Inleiding
De Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) vormt de basis voor de belastingheffing van onroerende zaken in Nederland. WOZ-waarden worden jaarlijks door gemeenten vastgesteld en bepalen mede de hoogte van diverse belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB). In de recente jaren is een toename te zien van commerciële partijen die zich richten op het controleren van deze WOZ-waarden. Een prominent voorbeeld is "Eerlijke WOZ", dat via televisiecommercialen consumenten aanspoort om hun WOZ-waarde te controleren. Deze artikelen onderzoekt de claims die in dergelijke commerciële uitingen worden gemaakt, de juridische beoordeling ervan en de fiscale realiteiten die huiseigenaren tegenkomen.
De WOZ Waarde en Belastingheffing
De WOZ-waarde is een schatting van de marktwaarde van een onroerend goed op een peildatum. Deze waarde wordt door de gemeente vastgesteld en dient als heffingsgrondslag voor diverse belastingen. De meest directe belasting die hiermee verband houdt is de onroerendezaakbelasting (OZB), die door de gemeente wordt geheven. Daarnaast kan de WOZ-waarde invloed hebben op andere belastingen zoals de watersysteemheffing en zelfs de inkomstenbelasting van de woningbezitter.
De reclamebelasting, een vorm van OZB, wordt geheven naar de WOZ-waarde van de vestiging. De tarieven voor deze belasting zijn progressief en worden vastgesteld op basis van de waarde van het onroerend goed. De huidige tarieven zijn als volgt:
| Waarde Woning | Reclamebelastingtarief |
|---|---|
| Tot en met € 160.000 | € 654,96 |
| Vanaf € 160.001 tot en met € 250.000 | € 982,56 |
| Vanaf € 250.001 tot en met € 450.000 | € 1.244,88 |
| Vanaf € 450.001 tot en met € 550.000 | € 1.375,80 |
| Vanaf € 550.001 tot en met € 750.000 | € 1.506,96 |
| Vanaf € 750.001 tot en met € 1.000.000 | € 1.713,00 |
| Vanaf € 1.000.001 | € 2.531,52 |
Deze tarieven illustreren dat de financiële impact van een verlaging van de WOZ-waarde afhangt van de waardecategorie waarin een woning valt. Een verlaging van de WOZ-waarde met duizenden euro's zal bij een woning in de hoogste waarde categorie leiden tot een lagere OZB-aanslag, maar bij een woning in een lagere categorie zal de besparing relatief beperkt zijn.
Commerciële Uitingen rond de WOZ Waarde
Een opvallend fenomeen in het Nederlandse landschap is de toegenomen commercialisering van WOZ-waardecontroles. Het bedrijf "Eerlijke WOZ" heeft in 2022 een televisiecommercial uitgezonden waarin een "WOZ-check" wordt aangeprezen. In deze commercial zijn personen met blauwe gezichten te zien die praten over hun WOZ-beschikking. De voice-over stelt: "Eén op de vijf mensen betaalt ruim 200 euro te veel belasting. Klopt jouw WOZ-waarde wel? Betaal je niet blauw. Doe nu de gratis WOZ-check op eerlijkewoz.nl." Na het doen van de WOZ-check krijgen de personen in de commercial een normale huidskleur terug.
Deze commercial heeft tot een klacht geleid bij de Reclamecodecommissie, waarin werd gesteld dat de indruk werd gewekt dat elke door de gemeente bepaalde WOZ-waarde onjuist en veel te hoog is, terwijl veel WOZ-waarden juist gebaseerd zijn op een zorgvuldig proces. Verder werd gesteld dat de commercial misleidend een te grote besparing voorstelt als gevolg van verlaging van de WOZ-waarde.
De voorzitter van de Reclamecodecommissie heeft de klacht echter ongegrond verklaard. Volgens de voorzitter blijkt uit de mededeling "Eén op de vijf mensen betaalt ruim 200 euro te veel belasting" dat deze bewering niet geldt voor vier van de vijf mensen. Bovendien maakt de zinsnede "Klopt jouw WOZ-waarde wel?" duidelijk dat de WOZ-waarde die de gemeente vaststelt correct kan zijn. De adverteerder heeft de bewering "Eén op de vijf mensen betaalt ruim 200 euro te veel belasting" onderbouwd met een verwijzing naar haar onderzoek van de WOZ-waarden in het belastingjaar 2021, uitwijst dat 21,46% van de WOZ-waarden te hoog was en dat een gemiddeld persoon van deze groep op jaarbasis gemiddeld € 230,- te veel belasting betaalt.
De voorzitter stelt ook dat de aanduiding "gratis WOZ-Check" niet als onjuist kan worden beschouwd, omdat de gemiddelde consument dit begrijpt als de mogelijkheid kosteloos de WOZ-Check uit te voeren op de website van adverteerder. Dat de beslissing om na het uitvoeren van de WOZ-check bezwaar te (laten) maken tegen de vastgestelde WOZ-waarde uiteindelijk tot kosten voor de gemeente kan leiden, is volgens de voorzitter een andere kwestie.
De Realiteit van WOZ Waarde Verlagingen
Hoewel de commercial van Eerlijke WOZ juridisch is goedgekeurd, rijst de vraag in hoeverre de beloofde besparingen in de praktijk worden gerealiseerd. Uit discussies op online forums blijkt dat huiseigenaren vaak sceptisch staan tegenover de claims van dergelijke dienstverleners. Een forumgebruiker meldt bijvoorbeeld dat Eerlijke WOZ een WOZ-waarde voorstelde die € 90.000,- lager lag dan de door de gemeente vastgestelde waarde, terwijl de gemeente in haar bezwaarschrift aangeeft dat er geen € 1,- van af zou gaan.
Deze ervaring roept vragen op over de realisme van dergelijke claims en de mogelijke adders onder het gras. Een andere forumgebruiker wijst erop dat dergelijke bedrijven vaak zeer lage WOZ-waarden voorstellen, waardoor het lijkt alsof een bezwaar maken een flink voordeel oplevert. Een voordeel dat volgens deze gebruiker compleet onrealistisch is en wat de bedrijven ook niet garanderen.
Belangrijk om in ogenschouw te nemen is het collectieve effect van vele individuele WOZ-bezwaarschriften. Zoals in de klacht tegen de commercial van Eerlijke WOZ werd benadrukt, kan een tientje winst voor een enkele consument leiden tot honderden euro's extra kosten voor de gemeenschap. Deze kosten ontstaan doordat gemeenten extra moeten besteden aan de behandeling van bezwaarschriften, welke kosten het jaar daarop worden doorberekend via de OZB-aanslagen.
Alternatieven voor WOZ Bezwaar
Een relevante vraag voor huiseigenaren is of zij zelf bezwaar kunnen maken tegen de WOZ-waarde, zonder tussenkomst van commerciële partijen. De klacht tegen de commercial van Eerlijke WOZ benadrukt dat consumenten zelf rechtstreeks en gratis bij de gemeente een bezwaar tegen de WOZ-waarde kunnen indienen. Dit is een belangrijke overweging, aangezien commerciële dienstverleners vaak een percentage van de besparing in rekening brengen, naast eventuele kosten die ontstaan voor de gemeente.
Voor huiseigenaren die bezwaar willen maken tegen de WOZ-waarde, is het van belang om een goed onderbouwd bezwaarschrift in te dienen. Dit kan ondersteund worden door vergelijkbare woningen in de buurt (zogenaamde "comparables") te onderzoeken en eventueel een eigen taxatierapport op te stellen. Een forumgebruiker meldt bijvoorbeeld dat hij een voorstel tot WOZ-verlaging van € 3.000,- heeft gedaan, ondersteund door een uitvoerig taxatierapport, maar dat de gemeente hierin niet kon meegaan. Dit illustreert dat succesvol bezwaar maken tegen een WOZ-waarde een zorgvuldige en goed onderbouwde aanpak vereist.
Conclusie
De commercialisering van WOZ-waardecontroles heeft geleid tot een debat over de juistheid van de claims die in reclame-uitingen worden gemaakt. Hoewel de commercial van Eerlijke WOZ juridisch is goedgekeurd, blijft er scepsis bestaan over de realiteit van de beloofde besparingen. De ervaringen van huiseigenaren suggereren dat de voorgestelde WOZ-waardeverlagingen soms onrealistisch hoog zijn.
Het is belangrijk voor huiseigenaren om te beseffen dat een verlaging van de WOZ-waarde niet automatisch leidt tot aanzienlijke besparingen op de OZB-aanslag, vooral niet bij woningen met een lagere WOZ-waarde. Daarnaast heeft een individueel bezwaar mogelijk collectieve gevolgen, doordat de kosten van behandeling van bezwaarschriften uiteindelijk door de gemeenschap worden gedragen.
Voor huiseigenaren die twijfelen aan de juistheid van hun WOZ-waarde, is het mogelijk om zelf bezwaar te maken bij de gemeente. Hoewel dit enige inspanning vergt, biedt dit een kosteloos alternatief voor commerciële diensten. Een succesvol bezwaar vereist echter een zorgvuldige onderbouwing, bijvoorbeeld met vergelijkbare objecten of een eigen taxatierapport.
De discussie rond WOZ-waardecontroles benadrukt het belang van geïnformeerde besluitvorming door huiseigenaren. Door de feiten te kennen en de potentiële impact van bezwaar te begrijpen, kunnen zij een weloverwogen keuze maken over de wijze waarop zij eventuele onjuistheden in hun WOZ-waarde willen aanpakken.