordels en andere passieve en actieve beveiligingen.
- Ruimtelijke aanpassing: Voor het plaatsen van meerdere rolstoelen of andere vervoershulpmiddelen.
Deze aanpassingen zijn meestal noodzakelijk om het voertuig adequaat te maken voor gehandicapten. De kosten van deze aanpassingen kunnen worden gedeeltelijk of volledig vergoed door de gemeente, afhankelijk van de noodzaak en de juridische toetsing.
2. Aanpassingen aan Bestaande Auto’s
Naast het aankopen van nieuwe bestelvoertuigen is het ook mogelijk om bestaande auto’s aan te passen voor gehandicapten. Dit is bijvoorbeeld relevant bij het gebruik van een eigen auto. De gemeente stelt dat aanpassingen aan een eigen auto functioneel noodzakelijk moeten zijn en niet algemeen gebruikelijk of standaard ingebouwd mogen zijn.
Aanpassingen kunnen betreffen:
- Besturing en bediening: Het aanbrengen van een bedieningssysteem dat toegankelijk is voor mensen met beperkingen.
- Inrichting: De inrichting van het voertuig om passagiers in rolstoelen veilig en comfortabel te kunnen vervoeren.
- Technische aanpassingen: Het installeren van elektrische onderdelen of aanpassingen aan het chassis of de motor.
De aankoop en aanpassing van bestaande auto’s is echter vaak duurder dan het gebruik van een bruikleenauto of een rolstoeltaxi. Daarom wordt gekeken of deze keuze een adequaat en goedkoper alternatief is dan andere vervoersvoorzieningen.
Financiële Aspecten en Vergoedingen
1. Tegemoetkomingen en Financiële Steun
De gemeente kan een tegemoetkoming verlenen aan gehandicapten die een aangepast vervoersmiddel nodig hebben. Deze tegemoetkoming kan zowel financieel als fysiek zijn. In het geval van bestelvoertuigen kan de gemeente bijvoorbeeld een bruikleenauto verstreken, of een financiële tegemoetkoming verlenen voor aankopen of aanpassingen.
De hoogte van de tegemoetkoming wordt bepaald op basis van het Financieel besluit voorzieningen gehandicapten. Dit besluit bevat het maximumbedrag dat kan worden verstrekt voor vervoersvoorzieningen, inclusief aanpassingen en aankopen.
Het is belangrijk om te weten dat de tegemoetkoming niet inkomensafhankelijk is. Dit betekent dat de hoogte van de vergoeding niet afhangt van het inkomen van de gebruiker, maar ligt vastgesteld op basis van de normen in het Financieel besluit.
2. Kostenvergoeding en Aanvragen
De gemeente kan ook een kostenvergoeding verstrekken voor het gebruik van een aangepast vervoersmiddel. Deze vergoeding kan bijvoorbeeld worden verstrekt voor het gebruik van een rolstoeltaxi of een aangepaste bestelauto.
De aanvraagprocedure is meestal standaard: de gebruiker dient een aanvraag in bij de gemeente, waarbij hij of zij duidelijk maakt welke vervoersbehoefte er is en welke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn. De gemeente beoordeelt vervolgens of de aanvraag voldoet aan de juridische en technische criteria.
Het is mogelijk dat de gemeente een verzoek voor een bestelvoertuig afwijst als alternatieve vervoersmiddelen adequaat zijn en goedkoper zijn. In dat geval kan de gebruiker een alternatief vervoersmiddel aanvragen, zoals een rolstoeltaxi of een aangepaste scooter.
Praktijkvoorbeelden en Aanbieders
1. Rolstoeltouringcars en Vervoerbedrijven
Voor het vervoer van meerdere rolstoelpersoonlijke reizigers zijn er specialistische vervoerbedrijven die rolstoeltouringcars aanbieden. Deze voertuigen zijn speciaal ontworpen voor het vervoer van gehandicapten en zijn uitgerust met elektrische lichten, veiligheidsgordels, toiletinstallaties en verbandtrommels.
Een voorbeeld van zo’n bedrijf is Bak Reizen. Deze organisatie beschikt over meerdere rolstoeltouringcars en biedt oplossingen voor zowel korte als lange reizen. De voertuigen zijn uitgerust met een elektrische lift, veiligheidsgordels, brandblussers en andere noodzakelijke beveiligingen.
Volgens de informatie van Bak Reizen is het mogelijk om rolstoeltouringcars te huren voor zowel privé- als zakelijke reizen. De organisatie houdt rekening met de tijd die nodig is voor het in- en uitstappen van rolstoelpersoonlijke reizigers en helpt hierbij professioneel en veilig met het vastzetten van de rolstoelen.
2. Aangepaste Scooters en Scootmobiel
Naast bestelvoertuigen zijn er ook andere vervoersoplossingen beschikbaar, zoals scootmobiel of aangepaste scooters. Deze zijn vooral geschikt voor korte afstanden en worden vaak gebruikt door mensen die slechts beperkt kunnen lopen of staan.
De toekenning van een scootmobiel hangt af van specifieke criteria, zoals de mate van beperking van de gebruiker en de beschikbaarheid van andere vervoersoplossingen. De gemeente stelt dat een scootmobiel een geschikt vervoersmiddel is voor mensen die met loophulpmiddelen minder dan honderd meter kunnen lopen en niet lang kunnen staan.
Conclusie
Het inrichten en aankopen van bestelvoertuigen voor gehandicapten is een complexe aangelegenheid die zowel juridisch, technisch als financieel wordt bepaald. De toekenning van dergelijke voertuigen hangt af van de behoefte van de gebruiker, de beschikbaarheid van alternatieve oplossingen en de juridische toetsing van de vervoersbehoefte.
Bestelvoertuigen kunnen adequaat worden gebruikt voor het vervoer van gehandicapten, mits deze zijn aangepast aan de behoeften van de gebruiker. De aankoop of inrichting van dergelijke voertuigen kan worden gedeeltelijk of volledig vergoed door de gemeente, afhankelijk van de situatie van de gebruiker.
Het is van belang om goed te informeren over de beschikbare vervoersoplossingen en de juridische criteria die van toepassing zijn. Hierbij kunnen professionele vervoerbedrijven, zoals Bak Reizen, een waardevolle bijdrage leveren door adequaat en veilig vervoer te bieden voor gehandicapten.