De WOZ-waarde (Woningwaarde Onderzoek Zelfstandig) speelt een centrale rol bij het bepalen van lokale belastingen zoals de onroerendezaakbelasting. Voor de correcte bepaling van deze waarde is het nodig dat gemeenten zo goed mogelijk inzicht krijgen in de staat van woningen. Daarbij kunnen inpandige foto’s van inwoners een rol spelen. In de afgelopen jaren zijn er echter ook vragen en zorgen geweest over de toepassing van deze foto’s en de bijbehorende privacyaspecten. In dit artikel wordt ingegaan op de huidige situatie, de wettelijke kaders, en wat huiseigenaren als verantwoordelijke partij in deze procedure moeten weten.
De rol van WOZ-waarde in de belastingadministratie
De WOZ-waarde is een maatstaf voor de waarde van een woning of onroerend goed en wordt gebruikt door gemeenten om lokale belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting, te bepalen. De waarde wordt geregeld bijgesteld en wordt bepaald op basis van een vergelijking met de koopprijzen van gelijkaardige woningen in een bepaalde regio. Daarnaast zijn ook secundaire kenmerken van de woning van belang, zoals de staat van onderhoud van de binnenzijde.
De Waarderingskamer, die toezicht houdt op de correcte uitvoering van de WOZ-waardebepaling, benadrukt dat het belangrijk is dat de waarde zo accuraat mogelijk is bepaald. Daarbij is het noodzakelijk dat inwoners bereid zijn om relevante informatie over hun woning aan te leveren, zoals bijvoorbeeld foto’s van de binnenkant van de woning. Dit is echter geen verplichte taak voor de eigenaar, zoals uit meerdere bronnen duidelijk blijkt.
Wat zijn secundaire woningkenmerken?
Secundaire woningkenmerken zijn kenmerken van een woning die niet direct uit het kadastrale register of andere officiële registraties blijken, maar die wel een invloed kunnen hebben op de WOZ-waarde. Voorbeelden hiervan zijn:
- De staat van onderhoud van de keuken en badkamer
- De aanwezigheid of afwezigheid van renovaties
- De mate van slijtage van interieurmaterialen
- De verlichting van de woning
- Eventuele schade of vervormingen
Hoewel deze kenmerken niet van buitenaf duidelijk zijn, zijn ze wel relevant voor de bepaling van de waarde van de woning. Daarom kunnen gemeenten inwoning vragen om deze informatie te verstrekken. Een van de opties is het aanleveren van inpandige foto’s, bijvoorbeeld via een speciaal daarvoor ontwikkelde foto-app.
Het gebruik van foto’s in de WOZ-waardebepaling
In 2022 kregen een aantal gemeenten de beslissing om inwoners foto’s van de binnenzijde van hun woning te vragen, waardoor men meer inzicht zou krijgen in de staat van onderhoud. Deze werkwijze leidde echter tot zowel juridische vragen als maatschappelijke kritiek. Inwoners zagen de aanlevering van foto’s als een inbreuk op hun privacy, en er werden ook Kamervragen gesteld.
In reactie hierop heeft de Waarderingskamer richtlijnen opgesteld om gemeenten te helpen bij het verantwoord omgaan met deze foto’s. Deze richtlijnen leggen uit wat een gemeente mag vragen en hoe inwoners dit kunnen doen zonder hun privacy te schenden. De richtlijnen benadrukken dat inwoners vrij zijn om te kiezen voor welke methode ze de informatie aanleveren, zoals via een formulier, telefonisch, of via foto’s.
Hoewel de aanlevering van foto’s een handige manier kan zijn om informatie te verstrekken, is het belangrijk te weten dat dit geen verplichte taak is. Inwoners kunnen kiezen om de informatie op een andere manier aan te leveren of zelfs ervoor kiezen om geen informatie aan te leveren, hoewel dit kan leiden tot een informatiebeschikking.
Wettelijke grondslag en privacybescherming
Onder het kader van de fiscale wetgeving is het toegestaan voor gemeenten om informatie op te vragen die van belang kan zijn voor de WOZ-waardebepaling. Er is een wettelijke grondslag voor het verzamelen van dergelijke gegevens. Echter, aangezien foto’s van de binnenkant van een woning persoonlijke informatie kunnen bevatten, is het belangrijk dat gemeenten zich aan privacyvoorschriften houden.
In november 2023 was er een gesprek tussen de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de Waarderingskamer, en de VNG (Vereeniging van Nederlandse Gemeenten). Tijdens dit gesprek werd benadrukt dat gemeenten bij het verwerken van inpandige foto’s niet mogen afdwingen dat inwoners persoonsgegevens verstrekken. Bovendien dient er een Data Protection Impact Assessment (DPIA) gemaakt te worden wanneer inwoners worden gevraagd om foto’s aan te leveren. Dit is een instrument om de privacyrisico’s van een bepaalde gegevensverwerking in kaart te brengen en maatregelen te nemen om deze risico’s te verkleinen.
De VNG heeft een voorbeeld-DPIA gemaakt die gemeenten en uitvoeringsorganisaties van de Wet WOZ kunnen gebruiken als basis voor hun eigen privacyanalyse. Hierbij is het belangrijk dat gemeenten geen voorkeur tonen voor het aanleveren van informatie via foto’s en dat inwoners voldoende instructies krijgen over hoe ze hun informatie op de juiste manier kunnen verstrekken.
De praktijk van het aanleveren van foto’s
Sommige gemeenten, zoals Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB), hebben een foto-tool ontwikkeld waarmee inwoners eenvoudig foto’s van hun woning kunnen maken en versturen. Deze tool maakt het mogelijk om binnen 10 minuten een overzicht te geven van de staat van onderhoud van de woning. Inwoners maken foto’s van de leefruimten en beantwoorden enkele vragen over de staat van hun woning.
De gemeente benadrukt dat de aanlevering van foto’s niet verplicht is. Inwoners kunnen kiezen voor andere opties, zoals telefonisch of schriftelijk antwoorden op de vragen. BSOB stelt dat actuele informatie over de staat van de woning ervoor zorgt dat de WOZ-waarde accuraat bepaald kan worden, waardoor inwoners ook een eerlijke belastingaanslag kunnen verwachten.
Juridische aspecten van het aanleveren van foto’s
Hoewel het aanleveren van foto’s niet verplicht is, kan de gemeente een informatiebeschikking uitvaardigen als de inwoning niet wil of kan meewerken. In dat geval is het wettelijk verplicht om aan te geven hoe de informatie kan worden doorgegeven. Dit betekent dat de inwoning niet verplicht is om foto’s te verstrekken, maar dat ze wel verplicht is om de informatie op een andere manier aan te leveren.
De Wet op de Belastingadministratie bepaalt dat de belastingplichtige verplicht is om aan te geven of hij over bepaalde gegevens beschikt. Dit betekent dat het niet voldoende is om geen foto’s te verstrekken, omdat dit als een afwijzing van het verzoek kan worden geïnterpreteerd. De inwoning moet dan wel de informatie op een andere manier aanleveren.
Praktische tips voor inwoners
Voor inwoners die worden gevraagd om foto’s van hun woning aan te leveren, zijn er een aantal praktische tips die van toepassing kunnen zijn:
- Kies de methode die het beste werkt voor jou: Als het aanleveren van foto’s niet jouw voorkeur is, kun je kiezen voor andere opties zoals telefonisch of schriftelijk antwoorden op vragen.
- Lees de instructies goed: Veel gemeenten geven uitgebreide instructies over hoe foto’s genomen moeten worden en welke ruimtes betrokken zijn. Het is belangrijk om deze instructies zorgvuldig te lezen om te voorkomen dat je onnodige foto’s maakt of iets vergeet.
- Wees voorzichtig met privacy: Hoewel gemeenten geen persoonsgegevens mogen verzamelen, is het verstandig om zorgvuldig te zijn met het aanleveren van foto’s. Voorkom dat foto’s persoonlijke informatie bevatten die niet relevant zijn voor de WOZ-waardebepaling.
- Blijf rechten en verplichtingen kennen: Het is belangrijk dat je weet dat het aanleveren van foto’s niet verplicht is en dat je altijd de keuze hebt om een andere methode te kiezen. Als je het gevoel hebt dat je privacy niet voldoende wordt beschermd, kun je contact opnemen met de Autoriteit Persoonsgegevens.
De rol van de inwoning in de WOZ-waardebepaling
De inwoning speelt een belangrijke rol in de WOZ-waardebepaling. Omdat de meeste informatie over de staat van een woning uit binnenaf niet duidelijk is, is het belangrijk dat inwoners bereid zijn om relevante informatie te verstrekken. Dit helpt de gemeente om een accuraat beeld te krijgen van de waarde van de woning, wat uiteindelijk leidt tot een eerlijke belastingaanslag.
Hoewel het aanleveren van foto’s niet verplicht is, kan het een handige manier zijn om informatie te verstrekken. Het is echter belangrijk dat inwoners zich bewust zijn van hun rechten en verplichtingen en dat ze ervoor kiezen om de informatie op een manier aan te leveren die het beste werkt voor hen.
Conclusie
Het gebruik van inpandige foto’s in de WOZ-waardebepaling is een praktische manier om inzicht te krijgen in de staat van een woning. Echter, het is belangrijk dat inwoners weten dat het aanleveren van foto’s geen verplichte taak is en dat ze altijd de keuze hebben om de informatie op een andere manier aan te leveren. De Waarderingskamer en andere autoriteiten hebben richtlijnen opgesteld om te zorgen dat gemeenten verantwoord omgaan met deze foto’s en dat de privacy van inwoners niet in het gedrang komt.
Voor inwoners die worden gevraagd om foto’s aan te leveren, is het verstandig om de instructies goed te lezen en te overwegen welke methode het beste werkt voor hen. Het is ook belangrijk om zich bewust te zijn van de wettelijke kaders en de privacyaspecten die van toepassing zijn. Uiteindelijk is het doel van de WOZ-waardebepaling om een eerlijke belastingaanslag te garanderen, en dat kan alleen bereikt worden als inwoners bereid zijn om relevante informatie aan te leveren.