De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad is een kerndoelstelling geworden in de huidige energietransitie. Voor VvE's, projectontwikkelaars en individuele woningeigenaren speelt de isolatie van gevels een cruciale rol hierin. In dit artikel analyseert onze expertcommissie de specificaties, installatieprocedures en financiële implicaties van het vervangen van bestaande beglazing door Hoogrendementsglas (HR++), met specifieke aandacht voor de toepassing binnen bestaande kozijnconstructies.
Technische specificaties en isolatiewaarden
Het primaire doel van het vervangen van beglazing is het reduceren van warmteverlies. De efficiëntie van glas wordt objectief gemeten aan de hand van de U-waarde (warmtedoorgangcoëfficiënt). Hierbij geldt: hoe lager de U-waarde, hoe minder warmte er verloren gaat en hoe beter de isolatie.
Uit de beschikbare gegevens volgt een duidelijk onderscheid in prestaties tussen diverse glassoorten. Traditioneel enkelglas presteert het minst gunstig met een U-waarde van gemiddeld 5,8 W/m²K. Dubbel glas verbetert dit aanzienlijk met een waarde van ongeveer 3,0 W/m²K. De huidige standaard voor energiezuinige woningbouw is HR++ glas. Deze beglazing kenmerkt zich door twee glasplaten gescheiden door een spouw, gevuld met een edelgas (meestal argon) en voorzien van een onzichtbare warmte-reflecterende coating. De U-waarde van HR++ glas ligt rond de 1,1 W/m²K, waarmee het isolateert ongeveer twee keer zo goed als traditioneel dubbel glas.
Als hoogwaardigere variant wordt triple glas (HR+++) geïdentificeerd. Dit bestaat uit drie glasplaten met twee isolerende spouwen. De U-waarde van triple glas wordt in de literatuur gesitueerd rond 0,6 W/m²K, ofwel richting de 0,4 W/m²K. Naast de thermische isolatie biedt triple glas een additioneel voordeel in de vorm van geluidsisolatie.
De technische samenstelling van Hoogrendementsglas is conform de volgende specificaties: - HR++ glas: Twee glasplaten met een gasvulling (argon) en een reflecterende coating. U-waarde circa 1,1 W/m²K. - Triple glas: Drie glasplaten met twee spouwen en gasvulling. U-waarde circa 0,6 W/m²K (of lager).
Een praktisch effect van deze technische waarden is de temperatuur aan de binnenzijde van het raam. Bij een buitentemperatuur van 0°C en een binnentemperatuur van 20°C, wordt bij enkel glas een temperatuur van circa 5,5°C gemeten, wat leidt tot tocht en ongemak. Bij HR++ glas is dit circa 17°C en bij triple glas circa 18,5°C, wat het comfortgevoel aanzienlijk verhoogt.
Installatie en constructieve voorwaarden
Een centrale vraag bij verduurzamingsprojecten is of bestaande kozijnen geschikt zijn voor de nieuwe beglazing. De installatieprocedure van HR++ glas is vaak uitvoerbaar binnen bestaande kozijnen, mits aan bepaalde constructieve voorwaarden wordt voldaan.
De installatieprocedure verloopt volgens een gestandaardiseerd proces: 1. Inmeten: Een installateur meet alle ruiten nauwkeurig op en beoordeelt de staat van de kozijnen, de dikte ervan en de kit. 2. Verwijderen: De glaslatten en kit worden verwijderd en de oude ramen worden eruit getild. Het oude glas wordt afgevoerd voor recycling. 3. Plaatsing: De nieuwe ramen worden in de bestaande kozijnen geplaatst, waarna ze worden gekit en voorzien van nieuwe glaslatten.
Een technische beperking doet zich voor wanneer de sponning (de ruimte waar het glas in wordt geplaatst) te smal is voor het dikkere HR++ glas. In dergelijke gevallen kan de sponning breder worden gemaakt door middel van andere glaslatten of door het verder uitfrezen van het kozijn. Daarnaast dient het raamkozijn sterk genoeg te zijn om het zwaardere gewicht van HR++ glas te dragen. Indien het kozijn niet sterk genoeg is of wanneer sprake is van aanzienlijke tochtproblemen, kan het volledig vervangen van de kozijnen noodzakelijk zijn.
Voor specifieke situaties, zoals glas in lood, gelden afwijkende procedures. HR++ glas kan hier niet direct op worden toegepast. De isolatie van glas in lood kan op drie manieren worden gerealiseerd: door het plaatsen van een voorzetraam, het gebruiken van isolerend folie, of door het glas in lood tussen dubbel isolatieglas te plaatsen.
Financiële overwegingen en bouwdepot financiering
De investering in hoogrendementsglas is aanzienlijk, maar kan op diverse manieren worden gefinancierd. De prijs is afhankelijk van het type glas, het oppervlak en de noodzaak tot kozijnaanpassingen.
Voor woningcorporaties en VvE's is het Bouwdepot een relevant financieringsinstrument. In de context van energiebesparende maatregelen is de maatregel "GB6" specifiek genoemd: "Vervang in bestaande kozijnen en ramen dubbelglas door HR++-glas". De economische randvoorwaarde voor deze maatregel is dat het aardgasgebruik ten hoogste 170.000 m³ per jaar bedraagt. De technische randvoorwaarde is dat HR++-glas in het bestaande kozijn kan worden geplaatst. Indien het gebouw een monumentenstatus heeft, wordt deze status door de maatregel niet aangetast.
Alternatieve maatregelen binnen het Bouwdepot betreffen het toepassen van drievoudig glas of vacuümglas. Hoewel deze opties een nog hogere energiebesparing realiseren, is het van belang te beoordelen of de bestaande constructie dit toelaat.
Conclusie
De overstap van enkel of dubbel glas naar HR++ glas vormt een effectieve maatregel voor het verhogen van het energielabel en het wooncomfort. Technisch gezien is HR++ glas met een U-waarde van circa 1,1 W/m²K een bewezen standaard die in veel bestaande kozijnen toepasbaar is. Triple glas biedt superieure isolatie (circa 0,6 W/m²K) en geluidsdemping, maar vergt een zwaardere constructie en is vaak duurder.
Voor projecten die vallen onder de voorwaarden van het Bouwdepot (zoals maatregel GB6) biedt HR++ glas een uitstekende balans tussen kosten en baten. De installatieprocedure is gestandaardiseerd, mits de sponning en het kozijn voldoende draagkracht en ruimte bieden. Indien de bestaande kozijnen niet geschikt zijn, dient een afweging te worden gemaakt tussen het aanpassen van de sponning of het volledig vervangen van het kozijn. Voor bijzondere situaties zoals glas in lood zijn maatwerkoplossingen zoals voorzetramen noodzakelijk. De keuze voor HR++ glas is, gezien de prijs-kwaliteitverhouding en de brede toepasbaarheid, voor de meeste bestaande bouwprojecten de meest aantrekkelijke optie.