No cure no pay en WOZ-waarde: Een overzicht van het huidige kader en maatregelen

De WOZ-waarde speelt een centrale rol in het Nederlandse belastingstelsel. Het is de basis voor de bepaling van de onroerendezaakbelasting (OZB) en heeft invloed op de huurprijs van huurwoningen. Daarom is het voor huiseigenaren en huurders belangrijk dat deze waarde accuraat is. Wanneer men van oordeel is dat de WOZ-waarde te hoog is, is het mogelijk om bezwaar te maken. Dit proces kan echter complex zijn en met hoge kosten gepaard gaan. Daarom zijn zogenoemde no cure no pay (NCNP)-bureaus ontstaan, die het indienen van bezwaren voor bewoners uitvoeren, maar ook met een verdienmodel werken dat kritiek heeft opgeleverd.

In de afgelopen jaren zijn verschillende maatregelen genomen om de werking van deze bureaus te beperken. Deze maatregelen hebben betrekking op het verdienmodel, de tijdigheid van het afhandelen van bezwaren en de uitbetaling van vergoedingen. Tegelijkertijd zijn er ook initiatieven zoals Kosteloosbezwaar.nl, die een alternatieve aanpak bieden.

In deze bijdrage geven wij een overzicht van de huidige situatie rondom NCNP-bureaus, de maatregelen die zijn genomen en het effect hiervan, evenals de mogelijkheden voor burgers om bezwaar in te dienen zonder onnodige kosten te maken. Wij bepalen dit aan de hand van beschikbare data, waaronder rapporten van de Waarderingkamer en verklaringen van betrokken partijen.

Wat is de WOZ-waarde?

De WOZ-waarde is een maatstaf voor de waarde van onroerend goed in Nederland. Het is de hypothetische verkoopprijs die het kadastrale object op 1 januari van elk jaar zou hebben op basis van marktgegevens. Deze waarde wordt gebruikt voor belastingdoeleinden, zoals de onroerendezaakbelasting en de huurprijsbepaling van huurwoningen.

Gemeenten bepalen de WOZ-waarde middels een taxatie. De Waarderingkamer, die deel uitmaakt van de Nederlandse overheid, stelt richtlijnen op voor de taxatie en beoordeelt bezwaren tegen WOZ-waarden. Wanneer iemand van oordeel is dat de WOZ-waarde niet accuraat is, kan deze persoon een bezwaar indienen. Dit bezwaar kan op eigen hand of via een derdepartij, zoals een NCNP-bureau, worden ingediend.

Wat zijn NCNP-bureaus?

NCNP-bureaus zijn organisaties die bezwaren tegen de WOZ-waarde indienen op naam van huiseigenaren of huurders. De afkorting NCNP staat voor "no cure, no pay", wat betekent dat de klant alleen betaalt als het bezwaar leidt tot een verlaging van de WOZ-waarde. Dit model maakt het voor burgers aantrekkelijk om bezwaar in te dienen, aangezien het risico op financiële verlies wordt beperkt.

Tot voor kort was het model van NCNP-bureaus erg simpel en rendabel. Een bewoner gaf slechts een paar basisgegevens door aan het bureau, dat vervolgens het bezwaar in dienst stelde. Als de WOZ-waarde daadwerkelijk verlaagd werd, ontving het bureau een vaste vergoeding van ongeveer 700 euro. Dit maakte het mogelijk voor NCNP-bureaus om massaal bezwaren in te dienen, met als gevolg een aanzienlijke toename van het aantal bezwaren bij gemeenten.

De kritiek op NCNP-bureaus

Hoewel het NCNP-model voor de bewoner aantrekkelijk is, heeft het ook geleid tot kritiek, met name vanwege de hoge kosten voor gemeenten. Uit onderzoek van de Vereniging Nederlandse Gemeenten is gebleken dat de gemiddelde besparing voor een burger ongeveer 90 euro per jaar is. Tegelijkertijd betaalde een organisatie zoals Sabewa in 2023 800.000 euro aan NCNP-bureaus. Daarom is er binnen de overheid sprake van een dringend behoefte aan maatregelen om het verdienmodel van deze bureaus te beperken.

Maatregelen tegen NCNP-bureaus

In reactie op de kritiek zijn er verschillende maatregelen genomen. Deze maatregelen zijn bedoeld om het verdienmodel van NCNP-bureaus aan te passen, de uitbetaling van vergoedingen te beperken en de tijdigheid van het afhandelen van bezwaren te verbeteren.

1. Verlaging van de vergoeding

Een van de belangrijkste maatregelen is de verlaging van de vergoeding die NCNP-bureaus ontvangen bij een verlaagde WOZ-waarde. Deze vergoeding is van ongeveer 700 euro verlaagd naar 150 tot 200 euro. Hierdoor wordt het verdienmodel van NCNP-bureaus significant beperkt. Deze maatregel is ingevoerd door de Tweede Kamer en treedt in werking op 1 januari 2024.

2. Uitbetaling van de vergoeding aan de bewoner

Een tweede maatregel is dat de vergoeding niet langer aan het NCNP-bureau, maar aan de bewoner uitbetaald wordt. Dit betekent dat de bewoner, indien het bezwaar succesvol is, rechtstreeks het bedrag ontvangt dat eerder aan het bureau was bestemd. Dit vermindert het financiële voordeel van NCNP-bureaus en verplaatst het voordeliger maken van bezwaren naar de bewoner zelf.

3. Beperking van de vergoeding voor vertraging

Daarnaast is de vergoeding voor vertraging bij het afhandelen van bezwaren beperkt. Deze vergoeding, ook wel bekend als immateriële schadevergoeding, is afgesloten op 50 euro per half jaar. Dit houdt in dat bewoners slechts een beperkte vergoeding ontvangen wanneer de gemeente het bezwaar te laat afhandelt. Hiermee wordt voorkomen dat bewoners of NCNP-bureaus misbruik maken van vertragingen bij het afhandelen van bezwaren.

Effect van de maatregelen

De effectiviteit van deze maatregelen is nog in uitvoering en moet nog worden beoordeeld. Uit het onderzoek van de Waarderingkamer naar het afhandelen van NCNP-bezwaren in 2025 is echter al duidelijk dat het aantal bezwaren sterk is gedaald. In belastingjaar 2024 is het aantal WOZ-bezwaren gedaald van 610.000 (8,2%) naar 317.000 (4,2%). Deze afname geldt voor zowel NCNP- als niet-NCNP-bezwaren.

Bij woningen is het aantal bezwaren zelfs halverwege gegaan, terwijl het aandeel NCNP-bezwaren binnen deze groep licht is toegenomen. Bij niet-woningen daarentegen namen zowel het aantal als het aandeel NCNP-bezwaren af. Dit suggereert dat de maatregelen effect hebben gehad, maar dat de uitkomst per categorie kan variëren.

Honoreringspercentage

Het honoreringspercentage, dat aangeeft hoeveel bezwaren daadwerkelijk leiden tot een verlaging van de WOZ-waarde, is ook gedaald. Het percentage daalde van 31,4% naar 27,4%. Bij NCNP-bezwaren had 18,4% geleid tot een verlaging van de WOZ-waarde, terwijl dit bij niet-NCNP-bezwaren 34,6% was. Dit wijst op een significant verschil tussen de succeskans van NCNP- en niet-NCNP-bezwaren.

Doorlooptijd

Een positief aspect is dat de tijdigheid van het afhandelen van bezwaren verbeterd. In 2025 is ruim 93% van de WOZ-bezwaren binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Dit betekent dat gemeenten sneller reageren op bezwaren, wat gunstig is voor bewoners die willen dat hun bezwaar snel en efficiënt wordt afgehandeld.

Alternatieven voor NCNP-bureaus

Hoewel de maatregelen gericht zijn op het beperken van het verdienmodel van NCNP-bureaus, is het nog steeds mogelijk voor bewoners om bezwaren in te dienen. Er zijn verschillende alternatieven, waaronder het indienen van het bezwaar op eigen hand of via initiatieven zoals Kosteloosbezwaar.nl.

Kosteloosbezwaar.nl

Kosteloosbezwaar.nl is een initiatief dat een alternatieve aanpak biedt voor het indienen van bezwaren tegen de WOZ-waarde. In tegenstelling tot NCNP-bureaus, werkt dit initiatief volgens hetzelfde "no cure no pay"-model, maar zonder dat de bewoner direct betaling moet doen. De gemeente is namelijk verplicht om de proceskosten te vergoeden wanneer de WOZ-waarde daadwerkelijk wordt verlaagd of wanneer het bezwaar te laat is afgehandeld.

Een voordeel van Kosteloosbezwaar.nl is dat het bezwaarproces systematisch en met de hand wordt uitgevoerd. Het gebruik van speciale makelaarssoftware maakt het mogelijk om verkoopcijfers, objectgegevens en zelfs foto’s van vergelijkbare verkochte woningen te vergelijken. Hierdoor kan een sterkere case worden opgebouwd om de WOZ-waarde te verlagen.

Resultaten van Kosteloosbezwaar.nl

Uit klantverhalen is gebleken dat Kosteloosbezwaar.nl succesvol is in het verlagen van de WOZ-waarde. Huiseigenaren rapporteren dat hun WOZ-waarde gemiddeld met ongeveer 214 euro per jaar is verlaagd, wat direct doorwerkt in de gemeentelijke belastingen. In enkele gevallen is zelfs een verlaging van 13.000 euro gemeld. Deze verlaging is aanzienlijk en kan voor bewoners een aanzienlijke besparing opleveren.

Voorbeelden van succesverhalen

Hennie Lubbers (Dalfsen): "Heel erg tevreden. Hebben sterke punten aangedragen waardoor onze waarde sterk naar beneden is gegaan."
Dhr. van Nuland (Sint-Oedenrode): "Een paar jaar eerder had ik zelf met veel moeite bezwaar gemaakt zonder succes. Nu heb ik kosteloosbezwaar.nl bezwaar laten maken en zeer gemakkelijk geld bespaard."
Dhr. R. Gingnagel (Purmerend): "Kosteloos bezwaar heeft voor het huis van mijn moeder in Purmerend de WOZ 13.000 euro kunnen verlagen. Een mooi resultaat!"
Anoniem: "Alles is mij uit handen genomen zoals het bezwaar indienen bij de gemeente, telefonische hoorzitting, etc. Ik zie altijd heel erg op tegen dit soort confrontaties."

Conclusie

De WOZ-waarde speelt een cruciale rol in het Nederlandse belastingstelsel. Het is daarom belangrijk dat deze waarde accuraat is. Het indienen van bezwaren kan complex en kostbaar zijn, wat heeft geleid tot de opkomst van NCNP-bureaus. Hoewel deze bureaus een eenvoudig en risicoloos model bieden voor bewoners, is er ook kritiek op hun verdienmodel. De overheid heeft daarom maatregelen genomen om het verdienmodel te beperken, waaronder de verlaging van de vergoeding, de uitbetaling van de vergoeding aan de bewoner en de beperking van de vergoeding voor vertraging.

De effectiviteit van deze maatregelen is nog in uitvoering, maar er zijn al tekenen dat het aantal bezwaren sterk is gedaald. Tegelijkertijd is het mogelijk voor bewoners om bezwaren in te dienen zonder via NCNP-bureaus te gaan. Initiatieven zoals Kosteloosbezwaar.nl bieden een alternatieve aanpak die eveneens is gebaseerd op het "no cure no pay"-model, maar zonder dat de bewoner direct betaling moet doen.

Het is duidelijk dat de overheid actief is om het verdienmodel van NCNP-bureaus aan te passen, maar het is eveneens belangrijk dat bewoners bewust worden gemaakt van de mogelijkheden om bezwaren in te dienen. Of dat op eigen hand of via een vertrouwd initiatief, het doel is om ervoor te zorgen dat de WOZ-waarde accuraat is en dat bewoners niet schade lijden door fouten die door de overheid worden gemaakt.