De salderingsregeling voor zonnepanelen is een belangrijke maatregel binnen de energietransitie, die zowel milieuvoordelen als financiële voordelen biedt. Voor eigenaars van appartementen die lid zijn van een Vereniging van Eigenaars (VvE) brengt het installeren van zonnepanelen extra overwegingen met zich mee. De salderingsregeling is vanaf 2027 volledig afgeschaft, maar tot dan is het nog mogelijk om te profiteren van het salderen van stroom. Aan de hand van de beschikbare informatie wordt in dit artikel uitgelegd wat salderen inhoudt, hoe het werkt binnen een VvE, wat de juridische en technische kaders zijn, en hoe VvE’s in 2023 en 2024 nog steeds voordelen kunnen behalen.
Wat is salderen?
Salderen is het verrekenen van de stroom die je aan het elektriciteitsnet teruglevert, met de stroom die je van het net afneemt. Dit gebeurt op jaarbasis, bij de eindafrekening. Het is een financieel voordelig systeem voor eigenaars van zonnepanelen, omdat het overschot aan opgewekte stroom als een soort krediet kan worden gebruikt om de kosten van afgenomen stroom te verlagen.
Werking van de salderingsregeling
- Terugleveren en afnemen: Als je zonnepanelen meer stroom opwekken dan je op dat moment verbruikt, lever je het overschot terug aan het elektriciteitsnet. Als je later meer stroom verbruikt dan je zonnepanelen opwekken, neem je stroom af van het net.
- Verrekening: Tijdens de jaarafrekening wordt de teruggeleverde stroom verrekenbaar met de afgenomen stroom. Je betaalt uiteindelijk alleen voor het netto verbruik.
- Tijd van toepassing: De salderingsregeling is momenteel van kracht tot en met 31 december 2026. Vanaf 1 januari 2027 gaat deze regeling volledig af.
De uitstel van de afbouw van de salderingsregeling tot 1 januari 2024 biedt VvE’s extra tijd om zonnepanelen te installeren en er financieel baat bij te hebben.
Salderen binnen een VvE: mogelijkheden en beperkingen
Voor VvE’s zijn er specifieke juridische en technische kaders die van toepassing zijn bij het salderen van stroom. De installatie van zonnepanelen op het dak van een appartementsgebouw vraagt om goed overleg binnen de VvE en naleving van bepaalde regels.
Juridische kaders voor VvE
- Toestemming van de VvE: De VvE moet toestemming geven voor de installatie van zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak. Dit vereist vaak een voorstel in de ALV (Algemene Ledenvergadering) en een mandaat voor de uitvoering.
- Eigendom en verdeling: Er zijn verschillende modellen voor de eigenaarschap van zonnepanelen in een VvE. De meest voorkomende modellen zijn:
- Collectieve eigendom: De zonnepanelen worden aangekocht door de VvE en behoren daardoor tot het gemeenschappelijk goed.
- Individuele aansluiting: Sommige VvE’s kiezen ervoor dat eigenaars individueel zonnepanelen installeren, meestal op eigen daken of terrassen.
- Btw-regelingen: Sinds 2023 geldt een nultarief voor de btw op aankopen van zonnepanelen door VvE’s. Dit betekent dat VvE’s geen 21% btw meer hoeven te betalen op de installatiekosten van zonnepanelen. Voor particuliere woningen gold deze regeling al eerder.
Technische kaders voor salderen
- Type energiemeter: De mogelijkheid tot salderen hangt af van het type energiemeter dat in de meterkast zit. Als de meter kan "achteruit draaien", is salderen mogelijk. Een slimme meter is daarbij niet verplicht.
- Locatie van zonnepanelen: Salderen is mogelijk als de zonnepanelen geïnstalleerd zijn vóór de energiemeter van de woning. Als de zonnepanelen op een ander dak liggen (bijvoorbeeld een buurhuis of een dakterras van een derde), is salderen niet toepasbaar.
- Eenmalige verrekening per jaar: Het salderen gebeurt altijd op jaarbasis. Het maakt dus niet uit hoeveel stroom er per maand wordt teruggeleverd of verbruikt. Pas bij de jaarafrekening wordt het totaal verrekenbaar.
Praktische voorbeelden uit de praktijk
VVE-010 helpt VvE’s bij het implementeren van zonnepanelen. De organisatie biedt informatiebijeenkomsten en cursussen om VvE-leden te informeren over de mogelijkheden en uitvoering. Met behulp van deze kennis kan een VvE een goed doordacht plan opstellen voor de installatie van zonnepanelen.
- Stap 1: Idee en draagvlak creëren. Door een paar enthousiaste buren te vinden, groeit er draagvlak voor een gezamenlijke investering.
- Stap 2: Informatieavonden en offertes. Na een informatiebijeenkomst kan een VvE een mandaat aanvragen om offertes op te vragen. Dit helpt om het juiste aanbod te kiezen en het plan concreet te maken.
- Stap 3: Verantwoording en agendavoorstel. De uitkomsten van de offertes worden vertaald naar financiële voorstellen, die worden gepresenteerd aan de ALV. Hierbij is het belangrijk om de opbrengsten en de uitgaven goed in beeld te brengen.
Salderen versus terugleveren
Het is belangrijk om te onthouden dat salderen niet hetzelfde is als terugleveren. Terugleveren betekent dat je stroom op het net injecteert en wordt meestal gecompenseerd met een lage prijs per kWh. Salderen daarentegen is een verrekeningssysteem waarbij de teruggeleverde stroom in wederkerende verhouding staat tot de afgenomen stroom.
- Terugleveren: Je krijgt een kleine vergoeding voor de opgewekte stroom die je teruglevert aan het net. Deze vergoeding is meestal veel lager dan de prijs die je betaalt voor afgenomen stroom.
- Salderen: Je krijgt de teruggeleverde stroom verrekend tegen de afgenomen stroom. Hierdoor betaal je uiteindelijk alleen voor het netto verbruik.
Voor VvE’s is het salderen vaak het meest rendabele model, zeker binnen de huidige salderingsregeling die tot 2024 geldt.
Financiële voordelen van zonnepanelen voor VvE’s
De installatie van zonnepanelen biedt VvE’s meerdere voordelen, zowel op korte als lange termijn. De vermindering van energiekosten, de mogelijkheid tot salderen, en het gebruik van subsidies maken zonnepanelen een aantrekkelijke investering.
Kosten en opbrengsten
- Aankoop en installatiekosten: De kosten van zonnepanelen zijn in de afgelopen jaren gedaald. Dankzij het nultarief op btw sinds 2023 zijn de kosten voor VvE’s aanzienlijk lager dan in de jaren ervoor.
- Terugverdientijd: De terugverdientijd van zonnepanelen varieert, afhankelijk van de grootte van de installatie, het verbruik van de VvE, en de energietarieven. In veel gevallen ligt de terugverdientijd tussen 8 en 12 jaar.
- Subsidies: Er zijn subsidies beschikbaar voor VvE’s die zonnepanelen installeren. Deze subsidies kunnen de opbrengsten verder verbeteren en de investering rendabeler maken.
Verzekeringen en juridische aandachtspunten
- Verzekeringen: Zonnepanelen kunnen verzekerd worden via een opstal- of inboedelverzekering, of via een WA-verzekering. Het is belangrijk dat de VvE zorgt voor de juiste verzekering, afhankelijk van de aard van de installatie.
- Eigendomsregeling: De aansluiting en verdeling van de opbrengsten moeten duidelijk geregeld zijn in de VvE-regeling. Dit voorkomt eventuele conflicten tussen eigenaars.
De toekomst van salderen: wat is na 2024?
De salderingsregeling is op 1 januari 2024 definitief afgeschaft. Na die datum is het niet langer mogelijk om de teruggeleverde stroom volledig te verrekenen tegen de afgenomen stroom. Dit heeft gevolgen voor VvE’s die nog geen zonnepanelen hebben geïnstalleerd of die van plan zijn om het te doen.
- Alternatieve modellen: Na 2024 moeten VvE’s andere modellen overwegen voor het gebruik van zonnepanelen. Dit kan bijvoorbeeld het verkoopmodel zijn, waarbij de opgewekte stroom wordt verkocht aan een energieleverancier of gebruikt in een lokale stroommarkt.
- Financiële voordelen zonder salderen: Zelf zonder salderen blijven zonnepanelen een aantrekkelijke investering, zolang de opbrengsten voldoende zijn om de energiekosten te verlagen.
Conclusie
Salderen is een waardevolle regeling voor VvE’s die zonnepanelen installeren. Het stelt hen in staat om hun energiekosten te verlagen en bij te dragen aan de duurzame energietransitie. De salderingsregeling is van kracht tot en met 31 december 2026, met een uitstel tot 2024. Dit biedt VvE’s extra tijd om zonnepanelen te installeren en er financieel van te profiteren.
Voor VvE’s is het belangrijk om goed te weten wat de technische en juridische kaders zijn voor salderen. Zonnepanelen moeten vóór de energiemeter geplaatst zijn, en de VvE moet toestemming geven voor de installatie. Binnen de VvE kan gekozen worden voor een collectieve of individuele aanpak.
Sinds 2023 is het voor VvE’s mogelijk om zonnepanelen aankopen met 0% btw, wat de investering aantrekkelijker maakt. Daarnaast zijn er subsidies beschikbaar en zijn er cursussen en informatiebijeenkomsten om VvE’s te ondersteunen in hun beslissing.
Na 2024 verdwijnt het salderen, maar zonnepanelen blijven een duurzame en rendabele investering. VvE’s die nog niet geïnstalleerd hebben, hebben nog tijd om te beslissen en voordeel te behalen van de huidige regeling.