Inleiding
Bij de berekening van erfbelasting, ook wel successierechten genoemd, speelt de waarde van de erfenis een cruciale rol. Een belangrijk onderdeel van deze waarde is de WOZ-waarde (Wet Waardering Onroerende Zaken) van onroerend goed dat in de erfenis is opgenomen. De WOZ-waarde wordt door de gemeente vastgesteld en fungeert als basis voor diverse belastingen, waaronder erfbelasting. Uit de praktijk blijkt dat de WOZ-waarde vaak te hoog is vastgesteld, met als gevolg dat erfgenamen onnodig veel erfbelasting betalen. Dit artikel verkent de relatie tussen WOZ-waarde en erfbelasting, bespreekt wanneer een WOZ-waarde mogelijk te hoog is, en beschrijft procedures tot verlaging van deze waarde om de erfbelasting te optimaliseren.
Het Verband Tussen WOZ-Waarde en Erfbelasting
De erfbelasting wordt berekend op basis van de waarde van de erfenis. Voor onroerend goederen zoals woningen, is de WOZ-waarde een belangrijke indicator van deze waarde. De WOZ-waarde wordt jaarlijks door de gemeente vastgesteld op basis van diverse factoren, waaronder de staat van de woning en verkopen in de omgeving. Deze waarde wordt gebruikt voor de berekening van diverse belastingen, waaronder erfbelasting.
Een lagere WOZ-waarde kan direct leiden tot een lagere erfbelasting. Dit komt omdat erfbelasting wordt berekend als een percentage van de waarde van de erfenis, afhankelijk van de relatie tussen de erflater en de erfgenaam. De tarieven variëren per belastinggroep:
- Partner (pleeg- of stief): 10%
- Kinderen en kleinkinderen: 18%
- Overige erfgenamen (zoals neven, nichten, vrienden): 36% (tot € 123.075), 40% (boven € 123.075)
Met name voor kinderen, kleinkinderen en alle overige personen is de vrijstelling relatief klein. Daarom levert een lagere WOZ-waarde voor hen relatief snel een aanzienlijk voordeel op.
Een concreet voorbeeld illustreert dit: in een geval waar een nicht van de erfgenamen is overleden in oktober 2021, was de woning verkocht in januari 2023 voor € 308.000. De WOZ-waarde voor het belastingjaar 2021 was € 295.000. Na bezwaar door experts is de WOZ-waarde verlaagd naar € 233.000. Daardoor betaalden de erfgenamen 30% van het verschil (€ 62.000) minder aan erfbelasting, wat neerkomt op een besparing van €