Inleiding
In het licht van de afgelopen jaren met hoge energieprijzen zijn er meerdere maatregelen genomen door de overheid om huishoudens te ondersteunen. Bewoners die aangesloten zijn op een blokaansluiting voor verwarming en elektriciteit – vaak via een Vereniging van Eigenaren (VvE) – hebben echter niet op dezelfde manier geprofiteerd van het energieprijsplafond als huishoudens met individuele aansluitingen. Om deze kloof te overbruggen, is de Tijdelijke Tegemoetkoming Blokverwarming (TTB) ingevoerd. Deze regeling is van korte duur, en het is van belang dat VvE’s en bewoners goed geïnformeerd zijn over de aard van de tegemoetkoming, de manier van aanvragen, en hoe de compensatie wordt verrekenen.
Deze artikel biedt een overzicht van de TTB, inclusief de technische, juridische en financiële aspecten, en helpt bij het begrijpen van de verantwoordelijkheden van VvE’s, bewoners en contracthouders in dit kader.
Wat is Blokverwarming?
Bij blokverwarming zijn meerdere woningen aangesloten op één gemeenschappelijke aansluiting voor verwarming (gas of elektriciteit) en eventueel elektriciteit. Deze aansluiting wordt meestal beheerd door een VvE of verhuurder. Hierdoor is het niet mogelijk om individueel te profiteren van het energieprijsplafond, omdat de energieleverancier geen inzicht heeft in het energieverbruik per woning.
Deze constructie is in veel woningbouwprojecten gebruikelijk, vooral in woningcorporaties en VvE’s waar woningen collectief zijn aangesloten. De TTB is bedoeld om bewoners van dergelijke constructies te compenseren voor de hogere energiekosten die ze gedurende 2023 ondervonden.
De Tijdelijke Tegemoetkoming Blokverwarming
De Tijdelijke Tegemoetkoming Blokverwarming is een maatregel die specifiek is ingesteld voor huishoudens die geen eigen energiecontract hebben, zoals die met blokverwarming. Deze tegemoetkoming is bedoeld om de financiële druk van de hoge energiekosten te verlichten. De regeling is van tijdelijke aard en is gericht op de periode van 2023.
De TTB is onderverdeeld in twee categorieën:
- Blokaansluiting voor warmte
- Blokaansluiting voor elektriciteit
De tegemoetkoming varieert afhankelijk van of het betreft een zelfstandige woonruimte of een onzelfstandige woonruimte, zoals een kamer of logeerplaats. De bedragen zijn voor de eerste en tweede helft van 2023 vastgesteld, waarbij de bedragen voor de tweede helft lager zijn dan voor de eerste helft.
Bedragen voor TTB
Hieronder volgt een overzicht van de compensatiebedragen:
| Periode | Blokaansluiting voor warmte | Blokaansluiting voor elektriciteit |
|---|---|---|
| Eerste helft 2023 | € 786,45 (zelfstandig) € 329,28 (onzelfstandig) |
€ 731,13 (zelfstandig) € 307,63 (onzelfstandig) |
| Tweede helft 2023 (minimaal) | € 276,76 (zelfstandig) € 117,27 (onzelfstandig) |
€ 183,92 (zelfstandig) € 92,67 (onzelfstandig) |
Deze bedragen zijn vastgelegd in documenten van de Belastingdienst en het digitale loket voor energiecompensatie. Ze zijn geldig voor huishoudens die onder het energiecontract voor de blokaansluiting vallen.
Aanvraagproces voor TTB
De aanvraag voor de Tijdelijke Tegemoetkoming moet worden gedaan door de contracthouder van de blokaansluiting. Dit is doorgaans de VvE of verhuurder. De bewoners zelf hoeven geen actie te ondernemen, tenzij ze direct verantwoordelijk zijn voor de energierekening (zoals in sommige studentenhuisvesters of woongroepen).
Aanvragen via het digitale loket
Het aanvraagproces is geopend via het digitale loket van de Belastingdienst. Contracthouders kunnen hier individueel of via bulkprocedures de tegemoetkoming aanvragen. Voor VvE’s kan dit ook via intermediairs worden gedaan, zolang zij gemachtigd zijn voor het indienen van bulkvragen.
De deadline voor het indienen van aanvragen was oorspronkelijk 31 oktober 2023, maar er is geen informatie beschikbaar over mogelijke verlengingen van de termijn. Het is daarom belangrijk dat VvE’s of contracthouders deze mogelijkheid niet over het hoofd zien.
Verdeling van de TTB
Zodra de tegemoetkoming is toegekend, moet deze worden verdeeld onder de bewoners die onder de blokaansluiting vallen. De verdeling kan op twee manieren:
- Op basis van verbruik per woning – dit is de meest gebruikelijke methode.
- Evenredig verdeeld over alle woningen – deze methode wordt zelden toegepast.
De verdeling moet conform de regels van de regeling gebeuren, en de eindafrekening van de servicekosten in 2024 zal het resultaat tonen.
Juridische Verantwoordelijkheden van VvE’s
VvE’s spelen een centrale rol in het aanvraagproces van de TTB. Volgens de beschikbare informatie is de VvE verantwoordelijk voor het indienen van de aanvraag en de verdeling van de tegemoetkoming onder de bewoners. Deze verantwoordelijkheid is wettelijk gebaseerd op het feit dat de VvE meestal het contract met de energieleverancier heeft afgesloten.
Het is belangrijk dat VvE’s zich bewust zijn van deze plicht, aangezien het niet in alle gevallen duidelijk is of de aanvraag al is ingediend. De Woonbond heeft opgeroepen tot controle of de VvE of verhuurder de tegemoetkoming heeft aangevraagd. Bewoners kunnen hierbij ook zelf informeren en eventueel de VvE op de hoogte brengen als het niet is gedaan.
In sommige gevallen kunnen bewoners zelf contracthouder zijn, zoals bij woongroepen of studentenhuisvesters. In dat geval is het de verantwoordelijkheid van de bewoners om de aanvraag te doen.
Technische en Operationele Aspekten van Blokverwarming
Bij blokverwarming is de technische constructie belangrijk. Het betreft een collectieve aansluiting voor gas, elektriciteit of beide. Dit betekent dat het verbruik van een individuele woning niet afzonderlijk kan worden gemeten. De energierekening voor de hele aansluiting wordt gemaakt, en de kosten worden vervolgens verdeeld over de woningen.
De technische kant van blokverwarming kan complex zijn, vooral bij oude bouwen of bij gebouwen die zijn aangesloten op een warmtenet (zoals stadswarmte). In zo’n geval is het verbruik per woning vaak moeilijker te bepalen. Daarom is het verdelingssysteem belangrijk, en moet het conform de regels van de regeling gebeuren.
Financiële Impact op VvE’s en Bewoners
De TTB is bedoeld om de financiële impact van de hoge energiekosten in 2023 te dempen. Voor VvE’s betekent dit een tijdelijke verlichting in de kosten die ze verder moeten doorverdelen naar de bewoners. Voor bewoners is het een directe compensatie, die aansluit bij de hoge energiekosten die ze gedurende 2023 ondervonden.
Toch moet er worden opgemerkt dat de tegemoetkoming niet altijd de volledige extra kosten dekt, zoals benadrukt door Lieven de Key in een niet-bevestigd rapport. In sommige gevallen blijven bewoners financieel in de problemen, vooral als de VvE of verhuurder verhogingen van servicekosten niet op tijd uitvoert. In dat geval kan de TTB deel uitmaken van een bredere financieringsaanpassing.
Servicekostenverhogingen
Het wettelijke kader voor servicekosten is zodanig dat verhogingen slechts eenmaal per jaar mogen worden doorgevoerd. Dit heeft geleid tot vertraging in het doorverdelen van de hoge energiekosten, en dus ook in het ontvangen van de TTB. In de praktijk hebben VvE’s en verhuurders vaak gewacht tot het einde van 2023 om de servicekosten aan te passen, zodat ze de TTB direct mee konden nemen.
Praktijkvoorbeelden en Feedback
Woonforte
Woonforte heeft al een actie ondernomen en heeft voor 2.183 huurwoningen met blokverwarming de TTB aangevraagd. Zij benadrukken dat huurders geen actie hoeven te ondernemen, en dat de tegemoetkoming terug te zien is op de eindafrekening in 2024.
Stadgenoot en Alliantie
Stadgenoot en de Alliantie hebben ook gewacht met verhogen van servicekosten om de TTB mee te nemen. Hierdoor kon de tegemoetkoming direct worden verrekenen bij de eindafrekening. Toch is er melding gemaakt van huurders die in financiële moeilijkheden dreigen te komen, en die individueel zijn benaderd.
DUWO
DUWO, een studentenhuisvester, heeft de servicekosten al verhoogd per 1 januari 2023 om betalingsproblemen te voorkomen. Dit toont aan dat het kiezen van de tijdstippen voor verhogingen en tegemoetkomingen cruciaal is voor de financiële situatie van huishoudens.
Conclusie
De Tijdelijke Tegemoetkoming Blokverwarming is een belangrijke maatregel voor huishoudens die aangesloten zijn op een collectieve aansluiting voor energie, zoals vaak het geval is in VvE’s. Het is van groot belang dat VvE’s en contracthouders zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid om de aanvraag te doen en de tegemoetkoming correct te verrekenen.
De regeling is tijdelijk, en de bedragen zijn vastgesteld voor de helften van 2023. Bewoners kunnen geen actie ondernemen tenzij ze zelf contracthouder zijn. Het is dus aan VvE’s of verhuurders om het proces op gang te brengen.
In de praktijk blijkt dat de tegemoetkoming niet altijd alle extra kosten dekt, en dat huishoudens in sommige gevallen financieel in de problemen kunnen blijven. De Woonbond benadrukt daarom dat het belangrijk is om te controleren of de tegemoetkoming is aangevraagd, en eventueel contact op te nemen met de VvE of verhuurder.
Hoewel de regeling voorziet in een tijdelijke verlichting, dient het ook als een herinnering aan de noodzaak van een langdurige oplossing voor huishoudens met blokverwarming die in de toekomst opnieuw in last zullen kunnen komen van hoge energiekosten.