Inleiding
De aanschaf en installatie van zonnepanelen op woningen van Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) is de laatste jaren sterk gegroeid. Dit heeft te maken met de wens tot verduurzaming, de afhankelijkheid van energieprijzen en de mogelijke kostenbesparing die zonnepanelen bieden. Een belangrijke factor in deze beslissing is de zogenaamde salderingsregeling, die stelt dat de opgewekte zonnestroom verrekend kan worden met het verbruik. Tot nu toe was de afbouw van deze regeling uitgesteld tot 1 januari 2024, wat extra aantrekkelijkheid geeft aan investeringen in zonnepanelen.
Daarnaast zijn er juridische, technische en financiële overwegingen die VvE’s moeten afwegen voor het plaatsen van zonnepanelen. Deze artikel biedt een overzicht van de voordelen en uitdagingen, juridische kaders, technische aspecten, financiële voordelen, en praktische stappen voor VvE’s die overwegen om zonnepanelen te installeren. Op deze manier kan de vereniging een weloverwogen beslissing nemen die zowel duurzaam als rendabel is.
Salderingsregeling en haar betekenis voor VvE’s
Wat is salderen?
Salderen is het proces waarbij de opgewekte zonnestroom door de eigenaar of VvE teruggeleverd wordt aan het net, en deze stroom verrekend wordt tegen het verbruik. Dit betekent dat de vereniging niet hoeft te betalen voor de stroom die ze opwekt en gebruikt. Voor VvE’s is dit vooral relevant voor het verbruik van gemeenschappelijke ruimtes, zoals de lift, verlichting in de gangen, ventilatiesystemen of andere collectieve installaties.
De meeste verbruikspieken in deze ruimtes vallen op dagen en uren waarop zonnepanelen actief stroom opwekken (zoals overdag). Hierdoor is het verbruik vaak direct verrekend, zonder dat salderen nodig is. Toch blijft de regeling een voordeel, vooral voor VvE’s die meer stroom opwekken dan ze verbruiken. In die gevallen kan het overschot verder gebruikt worden om andere verbruiken te verrekken.
Uitstel van de afbouw van de salderingsregeling
In 2025 is besloten dat de afbouw van de salderingsregeling nog tot 1 januari 2024 is uitgesteld. Dit betekent dat VvE’s nog twee jaar extra kunnen profiteren van deze regeling. Voor verenigingen die overwegen om zonnepanelen te installeren, is dit een gunstig moment. Het uitstel biedt ruimte om investeringsbeslissingen te nemen zonder onmiddellijk in te lossen op de verwachte wijzigingen in de salderingsregeling.
Wat gebeurt er na 2024?
Vanaf 2024 zal de salderingsregeling afgebouwd worden, waarna VvE’s een lagere vergoeding per teruggeleverde kWh ontvangen. Deze vergoeding is ongeveer 4 cent per kWh lager dan de prijs die een VvE betaalt voor de stroom. Bovendien wordt deze vergoeding tot nul afgebouwd in 2035, wat betekent dat het steeds minder rendabel wordt om stroom terug te leveren.
Daarom is het belangrijk dat VvE’s nu een beslissing nemen of ze zonnepanelen willen installeren. De huidige regeling biedt een gunstige positie, maar deze wordt in de toekomst minder aantrekkelijk. Verenigingen die nu investeren, kunnen profiteren van het huidige salderingskader.
Technische overwegingen bij zonnepanelen voor VvE’s
Plaatsing en opbrengst
De ligging van het dak en de beschikbaarheid van voldoende zonlicht zijn belangrijke factoren bij de opbrengst van zonnepanelen. Optimaal is een dak dat georiënteerd is naar het zuiden en een helling heeft van ongeveer 30 tot 45 graden. Panelen op een plat of schuin dak kunnen ook goed functioneren, maar de opbrengst hangt af van de exacte hoek en richting.
Voor VvE’s is het vaak gunstig om zonnepanelen te installeren op het gemeenschappelijke dak, omdat dit de verdeling van de opbrengst vereenvoudigt. In tegenstelling tot individuele installaties, waarbij complexe verdeelsleutels en individuele meters nodig zijn, is een collectieve opstelling technisch eenvoudiger en administratief gunstiger.
Kiezen van componenten
De keuze van het type omvormer (string of micro) heeft invloed op de efficiëntie en de kosten.
- Stringomvormers zijn goedkoper en geschikt voor systemen waarbij de panelen goed uitgelicht worden. Ze zijn vaak de voorkeur in VvE’s met een goed georiënteerd dak.
- Micro-omvormers zijn duurder, maar bieden betere prestaties in sommige situaties, zoals als sommige panelen in de schaduw staan. Elke micro-omvormer zorgt voor een eigen conversie, waardoor het systeem robuuster is tegen schaduw of defecten.
Daarnaast zijn er verschillen in merken, kwaliteit van de installateur, en garanties. Een kwaliteitsinstallatie is essentieel voor de duurzaamheid en het functioneren van het systeem. Het is verstandig om te werken met een gecertificeerde installateur.
Kosten en financiering
De gemiddelde kosten voor een zonnepaneelinstallatie voor een VvE zijn:
- €150 per paneel
- €100 voor omvormerkosten
- €100 voor montage en materiaal
- €75 voor arbeid
Als micro-omvormers worden gekozen, kost dit ongeveer €50 extra per paneel. Daarnaast moet rekening gehouden worden met kabelroutering en eventuele aanpassingen aan de groepenkast.
Financiering is mogelijk via de SVVE-subsidie en de VvE Energiebespaarlening, waardoor de investeringen voor kleinere verenigingen ook financieel haalbaar worden.
Juridische en administratieve overwegingen
Juridische kaders
De plaatsing van zonnepanelen in een VvE is juridisch mogelijk, maar vereist wel overleg binnen de vereniging. De vereniging moet akkoord gaan met de installatie, en eventueel een besluit nemen in de verenigingsvergadering.
Het is belangrijk om te weten dat er twee situaties zijn:
- Individuele aansluitingen per woning: In dit geval heeft elke bewoner zijn eigen elektriciteitsaansluiting. Het salderen van stroom is dan per woning mogelijk, maar vereist individuele meters en verdeelsleutels.
- Gemeenschappelijke aansluiting: In dit geval is er één aansluiting voor de gehele VvE, en wordt de stroom collectief verbruikt. Dit is vaak eenvoudiger en vereist minder administratieve inspanningen.
In beide gevallen is het toegestaan om terug te leveren, maar de manier waarop het geregeld wordt verschilt.
Salderen en terugleververgoeding
Tot 2024 is salderen mogelijk, wat betekent dat de opgewekte stroom verrekend kan worden tegen het verbruik. Echter, na 2024 geldt een lager vergoedingstarief voor teruggeleverde stroom. Dit maakt het belangrijk dat VvE’s hun investeringskeuze maken voor deze wijziging.
Daarnaast is er een afbouw van de salderingsregeling, waarbij de vergoeding per teruggeleverde kWh tot nul afneemt. Dit betekent dat het steeds minder rendabel wordt om stroom terug te leveren, en dat verenigingen beter een strategie kunnen ontwikkelen om de opgewekte stroom direct te verbruiken of op te slaan.
Voordelen en nadelen van zonnepanelen voor VvE’s
Voordelen
Verduurzaming van het gebouw: Zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak dragen bij aan de verduurzaming van het volledige appartementencomplex. Dit is een eerste stap in het verlagen van het CO₂-voetafdruk van de woning.
Bezit van zonnepanelen zonder eigen dak: In flatgebouwen hoort het dak vaak bij de gemeenschappelijke delen. Door overeenstemming van de VvE, is het mogelijk om toch zonnepanelen te plaatsen en de opgewekte stroom te gebruiken.
BTW-nultarief: De aanschaf van zonnepanelen is onder het BTW-nultarief, wat de totale kosten verlaagt. Dit geldt ook voor VvE’s.
Structuurverlaging van servicekosten: Door collectieve stroomopwek daalt de energierekening voor gemeenschappelijke voorzieningen. Dit heeft een directe terugvloed naar de leden van de VvE.
Korte terugverdientijd: Dankzij de blijvende salderingsregeling, stijgende energieprijzen en lagere kosten van panelen is de terugverdientijd gemiddeld 5 tot 8 jaar.
Geen ingewikkelde verdeelsleutels: Bij een collectieve installatie hoeft de VvE zich niet verdiepen in individuele meters of verdeelsleutels.
Subsidies en financiering beschikbaar: Via de SVVE-subsidie en VvE Energiebespaarlening is collectieve aanschaf goed betaalbaar, zelfs voor kleinere verenigingen.
Nadelen
Soms hoge plaatsingskosten: In flats is het dak vaak moeilijk bereikbaar, wat leidt tot hogere kosten voor de installatie.
Beperkte opbrengst: Als het dak klein of ongunstig gelegen is (zoals in het noorden of oosten), is de opbrengst van de zonnepanelen beperkt.
Lage terugleververgoeding: Als de opbrengst van de zonnepanelen ruim boven het collectieve verbruik uitkomt, geldt alleen een lage vergoeding per kWh.
Problemen bij individuele installatie per appartement: Bij individuele installatie is een complexe administratie nodig. Dit kan minder rendabel zijn tenzij de VvE een externe opwekcoöperatie opzet.
Praktische stappen voor VvE’s
Voor een VvE die overweegt om zonnepanelen te installeren, zijn er een aantal belangrijke stappen die moeten worden genomen:
1. Verbruik van de gemeenschappelijke voorzieningen bepalen
Voor een goed begrip van het potentieel van zonnepanelen is het essentieel om te weten hoeveel stroom er in de gemeenschappelijke ruimtes verbruikt wordt. Denk aan verlichting in de gangen, lift, ventilatie, enzovoort. Deze verbruikscijfers helpen bij het bepalen van de benodigde capaciteit van het zonnepaneelinstallatie.
2. Technische scan van het dak uitvoeren
Een technische scan is nodig om te bepalen of het dak geschikt is voor zonnepanelen. Dit betreft de structuur van het dak, de beschikbaarheid van voldoende zonlicht, en de toegankelijkheid. Het is verstandig om een professionele installateur hiervoor in te schakelen.
3. Ruimte in het MJOP of reservefonds checken
De aanschaf van zonnepanelen kan financieel aanzienlijk zijn. Het is daarom belangrijk om te controleren of er ruimte is in het Maandelijkse Journaal van Onderhoud (MJOP) of in het reservefonds van de VvE. Ook is financiering via subsidies of leningen een optie.
4. Besluit nemen in de vereniging
De plaatsing van zonnepanelen vereist een overeenstemming binnen de vereniging. Dit kan worden geregeld in een verenigingsvergadering, waarbij de voordelen en nadelen worden besproken. Het is belangrijk om een duidelijke verklaring te formuleren over het doel van de investering en de verwachte voordelen.
Conclusie
De installatie van zonnepanelen in een VvE biedt een aantal aantrekkelijke voordelen, zoals verduurzaming, kostenbesparing en juridische haalbaarheid. De huidige salderingsregeling maakt deze investering extra aantrekkelijk, omdat het verrekend is tot 2024. Echter, deze regeling wordt afgebouwd, wat betekent dat het rendement van teruggeleverde stroom in de toekomst afneemt. Daarom is het verstandig om nu een beslissing te nemen of zonnepanelen geplaatst moeten worden.
Technisch gezien is een collectieve installatie meestal de meest efficiënte optie, terwijl de financiële haalbaarheid versterkt kan worden via subsidies en leningen. Juridisch gezien is het mogelijk om zonnepanelen te installeren, maar vereist het overleg binnen de vereniging en een goed begrip van de administratieve en technische vereisten.
Voor een VvE die overweegt om zonnepanelen te installeren, is het verstandig om een aantal stappen te volgen, zoals het bepalen van het verbruik, het uitvoeren van een technische scan, het controleren van het budget en het nemen van een besluit in de vereniging. Met deze stappen kan de vereniging een weloverwogen beslissing nemen die zowel duurzaam als rendabel is.