Inleiding
De Rijnkade in Arnhem is momenteel het centrum van een omvangrijk herinrichtingsproject dat gericht is op het creëren van een veiliger, toegankelijker en functioneler openbare ruimte. De gemeente Arnhem, in samenwerking met Waterschap Rijn & IJssel en bouwcombinatie SAMEN, werkt aan een herinrichting die niet alleen de infrastructuur versterkt, maar ook ruimte biedt voor horeca, wandelaars en recreatie. Het project maakt deel uit van een bredere strategie om de stadsstructuur te verbeteren en het verkeer te ontlasten in het centrum. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de doelen, maatregelen en uitdagingen van het project, met aandacht voor juridische, technische, functionele en ruimtelijke aspecten.
Juridische en beleidskaders voor de herinrichting
Het beleid rondom de inrichting van de openbare ruimte in Arnhem is sinds 2020 gewijzigd, met name in het kader van de herdeling van terrasruimte. Deze herdeling is geregeld door een juridisch kader dat horecaondernemers regels oplegt voor de toegang tot en gebruik van openbare ruimte. Dit beleid is ontwikkeld in samenwerking met de horeca-ondernemers en heeft tot doel een evenredige verdeling van terrasruimte te realiseren, die tegelijkertijd ruimte biedt voor de dagfunctie van het plein.
De gemeente Arnhem heeft in het kader van deze herdeling een visuele voorstelling van de toekomstige inrichting van de Rijnkade en de Korenmarkt gemaakt, waarin de toegewezen terrasruimtes zijn weergegeven. Deze voorstelling is opgenomen in bijlage 4 en 5 van het beleid en dient als basis voor toekomstige toewijzingen. Bijvoorbeeld voor de Jansplaats is tot een onderlinge verdeling gekomen die op een evenredige basis is geregeld. Voor de Korenmarkt, waar in eerste instantie geen evenredig akkoord kon worden bereikt, is door de gemeente een definitieve verdeling gemaakt op basis van de voorhanden input en doelstellingen.
Een belangrijk juridisch kader dat hierbij van toepassing is, is dat van de Terrasvergunning. Volgens het beleid kan een horecaonderneming een terrasvergunning aanvragen indien zij beschikken over een exploitatievergunning op grond van de Algemene Productiewet (APV), waarvan de openbare inrichting grenst aan het plein en waarbij het beoogde terras binnen het verlengde van de voorgevel ligt. De aanvraag dient binnen acht weken na inwerkingtreding van het beleid gedaan te worden, en wordt op basis van volgorde van binnenkomst beoordeeld.
Technische en functionele inrichting van de Rijnkade
De herinrichting van de Rijnkade is een multidisciplinair project dat zowel technische als functionele doelen nastreeft. Bouwcombinatie SAMEN, samengesteld uit Van der Ven, Ballast Nedam en Hakkers, is verantwoordelijk voor de uitvoering van het project. Het project leidt tot een versterkte infrastructuur, waarbij de Rijnkade niet alleen veiliger wordt, maar ook ruimte biedt voor ontmoetingsplekken, horeca en recreatie.
Een belangrijk aspect van de technische uitvoering is de versterking van de brugconstructie, het verbeteren van de ondergrondse infrastructuur en het aanpassen van het waduk. Tevens wordt er aandacht besteed aan duurzaamheid, zoals het gebruik van duurzame materialen en het ontwerpen van de openbare ruimte zodanig dat het de omgeving ondersteunt en niet belast. Ruimtemanagers speelde een rol in de voorbereiding van het EMVI-plan (Economisch Meest Voordelige Inschrijving) voor het onderdeel omgevingsmanagement. Dit plan heeft een directe invloed op de manier waarop de horecazaken worden aangepakt tijdens de bouwperiode, met name door de verplaatsing van terrassen in de zomerperiode.
De verplaatsing van terrassen en het aanpassen van de openbare inrichting zijn niet zonder uitdagingen, aangezien dit直接影响 de bedrijvigheid van de horecaondernemers. Daarom is het van belang dat er tijdens de uitvoering een duidelijke communicatie is tussen de gemeente en de horecaondernemers. Ruimtemanagers heeft hierin een actieve rol gespeeld door samen te werken met zowel de bouwcombinatie als de horeca-ondernemers om te zorgen dat de projectvoorbereiding zo min mogelijk hinder veroorzaakt.
Ruimtelijke en esthetische inrichting
De inrichting van de Rijnkade is niet enkel gericht op functionele verbeteringen, maar ook op de esthetiek en het gebruiksgemak voor de bezoekers. Het project richt zich op het creëren van een multifunctionele openbare ruimte die zowel geschikt is voor recreatie, ontmoetingen en het verkeer. De bouwcombinatie SAMEN werkt hierbij aan een ontwerp dat zowel duurzaam is, zoals door het gebruik van groene materialen en energiezuinige constructies, als toegankelijk voor zowel fietsers, voetgangers en horecazaken.
Ruimtemanagers was betrokken bij het schrijven van het BLVC-kader (Beperking Lasten Voorkomen en Compenseren) voor de ontwikkelcombinatie Marktkwartier CV. Dit kader is van essentieel belang bij het voorkomen van overlast voor de omgeving tijdens de uitvoering van het project. De BLVC-uitvoeringsplannen worden hierbij nauwkeurig geïmplementeerd om ervoor te zorgen dat de inrichting van de Rijnkade zowel duurzaam als draagbaar is voor de omgeving en de horecaondernemers.
De inrichting van terrassen speelt hierin een belangrijke rol. Een terras bestaat uit meubilair zoals stoelen, tafels, krukken en banken, en eventueel accessoires of uitstallingen. De ondernemer moet bij aanvraag van een terrasvergunning laten zien hoe het terras ingericht zal worden, zodat de gemeente kan beoordelen of de inrichting past binnen het algemene beleid en of het de openbare ruimte ondersteunt.
Invloed op de wijk en toekomstvisie
De herinrichting van de Rijnkade is onderdeel van een groter herinrichtingsproject van de binnenstad van Arnhem. Het project Coehoorn 2020-2023, waarbij Ruimtemanagers projectleiderschap heeft uitgeoefend, richt zich op de herontwikkeling van een bestaande wijk door de inrichting van een wijkpark en de ontwikkeling van gebouwen met woningen en creatieve bedrijvigheid. Dit project is een voorbeeld van hoe de herinrichting van de Rijnkade in het brede plaatje van de stadsontwikkeling past.
Een ander voorbeeld van het werk van Ruimtemanagers is de ontwikkeling van verplaatsbare woningen in Arnhem. Deze woningen zijn ontwikkeld in samenwerking met Volkshuisvesting Arnhem en Vivare en voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit. De verplaatsbare woningen zijn ontworpen met houten CLT (Cross Laminated Timber) constructies, wat een duurzame aanpak van de woningbouw voorstaat. Deze woningen zijn snel gerealiseerd en vormen een model voor toekomstige ontwikkelingen.
Daarnaast speelt Ruimtemanagers ook een rol in nationale en regionale programma’s gericht op duurzaamheid. Zo helpt Maarten, in opdracht van de Regio FoodValley, bij het realiseren van het Nationaal Programma Energie Strategie (NPRES) en het Klimaatakkoord. In deze regio werken meerdere gemeenten en provincies samen aan de verduurzaming van het energiesysteem. Het doel is om deze ambities te bereiken voor 2030. De focus ligt op wind- en zonne-energieprojecten en het strategisch inzetten van instrumenten zoals RES 2.0.
Projectorganisatie en samenwerking
De uitvoering van de herinrichting van de Rijnkade is een complex project dat een goed projectleiderschap en samenwerking tussen verschillende partijen vereist. Bouwcombinatie SAMEN is verantwoordelijk voor de uitvoering van de fysieke werkzaamheden, terwijl de gemeente Arnhem en Waterschap Rijn & IJssel de beleidsvoering en juridische aspecten afhandelen. Ruimtemanagers is betrokken bij zowel de voorbereiding, zoals het schrijven van het EMVI-plan en het BLVC-kader, als het begeleiden van de horecaondernemers tijdens de uitvoering.
Het succes van het project hangt af van een goed functionerend projectteam en voldoende communicatie tussen alle betrokken partijen. Arthur, die als projectsecretaris en plaatsvervangend projectleider werkt bij de gemeente Maasdriel, benadrukt de belangrijkheid van samenwerking in multidisciplinaire projecten. Zijn ervaring binnen dergelijke projecten helpt om de voortgang te bewaken en te zorgen voor een efficiënt proces.
Daarnaast is er ook aandacht voor het beheer van het project in de regio, zoals bij de Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR) tussen Kerkdriel en Velddriel. Deze route wordt gerealiseerd om het verkeer in Velddriel te ontlasten en de bereikbaarheid en leefbaarheid van Kerkdriel-Zuid te verbeteren. Het project leidt tot een betere verdeling van verkeer en een duurzamere ontwikkeling van het gebied.
Toekomstige perspectieven en uitdagingen
De herinrichting van de Rijnkade is slechts het begin van een bredere stadsontwikkeling in Arnhem. De gemeente en Waterschap Rijn & IJssel zijn van plan om de herinrichting te gebruiken als een model voor toekomstige projecten in andere delen van de stad. Dit omvat zowel functionele verbeteringen als esthetische en duurzame inrichtingen.
Een uitdaging die zich voordoet bij dergelijke projecten, is de balans tussen de wensen van de horecaondernemers en de wensen van de gemeenschap. De herdeling van terrasruimte, zoals op de Korenmarkt, is een voorbeeld van hoe deze balans kan worden gesteld. Het beleid dat is ontwikkeld, biedt een duidelijke richtlijn voor de horecaondernemers, maar vereist ook dat zij bereid zijn tot samenwerking met de gemeente om het beleid te implementeren.
Daarnaast is er ook aandacht voor het behoud van de natuurlijke waarden van de regio. Het project Vinkeveense plassen, waarbij Ruimtemanagers projectleiderschap heeft uitgeoefend, richt zich op de verder ontwikkeling van recreatieve voorzieningen in een natuurlijk omgeving. Het doel is om de recreatie in deze regio te verbeteren en meer mensen aan te trekken, zonder de natuurlijke waarden van het gebied te schaden. Het water, de natuurbeleving en de unieke landschappelijke structuur vormen een grote aantrekkingskracht voor recreanten, en het project helpt om deze aantrekkingskracht te versterken.
Conclusie
De herinrichting van de Rijnkade in Arnhem is een complex en multidisciplinair project dat gericht is op het creëren van een veilige, toegankelijke en functionele openbare ruimte. Het project maakt gebruik van zowel juridische, technische, functionele en esthetische maatregelen om de wensen van de horecaondernemers, de gemeenschap en de stad te verenigen. De herdeling van terrasruimte, zoals op de Jansplaats en de Korenmarkt, is een voorbeeld van hoe de gemeente een evenredige verdeling kan bereiken die tegelijkertijd ruimte biedt voor de dagfunctie van het plein.
De projectorganisatie en samenwerking tussen de gemeente, Waterschap Rijn & IJssel en bouwcombinatie SAMEN zijn essentieel voor de uitvoering van het project. Ruimtemanagers speelt hierin een actieve rol door het schrijven van EMVI-plannen, BLVC-kaders en het begeleiden van de horecaondernemers. De focus ligt op het voorkomen van overlast en het creëren van een duurzame inrichting die zowel voor de horecaondernemers als voor de gemeenschap draagbaar is.
De herinrichting van de Rijnkade is niet alleen gericht op de huidige situatie, maar ook op de toekomst. Het project vormt een model voor andere herinrichtingsprojecten in Arnhem en kan worden gebruikt als voorbeeld voor andere steden. De focus op duurzaamheid, toegankelijkheid en multifunctionele ruimte maakt de Rijnkade tot een voorbeeldproject in de Nederlandse stadsontwikkeling.