Inleiding
In de gemeente Bloemendaal speelt voor- en vroegschoolse educatie (VVE) een centrale rol in het voorkomen en verkleinen van onderwijsachterstanden. De regeling voor voorschoolse educatie (VE) richt zich op kinderen tussen de 2,5 en 4 jaar die risico lopen op een taal- of ontwikkelingsachterstand. Het doel is om deze kinderen een stevige basis te bieden voor het primair onderwijs. Onderdeel van deze visie is het gebruik van erkende, integrale programma’s zoals "Ko Totaal", die specifiek zijn ontworpen om kinderen op vier ontwikkelingsgebieden – taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling – te ondersteunen.
Het programma "Ko Totaal" is een voorbeeld van een erkend integraal VVE-programma dat in de regeling van de gemeente Bloemendaal is opgenomen. Het gebruik van dit programma is onderdeel van de eisen die worden gesteld aan voorschoolse voorzieningen die subsidie ontvangen. Daarnaast moet er sprake zijn van geschoold personeel, een eenduidig overdrachtsformulier en monitoring. In dit artikel worden de juridische, pedagogische en financiële aspecten van het "Ko Totaal"-programma in het kader van de VVE-regeling in Bloemendaal besproken.
Aanvullende voorwaarden op gemeentelijk niveau
Naast de landelijke wet- en regelgeving moeten voorschoolse voorzieningen in Bloemendaal die in aanmerking komen voor subsidie voldoen aan aanvullende voorwaarden op gemeentelijk niveau. Deze voorwaarden zijn van essentieel belang voor de kwaliteit van het VVE-aanbod en de effectiviteit van de ondersteuning die wordt geboden aan kinderen in de doelgroep.
Erkend en integraal VVE-programma
Een van de belangrijkste voorwaarden is het gebruik van een erkend en integraal VVE-programma. Dit type programma is ontworpen om de ontwikkeling van kinderen op vier centrale gebieden te stimuleren: taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling. Het programma "Ko Totaal" is hierin een voorbeeld dat expliciet wordt genoemd in de gemeentelijke regeling. Het programma is gericht op een geïntegreerde aanpak, waarbij kinderen niet alleen in hun cognitieve, maar ook in hun emotionele en sociale ontwikkeling worden ondersteund.
Geschoold personeel
Het gebruik van een integraal programma zoals "Ko Totaal" gaat hand in hand met de verplichting voor VVE-beroepskrachten om geschoold te zijn in het gebruik van het programma. Dit betekent dat werknemers aan een voorschoolse voorziening moeten deelgenomen hebben aan de gescholing die nodig is voor de implementatie van het programma. Deze gescholing is essentieel om ervoor te zorgen dat de pedagogische inhoud van het programma op een correcte en effectieve manier wordt doorgevoerd.
Overdrachtsformulier
Een eenduidig overdrachtsformulier is verplicht voor alle voorschoolse voorzieningen die onderdeel uitmaken van het VVE-aanbod. Dit formulier moet minimaal de volgende informatie bevatten:
- Het VVE-programma dat de peuter heeft gevolgd;
- De duur van het programma;
- Ontwikkelingsgegevens van het kind.
Het overdrachtsformulier fungeert als een essentieel instrument in de communicatie tussen de voorschoolse voorziening en de basisschool. Het zorgt voor een doorgaande lijn in de onderwijsontwikkeling en helpt de basisschool om een passend starttraject voor het kind te kiezen. Het formulier is een onderdeel van de verplichte monitoring die de voorschoolse voorziening jaarlijks moet afleggen.
Monitoring en verantwoording
Alle voorschoolse voorzieningen die subsidie ontvangen zijn verplicht om jaarlijks verantwoording af te leggen over de middelen die zij ontvangen. Deze verantwoording moet inzicht geven in de activiteiten die zijn ingezet, het aantal doelgroeppeuters dat geplaatst is en de hoogte van de inkomensafhankelijke ouderbijdrage of Kinderopvangtoeslag (KOT). De verantwoording is ook gericht op de kwaliteit van het aanbod en de effectiviteit van het gebruik van subsidies.
Scholingsbudget
Vanaf 1 januari 2021 stelt de gemeente jaarlijks een scholingsbudget van € 5.000 beschikbaar om de kwaliteit van het VVE-aanbod te verbeteren. Dit budget is bedoeld om een nieuwe beroepskracht te trainen per organisatie, inclusief de bekostiging van een basistraining VVE en een taaltoets. De voorschoolse voorziening moet een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in scholingskosten en verantwoording afleggen over de middelen die zij hebben ontvangen.
De uitbreiding van het VVE-aanbod
In het kader van landelijke beleidsmaatregelen is het VVE-aanbod in Nederland uitgebreid van 10 naar 16 uur per week. De nieuwe norm is gebaseerd op een berekening van 1,5 jaar (2,5 tot 4 jaar) x 40 weken per jaar x 16 uur per week, wat resulteert in een totaal van 960 uur per jaar. Deze uitbreiding is bedoeld om kinderen in de doelgroep een intensiever ondersteunend aanbod te bieden, wat helpt bij het voorkomen of verkleinen van onderwijsachterstanden.
Verplichte inzet van HBO’ers
Vanaf 1 januari 2022 is het verplicht voor alle Nederlandse gemeenten om pedagogisch beleidsmedewerkers met HBO-opleidingen in te zetten in de VVE-voorzieningen. De norm is gesteld op 10 uur per doelgroeppeuter per jaar per locatie. Deze medewerkers kunnen functioneren als coach, werken op de groep of zich bezighouden met het pedagogisch beleid van de voorschoolse voorziening. De inzet van HBO’ers is een belangrijk onderdeel van de kwaliteitsverhoging van het VVE-aanbod.
Doelgroepdefinitie
Een kind wordt gedefinieerd als doelgroeppeuter voor VVE als het voldoet aan minstens één van de volgende criteria:
- Het hoogste niveau van opleiding van één of beide ouders is lager dan vmbo gl;
- Het kind is of was onder de 2,5 jaar oud en woonachtig in de gemeente;
- Het kind heeft een beperking in zijn taalontwikkeling;
- Het kind woont of woonde in een wijk met een risicoprofiel;
- Het kind woont of woonde bij zijn of haar grootouders.
Deze criteria zijn van essentieel belang voor de toegang tot het VVE-aanbod en bepalen of een kind in aanmerking komt voor het programma "Ko Totaal".
Ouderbijdrage en financiële aspecten
Omdat het VVE-aanbod voor ouders en verzorgers laagdrempelig moet zijn, hanteert de gemeente Bloemendaal een inkomensafhankelijke ouderbijdrage over de helft van de VVE-uren. Voor ouders die niet in aanmerking komen voor een Kinderopvangtoeslag (KOT) wordt de bijdrage berekend over 8 uren per week. De hoogte van de bijdrage wordt bepaald op basis van het inkomen van het vorige kalenderjaar. De ouder of verzorger dient de relevante documenten aan te leveren bij de gemeente, die vervolgens de hoogte van de ouderbijdrage bepaalt aan de hand van de VNG-adviestabel.
Financiële voorbeelden
Voorbeeldberekeningen tonen hoe de subsidie en ouderbijdrage worden bepaald voor verschillende situaties. In de gegeven voorbeelden zijn twee groepen genoemd: Groep A en Groep B.
In Groep A, met 10 peuters, kost het VVE-aanbod € 7.200 per jaar per peuter. De ouderbijdrage is € 278, waardoor de gemeente € 69.220 moet bijdragen. In Groep B, met één peuter, is de ouderbijdrage € 5.229, waardoor de gemeente € 1.971 moet bijdragen. De totale subsidiebedragen per jaar zijn € 71.191 voor beide groepen samen.
Deze voorbeelden tonen aan hoe de financiële verantwoordelijkheden worden verdeeld tussen ouders en de gemeente, afhankelijk van het inkomen en de toegang tot subsidies. Het is een onderdeel van de strategie om het VVE-aanbod voor alle doelgroeppeuters toegankelijk en betaalbaar te maken.
Resultaten en evaluatie
De wettelijke verplichting voor de gemeente is om afspraken te maken met VVE-aanbieders en schoolbesturen over de gestelde doelen en resultaten. Het doel van deze resultaatafspraken is om ervoor te zorgen dat alle kinderen een goede basis hebben om te beginnen in groep 3 van de basisschool. De vastgestelde doelen uit de regeling vormen het leidraad voor het bepalen van de gewenste resultaten.
Convenant VVE
Het convenant VVE is een juridisch bindende afspraak tussen de gemeente en VVE-aanbieders. In dit convenant worden de doelen, activiteiten en verantwoordelijkheden van alle partijen vastgelegd. Het convenant is een essentieel instrument om de kwaliteit van het VVE-aanbod te waarborgen en om de doorgaande lijn tussen voorschoolse en vroegschoolse educatie te versterken.
Jaarlijkse evaluatie
De resultaten van het VVE-aanbod worden jaarlijks geëvalueerd. De evaluatie bevat een beoordeling van de kwaliteit van de programma’s, de deelname van kinderen in de doelgroep en de effectiviteit van de ondersteuning. De evaluatie is ook gericht op het naleven van de wettelijke verplichtingen en de naleving van de gemeentelijke voorwaarden.
De rol van partners in het VVE-beleid
De gemeente Bloemendaal werkt samen met verschillende partners in het werkveld om het VVE-beleid uit te voeren. Deze partners zijn onder meer:
- Jeugdgezondheidszorg Kennemerland;
- Kinderopvangorganisaties (Les Petits en Partou);
- Schoolbesturen van basisonderwijs;
- GGD Kennemerland.
De samenwerking met deze partijen is van essentieel belang voor de kwaliteit van het VVE-aanbod en de doorgaande lijn tussen voorschoolse en vroegschoolse educatie. De partners zijn betrokken bij de toeleiding van kinderen naar het VVE-aanbod, de monitoring van de effectiviteit van de programma’s en de evaluatie van de resultaten.
Conclusie
Het programma "Ko Totaal" is een integraal VVE-programma dat in de gemeente Bloemendaal een centrale rol speelt in het ondersteunen van kinderen die risico lopen op een taal- of ontwikkelingsachterstand. Het programma is onderdeel van een bredere strategie van de gemeente om het VVE-aanbod uit te breiden en de kwaliteit te verhogen. De toepassing van het programma gaat gepaard met verplichte gescholing voor het personeel, een eenduidig overdrachtsformulier en jaarlijkse verantwoording. Daarnaast speelt de financiële aspecten een belangrijke rol in het toegankelijk houden van het VVE-aanbod voor ouders en verzorgers. De uitbreiding van het VVE-aanbod naar 16 uur per week en de verplichte inzet van HBO’ers zijn belangrijke beleidsmaatregelen die gericht zijn op de kwaliteitsverhoging van de ondersteuning die wordt geboden aan kinderen in de doelgroep. De samenwerking met partners in het werkveld en de jaarlijkse evaluatie van de resultaten zorgen voor een doorgaande lijn en een effectieve implementatie van het VVE-beleid.