De wettelijke eisen rondom energiebesparing en duurzaamheid worden steeds strikter, en dit heeft directe gevolgen voor zowel bedrijven als particulieren. Voor Verenigingen van Eigenaren (VvE's) – collectieve eigeurschapsgemeenschappen van meervoudige woningbouw – betekent dit dat het verduurzamen van gebouwen niet alleen een morele verplichting is, maar ook een juridische en administratieve verantwoordelijkheid. In dit artikel wordt uitgebreid ingegaan op de informatieplicht energiebesparing voor VvE’s, met een nadruk op de juridische context, de praktische toepassing en de beschikbare financiële ondersteuning.
Inleiding
Sinds de invoering van de energiebesparingsplicht en de bijbehorende informatieplicht, is het voor zowel bedrijven als VvE’s noodzakelijk om energiebesparende maatregelen te nemen die rendabel zijn binnen een bepaalde periode. Deze plichten zijn geregeld in wetgeving zoals het Activiteitenbesluit milieubeheer, het Besluit activiteiten leefomgeving (BAL) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). Voor VvE’s is het verduurzamen van woningcomplexen een essentieel onderdeel van hun juridische verantwoordelijkheid, maar ook een kans om langdurige kosten te besparen en te voldoen aan de stijgende eisen van de markt en regelgeving.
De informatieplicht energiebesparing is een verplichte registratie die ondernemingen en VvE’s regelmatig moeten uitvoeren. Deze plicht is onderdeel van het bredere kader van het energiebesparingseffect dat Nederland in 2020 heeft aangenomen. Het doel is om het land te helpen bij het behalen van zijn klimaatdoelstellingen door het verlagen van energiegebruik en het bevorderen van duurzame energieopwekking.
In dit artikel leggen we de informatieplicht energiebesparing voor VvE’s uit, geven we een overzicht van de relevante wetgeving, bespreken we de praktische stappen om aan de plicht te voldoen, en tonen we mogelijke financieringsmogelijkheden die VvE’s kunnen benutten.
De juridische context van de informatieplicht
De informatieplicht energiebesparing is geregeld in het Activiteitenbesluit milieubeheer en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Deze wetgeving is bedoeld om energiebesparing te bevorderen bij zowel bedrijven als woningbouwcomplexen. Voor VvE’s geldt deze plicht in de mate dat het verbruik aan energie aan bepaalde drempels voldoet.
De informatieplicht is een verplichte registratie die gericht is op energiebesparende maatregelen die rendabel zijn binnen een bepaalde periode. Deze maatregelen moeten worden gemeld aan de bevoegde overheid (zoals gemeente of provincie) om juridisch en administratief in kaart te brengen hoe ver sprake is van een toereikende energiebesparing in het land.
De informatieplicht geldt voor zowel activiteit-gebonden maatregelen als gebouwmaatregelen. Activiteit-gebonden maatregelen zijn gericht op energie-efficiëntie in de werking van een gebouw, zoals het verlagen van verlichting of het verbeteren van HVAC-systemen. Gebouwmaatregelen zijn gericht op de fysieke constructie van het pand, zoals isolatie, glaswerk en warmte-isolatie.
Voor VvE’s betekent dit dat de verantwoordelijkheid ligt om energiebesparing te realiseren binnen het kader van de energiehuishouding van het woningcomplex. Dit kan bijvoorbeeld inhouden het installeren van zonnepanelen, het isoleren van daken of gevels, of het vervangen van energiezuinige verwarmingssystemen.
Wanneer geldt de informatieplicht voor VvE’s?
De informatieplicht geldt niet voor elke VvE, maar alleen voor diegenen waarvan het energieverbruik aan bepaalde drempels voldoet. De drempels zijn vastgesteld in de wetgeving en zijn gebaseerd op het jaarlijks verbruik van elektriciteit en aardgas (of aardgasequivalenten).
Specifiek geldt de informatieplicht voor VvE’s die:
- Minstens 50.000 kWh elektriciteit of
- Minstens 25.000 m³ aardgas-equivalent verbruiken per jaar.
Daarnaast zijn er uitzonderingen. Kleingebruikers – met een verbruik onder deze drempels – zijn vrijgesteld van de informatieplicht. Dit geldt ook voor zelfvoorzienende gebruikers, zoals VvE’s die hun eigen energie opwekken en volledig autonoom functioneren.
Hoewel VvE’s niet verplicht zijn om een EED-audit uit te voeren (zoals bedrijven boven een bepaalde omzet of werknemersaantal), geldt voor hen wel de informatieplicht als hun energieverbruik aan de bovenstaande drempels voldoet. Dit betekent dat ze moeten rapporteren over de energiebesparende maatregelen die ze hebben genomen of voornemen te nemen, en dit elke vier jaar opnieuw doen.
Praktische stappen om aan de informatieplicht te voldoen
Als VvE aan de drempels voldoet, is het verplicht om een rapportage in te vullen en deze in te dienen bij de bevoegde overheid. Dit proces kan complex zijn, omdat het zowel juridische als technische kennis vereist. Hieronder volgt een overzicht van de praktische stappen die een VvE kan nemen om aan de informatieplicht te voldoen.
1. Verzamelen van energieverbruikscijfers
De eerste stap is het verzamelen van energieverbruikscijfers voor het woningcomplex. Dit omvat zowel elektriciteitsverbruik als verbruik van aardgas (of andere energiebronnen, zoals warmtepompen of zonnepanelen). Deze gegevens worden gebruikt om te bepalen of de drempels voor de informatieplicht zijn bereikt.
Deze informatie kan worden verkregen via energieleveranciers, meetsystemen of andere registratieinstrumenten. Het is belangrijk dat de cijfers accuraat en actueel zijn, omdat deze worden gebruikt voor juridische en administratieve doeleinden.
2. Beoordeling van energiebesparing
Als de drempels zijn bereikt, moet de VvE beoordelen welke energiebesparende maatregelen rendabel zijn en binnen welke periode deze terugverdiend kunnen worden. Dit is een essentieel onderdeel van de informatieplicht, omdat het gaat om het toezicht op het energieverbruik en het beleid rondom energie-efficiëntie.
Energiebesparende maatregelen kunnen variëren van het installeren van zonnepanelen tot het isoleren van daken of het verbeteren van het HVAC-systeem. De keuze voor een bepaalde maatregel hangt af van het energieprofiel van het woningcomplex, de beschikbare subsidies en de juridische eisen.
3. Invullen en indienen van het rapport
Het invullen van het rapport is een administratieve taak die regelmatig moet worden uitgevoerd. Het rapport moet onder andere de volgende informatie bevatten:
- Een overzicht van het jaarlijks energieverbruik;
- Beschrijving van de energiebesparende maatregelen die zijn genomen of voornemen te nemen;
- Indicatie van de verwachte besparing;
- De terugverdientijd van de maatregelen.
Het invullen van het rapport kan worden gedaan via het ELoket van RVO.nl, een elektronische platform dat bedoeld is voor het indienen van energiebesparingssignaleringen. Het is belangrijk dat het rapport accuraat en volledig is, omdat het kan worden gebruikt voor juridische doeleinden, zoals het toezicht op naleving van de energiebesparingsplicht.
Financiële ondersteuning voor VvE’s
Het verduurzamen van woningcomplexen kan kostbaar zijn, maar er zijn meerdere financiële regelingen en subsidies beschikbaar voor VvE’s die dit willen doen. Deze regelingen zijn bedoeld om de administratieve en financiële druk te verlichten en om de overgang naar duurzamere energiebronnen te stimuleren.
1. Subsidieregeling Verduurzaming voor Verenigingen van Eigenaren (SVVE)
De Subsidieregeling Verduurzaming voor Verenigingen van Eigenaren (SVVE) is een financiële regeling die VvE’s kunnen gebruiken om energiebesparende maatregelen te financeren. Deze subsidie is bedoeld voor maatregelen zoals het installeren van warmtepompen, het isoleren van daken of gevels, of het vervangen van energiezuinige verwarmingssystemen.
Een belangrijk voorwaarde is dat de maatregel vooraf aanvragen moet worden via de SVVE. Dit betekent dat de VvE eerst een subsidieaanvraag moet indienen en pas daarna de maatregel mag uitvoeren. Dit is bedoeld om te garanderen dat de subsidie alleen wordt uitgekeerd voor maatregelen die werkelijk worden uitgevoerd.
2. VvE Energiebespaarlening
De VvE Energiebespaarlening is een lening die Verenigingen van Eigenaren kunnen afsluiten bij het Nationaal Warmtefonds. Deze lening is bedoeld voor energiebesparende maatregelen zoals dak-, vloer- en gevelisolatie, isolatieglas en zonnepanelen. De voorwaarde is dat de lening wordt gebruikt voor maatregelen die energiebesparing opleveren en die rendabel zijn binnen een bepaalde periode.
De lening is bedoeld om de financiële druk te verlichten voor VvE’s die niet direct in staat zijn om de kosten van verduurzaming te dragen. Dit maakt het mogelijk om energiebesparende maatregelen uit te voeren zonder directe kosten voor de eigeaars.
3. Toekomstbestendig Wonen Lening
De Toekomstbestendig Wonen Lening is een regeling die zowel grote als kleine VvE’s kunnen gebruiken om het woningcomplex duurzamer te maken. Deze lening mag worden gebruikt voor:
- Duurzamer maken van het pand;
- Verwijderen van asbest;
- Loop- en herstelwerkzaamheden aan de fundering;
- Levensloopbestendig maken van woningen.
Deze lening is bedoeld om de VvE te ondersteunen bij het realiseren van langdurige verbeteringen aan het woningcomplex. De lening kan worden gebruikt voor zowel juridisch als technisch benodigde maatregelen, zoals isolatie, warmtepompen of het herstellen van funderingen.
4. Nationale Hypotheek Garantie voor kleine VvE’s
Voor kleine VvE’s is er ook de Nationale Hypotheek Garantie beschikbaar. Deze garantie maakt het mogelijk om leningen voor verduurzaming te krijgen, zelfs als de VvE geen voldoende eigen vermogen heeft. De garantie wordt verstrekt door de overheid en is bedoeld om kleine VvE’s te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woningcomplexen.
Conclusie
De informatieplicht energiebesparing voor Verenigingen van Eigenaren is een belangrijk onderdeel van de wettelijke verantwoordelijkheid van VvE’s. Het doel van deze plicht is om energiebesparing te bevorderen en het toezicht op het energieverbruik te versterken. Voor VvE’s die aan de drempels voldoen, is het verplicht om energiebesparende maatregelen te nemen en deze te rapporteren aan de bevoegde overheid.
Het verduurzamen van woningcomplexen is niet alleen een juridische plicht, maar ook een kans om kosten te besparen en het woningcomplex aantrekkelijker te maken voor bewoners en investeerders. Met behulp van subsidies en leningen is het mogelijk om deze maatregelen uit te voeren zonder dat de eigeaars directe kosten moeten maken.
In het kader van het Nationale Energiebesparingseffect is het belangrijk dat VvE’s hun verantwoordelijkheid nemen en actief meewerken aan de duurzaamheidsdoelstellingen van het land. Door energiebesparende maatregelen te nemen en deze te rapporteren, draagt een VvE bij aan een duurzamere toekomst.