Inleiding
Bestuurders van een Vereniging van Eigenaren (VVE) vervullen een belangrijke rol bij het beheer en de organisatie van een woningbouwcorporatie of woonwijk. Hun beslissingen hebben invloed op de woonomgeving en het welzijn van alle bewoners. Tegelijkertijd bevat deze functie ook aanzienlijke persoonlijke risico’s. Bestuurders kunnen worden aansprakelijk gesteld voor hun gedrag of nalatigheden, zowel door derden als door de VVE zelf. Om deze risico’s te beheren, is een specifieke verzekering ontwikkeld: de Bestuurders- en Toezichthoudersaansprakelijkheidsverzekering. Deze verzekering biedt een belangrijke bescherming, niet alleen voor de VVE, maar ook voor het persoonlijke vermogen van bestuurders. In dit artikel wordt een gedetailleerde beschrijving gegeven van de aansprakelijkheid van bestuurders van een VVE, de aard van het risico en de rol van de verzekering bij het afdekken van deze risico’s.
Aansprakelijkheid van bestuurders van een VVE
De rol van bestuurders
Bestuurders van een VVE zijn verantwoordelijk voor het nemen en uitvoeren van beslissingen die van invloed zijn op het beleid en de organisatie van de vereniging. Deze beslissingen kunnen betrekking hebben op financiële kwesties, huurbeleid, woningbouw, onderhoud, en administratieve zaken. Zij handelen namens de VVE, en hun acties zijn wettelijk bindend voor de vereniging.
Volgens de bronnen is het voltallige bestuur collectief verantwoordelijk, terwijl elk bestuurslid hoofdelijk aansprakelijk kan zijn voor de gehele claim. Dit betekent dat een enkel bestuurslid persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor de gehele aanspraak, ook al is de claim niet volledig aan hem of haar te wijten.
Oorzaken van aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid kan ontstaan op verschillende manieren. Ten eerste, door externe aansprakelijkheid, waarbij derden, zoals leveranciers, schuldeisers of de curator van de VVE, bestuurders aansprakelijk stellen. Ten tweede, via interne aansprakelijkheid, waarbij de VVE zelf of een opvolgend bestuur een bestuurder aansprakelijk stelt voor het niet-nabootsen van wettelijke of statutaire verplichtingen.
De aansprakelijkheid kan voortkomen uit handelingen of nalatigheden van de bestuurder, ook als deze niet bewust of zedelijk verkeerd zijn. De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) stelt strengere eisen aan het gedrag van bestuurders, met als doel wanbestuur en onverantwoordelijk financieel beheer te voorkomen.
Risico’s voor bestuurders
De risico’s zijn aanzienlijk, ook als de functie onbetaald is. Bestuurders kunnen worden aansprakelijk gesteld voor onbehoorlijk bestuur, zoals het onredelijk inkopen doen, het niet nakomen van wettelijke verplichtingen, of het nemen van beslissingen die niet in het belang van de VVE zijn. Ook als de aanspraak uiteindelijk onterecht blijkt, kunnen de verweerkosten aanzienlijk zijn. Deze kosten omvatten juridische raadpleging, proceskosten en eventueel schadevergoedingen.
De verzekering: Bestuurders- en Toezichthoudersaansprakelijkheidsverzekering
Doel en dekking
De Bestuurders- en Toezichthoudersaansprakelijkheidsverzekering is ontworpen om bestuurders en toezichthouders van een VVE te beschermen tegen persoonlijke financiële risico’s die voortkomen uit hun besluitvaardigheid. Deze verzekering biedt dekking voor twee elementen:
- Verweerkosten: Deze zijn de kosten die gemaakt worden bij het verweren van een aanspraak, zoals juridische adviezen en proceskosten. Deze kosten worden vergoed, ook als de claim uiteindelijk onterecht blijkt te zijn.
- Schadevergoeding: Indien een bestuurder uiteindelijk moet vergoeden voor een schade, dan wordt deze schade opgenomen in de dekking van de verzekering.
De verzekering is bedoeld voor alle bestuurders en toezichthouders, inclusief voormalige bestuurders, rechtsopvolgers, en externe bestuurders. De VVE zelf sluit deze verzekering af en betaalt de premie.
Aanvullende dekking
Naast de aansprakelijkheid in deelname aan bestuur, kan de verzekering ook gelden voor handelingen van personen die bestuursfuncties uitvoeren zonder formeel benoemd te zijn. Dit is bijvoorbeeld van toepassing op externe adviseurs of voorzitters van vergaderingen die bestuursbevoegdheden uitoefenen.
Uitsluitingen
De verzekering biedt geen dekking in de volgende gevallen:
- Aanspraken die het beoogde of zekere gevolg zijn van handelen of nalaten van de verzekerde.
- Aanspraken die gericht zijn op het verkrijgen van inkomen, geldelijk voordeel of voordelen waartoe de verzekerde of een derde niet gerechtigd is.
- Aanspraken als gevolg van vermogensdelicten, zoals diefstal, verduistering of bedrog.
- Aanspraken als gevolg van opzettelijk of bewust handelen in strijd met de belangen van de VVE of tegen wetten en statuten.
De verzekering is alleen geldig voor aanspraken waarop het Nederlandse recht van toepassing is en waarover een Nederlandse rechter of arbiter bevoegd is.
De rol van de verzekering bij faillissement
Een belangrijk aspect van de verzekering is de uitloopdekking, die van toepassing is bij faillissement of bij beëindiging van de VVE. In dergelijke gevallen kan de verzekering automatisch worden beëindigd, met het gevolg dat geen claims meer worden aangenomen. Daarom is het belangrijk om claims binnen een bepaalde periode in te dienen. Volgens de bronnen moet dit binnen drie maanden na de datum van faillissement gebeuren.
De premie voor de uitloopdekking is in veel gevallen 20% van de jaarpremie van de verzekering. Dit is een marktconform tarief dat rekening houdt met de risico’s bij beëindiging of faillissement van de VVE.
Kosten en premies
Premieopbouw
De premie van de verzekering is vaak inclusief een provisieopslag van 15%, die bestemd is voor activiteiten zoals aanvragen, beheer, controle en schadeafhandeling. Deze opslag is marktconform en wordt meegenomen in de totale premie. Het bedrijf dat de verzekering faciliteert, ontvangt deze provisie, maar heeft geen omzetverplichtingen of extra premieafspraken.
Tijdige en efficiënte dienst
De verzekering wordt vaak aangeboden met een snelle en persoonlijke service, zoals tijdsbesparende online formulieren, avond- en weekenddiensten, en directe schadehulp. Dit is van belang gezien de complexiteit van juridische kwesties en de mogelijke noodzaak om snel te reageren bij aanspraken.
Conclusie
Bestuurders van een Vereniging van Eigenaren spelen een essentiële rol in het beheer van een woningbouwcorporatie of woonwijk. Tegelijkertijd is hun functie bevolen van aanzienlijke persoonlijke risico’s, zowel bij externe als interne aansprakelijkheid. De Bestuurders- en Toezichthoudersaansprakelijkheidsverzekering is ontworpen om deze risico’s te beheren en bestuurders te beschermen tegen onvoorziene juridische en financiële gevolgen. Deze verzekering biedt dekking voor zowel verweerkosten als schadevergoeding, en is beschikbaar voor alle bestuurders en toezichthouders, inclusief voormalige en externe bestuurders. Het is belangrijk om te beseffen dat de verzekering niet alle risico’s dekt, en dat er uitsluitingen zijn voor zaken als opzettelijke handelingen of vermogensdelicten. Bovendien is het noodzakelijk om aandacht te besteden aan de uitloopdekking, met name bij faillissement van de VVE. De verzekering is een waardevolle schakel in het risicobeheer en draagt bij aan de duurzaamheid en betrouwbaarheid van de VVE.