De realisatie van het Food Forum in Almere biedt een uniek voorbeeld van hoe duurzaamheid, circulair bouwen en een sterke verbinding met de omgeving samen kunnen leiden tot een functionele, esthetisch aantrekkelijke en duurzame ruimte. Het gebouw, ontworpen door het architectenbureau DoepelStrijkers, is opgeleverd in de context van de Floriade 2023 en functioneert als een platform voor kennisuitwisseling rondom voedsel, gezondheid en duurzaamheid. Met een sterke focus op circulaire principes, biobased materialen en bioklimatisch ontwerp is het Food Forum niet alleen een architectonisch betekenisvol object, maar ook een voorbeeld van toekomstbestendige bouwpraktijk.
In dit artikel worden de architecturale keuzes, de inrichtingsstrategieën en de duurzaamheidsaspecten van het Food Forum besproken. Binnen het kader van het project wordt duidelijk hoe moderne architectuur en interior design samen kunnen werken om een ruimte te creëren die zowel visueel aantrekkelijk is als functioneel en duurzaam.
Architectonisch ontwerp en context
Het Food Forum is ontworpen als een symbool voor de regio Flevoland en reflecteert de thema’s van de Floriade 2023, namelijk “Growing Green Cities”. De architecten van DoepelStrijkers richtten zich hierbij op het vertellen van het verhaal van Flevoland, een regio die ontstaan is uit water en land. Dit idee is zowel in de vormgeving van het gebouw als in de inrichting van de interieurs aanwezig.
Het concept van het opgetilde landschap
Het gebouw is geïnspireerd op de principes van het opgetilde landschap. Het ontwerp bevat een “opgetilde aarde”, wat visueel benadrukt wordt door de beplanting met gleditsiabomen (Gleditsia triacanthos). Deze keuze benadrukt niet alleen het thema van groene steden, maar ook de verankering van het gebouw in de lokale context. De gleditsiabomen zijn geplant op zowel de kavel als het opgetilde deel van het gebouw, waardoor de bezoeker het idee krijgt van een landschap dat letterlijk wordt opgetild.
Bioklimatisch ontwerp en circulair bouwen
Een kernaspect van het ontwerp is de integratie van bioklimatisch ontwerp, waarbij de locatie en klimaatfactoren centraal staan in het architectonische proces. De zonwering van het gebouw heeft een overstek van 80 centimeter, waardoor passieve zonwering wordt bereikt. De ventilatie is op natuurlijke wijze georganiseerd, mede dankzij de positie van de trap en de ramen bovenaan. Binnen het gebouw draagt de plantenbeplanting bij aan een zuiver luchtgehalte, en de leemgevel zorgt voor een gezond binnenklimaat door de damp-open constructie.
Bij het ontwerp van het Food Forum was circulair bouwen een kernprincipe. De architecten dachten vanaf het begin in termen van demontage en hergebruik van bouwelementen. Ook het sluiten van kringlopen van energie, water, voedsel en afval was een doel. Dit benadrukt de aanpak van het gebouw als een geïntegreerde, levenscyclusgerichte constructie.
Inrichting en materialen
De inrichting van het Food Forum is een uitdrukking van het architectonische en duurzaamheidsvisie. De ruimtes zijn ontworpen om zowel esthetisch aantrekkelijk als functioneel te zijn, met een sterke focus op duurzame materialen en circulaire praktijken.
Gerecyclede en biobased materialen
De begane grond van het Food Forum bevat zogenaamde "waterwereld", waarin reflecterende en transparante materialen voorkomen. Hierbij zijn voornamelijk secundaire of gerecyclede materialen gebruikt. Een voorbeeld hiervan is de toepassing van PyraSied greencast platen, gemaakt van gerycled acrylaat. Deze keuze benadrukt het thema van water en transparantie.
De eerste verdieping bevat de zogenaamde "bovenwereld", waar het accent op kennisuitwisseling ligt. Deze verdieping is grotendeels gerealiseerd met hernieuwbare materialen. De leemgevel verwijst naar de bodemstructuur van Flevoland. Het gebruik van CLT (Cross Laminated Timber) voor de constructie van deze verdieping is een innovatieve keuze die niet alleen duurzaam is, maar ook esthetische voordelen biedt. CLT is een massieve houtconstructie die geschikt is voor interieurbereiken en toelaat dat de binnenkant onafgewerkt blijft.
Leasing en circulair gebruik
Een bijzondere aspect van de inrichting is de toepassing van leasingmodellen voor meubilair, keuken, lift en verlichting. Hierbij blijft de producent eigenaar van het product, wat faciliteert het hergebruik of recycling van deze elementen. Deze aanpak is een praktische uitdrukking van circulair bouwen en inrichten, waarbij het eindproduct niet wordt gezien als afval, maar als een onderdeel van een grotere kringloop.
Eetbaar groen en beplanting
De beplanting speelt een centrale rol in zowel het interieur als het exterieur van het Food Forum. In het interieur is er sprake van een integrale groene ruimte op de eerste verdieping, vergelijkbaar met een arboretum. De namen van de luchtzuiverende planten zijn vermeld op de glazen wanden. Daarnaast is er een wisselende beplanting op de begane grond met seizoensgebonden en eetbare groenten. De tafels zijn uitgerust met transparante bakken, zodat deze visueel als vaste eilanden functioneren. De rest van de beplanting is verrijdbaar, wat flexibiliteit biedt in de inrichting.
Functie en programma
Het Food Forum is ontworpen als een multifunctionele ruimte die zowel tijdens als na de Floriade 2023 gebruikt kan worden. Het programma van het gebouw omvat onder andere een flexibele ontmoetingsruimte, tentoonstellingsruimte en een restaurant. Het gebouw is uitgerust met zes lokalen voor bijeenkomsten, wat het geschikt maakt voor workshops, presentaties en discussies over voedsel, gezondheid en duurzaamheid.
De rol van het gebouw in de Floriade
Tijdens de Floriade functioneert het Food Forum als een centraal punt voor kennisuitwisseling en samenwerking tussen experts op het gebied van landbouw en voedsel. Het gebouw is ontworpen als een zichtbaar en betekenisvol onderdeel van de Floriade, waarin het verhaal van Flevoland visueel en functioneel wordt verteld. Na afloop van de Floriade blijft het Food Forum beschikbaar als een ruimte voor onderwijs, onderzoek en samenwerking.
Duurzaamheidsaspecten
De duurzaamheidsstrategie van het Food Forum is verweven in elk aspect van het ontwerp. De toepassing van biobased en gerecyclede materialen, het gebruik van CLT en het toepassen van leasingmodellen zijn slechts enkele voorbeelden van de integratie van duurzaamheid in de praktijk. Ook het bioklimatisch ontwerp speelt een rol, waarbij passieve klimaatbeheersing centraal staat.
Energie en klimaat
De zonwering, het natuurlijke ventilatiesysteem en de luchtzuiverende planten bijdragen aan een energiezuinig en gezond binnenklimaat. De leemgevel, die damp-open is, zorgt voor een natuurlijke regulering van vocht en temperatuur. Deze combinatie van passieve en actieve duurzaamheidsmaatregelen maakt het gebouw geschikt voor een brede variatie aan klimatologische omstandigheden.
Water en afval
Het gebouw is ook ontworpen met aandacht voor het sluiten van kringlopen van water en afval. Hoewel geen expliciete details zijn verstrekt over het waterbeheer, is het duidelijk dat het gebouw als een geïntegreerde kringloop wordt beschouwd. Dit benadrukt de rol van het gebouw niet alleen als fysieke ruimte, maar ook als een systeem dat zichzelf zo ver mogelijk onderhoudt.
Conclusie
Het Food Forum in Almere is een uitstekend voorbeeld van hoe architectuur, inrichting en duurzaamheid samen kunnen werken om een betekenisvolle, functionele en toekomstbestendige ruimte te creëren. Het gebouw reflecteert niet alleen de thema’s van de Floriade 2023, maar ook de waarden van circulair bouwen, biobased materialen en bioklimatisch ontwerp. De inrichting benadrukt de esthetische en functionele aspecten van duurzaamheid, terwijl de programma’s en ruimtes ervoor zorgen dat het gebouw een brede relevantie heeft.
Door middel van innovatieve materialen, leasingmodellen en een sterke verbinding met de context, is het Food Forum een voorbeeld van hoe toekomstgerichte bouw en inrichting zich kunnen manifesteren in de praktijk. Voor investeerders, ontwerpers en toekomstige gebruikers biedt het gebouw een waardevolle inspiratiebron en een concrete toepassing van duurzame bouwprincipes.