Inleiding
Erfpacht in Nederland is een complexe en vaak controversiële vorm van eigendom, waarbij de grond onder een woning grotendeels in handen ligt van de gemeente. De vereniging VERBETER (VEReniging BETaalbare ERfpacht) is opgericht om een collectieve, bewuste en doelgerichte stem te geven aan erfpachters in Rotterdam die het huidige systeem als onbetaalbaar of ondoorzichtig ervaren. Deze vereniging, officieel op 14 februari 2025 ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, is ontstaan uit een beweging van bezorgde woningeigenaren die de hoge kosten en onvoorspelbaarheid van erfpachtvoorstellen van de gemeente Rotterdam willen onderzoeken en tegenwerken.
Het doel van VERBETER is tweeledig: het beogen van betaalbare erfpachtvoorstellen, zowel bij conversie naar eigendom als bij canonbetaling, en het opbouwen van een transparante en voorspelbare systematiek. De vereniging werkt hierbij in nauwe samenwerking met de Stichting BOEG (ter Bevordering van Overleg tussen Erfpachters en de Gemeente), een organisatie die juridische en lobbyondersteuning biedt.
In deze bijdrage wordt het werk van VERBETER, de context van de huidige erfpachtsituatie in Rotterdam, en de acties die de vereniging ondernemt, uitgebreid toegelicht. De nadruk ligt op feiten, gegevens en concrete voorbeelden die zijn afgeleid van openbare bronnen, zoals persberichten, blogs en officiële communicatie van de betrokken partijen.
Het ontstaan van VERBETER
De ontwikkeling van erfpacht in Nederland is sterk gekoppeld aan de gemeentelijke grondbezitstructuur. In vele stedelijke gebieden, waaronder Rotterdam, bezitten de gemeenten de grond onder woningen. Woningeigenaren zijn in dit geval eigenaar van de bovenbouw (het huis), maar huurders van de grond. Deze situatie kan leiden tot onzekerheid en financiële risico's, vooral bij de afloop van de erfpachtcontracten of bij conversie naar volledige eigendom.
In 2020 begon de gemeente Rotterdam met het versturen van erfpachtvoorstellen aan woningeigenaren, waarbij de grond onder hun woning aangeboden werd voor aankoop. Voor sommigen leidden deze voorstellen tot astronomische bedragen. Zo ontving een ledenlid van VERBETER in 2024 een conversievoorstel van € 79.800. Dit leidde tot veel frustratie, want de huidige erfpachters hadden vaak geen keuze of controle over de berekening van de verkoopprijs.
Deze onvoorspelbaarheid en het gevoel van onrechtvaardigheid zorgden voor een brede oproep tot actie. In september 2024 leek de situatie te koken toen een artikel in het AD aandacht trok voor de problematiek. In dit artikel was Remko Schrijvers, makelaar en adviseur, genoemd. Zijn betrokkenheid bij het opzetten van een vereniging om collectief grip te krijgen op het erfpachtprobleem leidde tot het ontstaan van VERBETER.
De vereniging werd officieel opgericht op 14 februari 2025 en is sindsdien een juridisch en administratief bestaande entiteit. Het idee achter de vereniging is duidelijk: door het samenwerken van erfpachters, kan er meer druk worden uitgeoefend op de gemeente en kan het systeem worden versterkt met betere transparantie en betaalbaarheid.
Doel en activiteiten van VERBETER
Het werk van VERBETER is gericht op het analyseren en verbeteren van het huidige erfpachtstelsel in Rotterdam. Dit gebeurt via drie kernactiviteiten:
- In kaart brengen van het erfpachtlandschap
- Onderzoek en transparantie in de berekeningsmethoden
- Collectieve actie en lobbywerkwijze
In kaart brengen van het erfpachtlandschap
VERBETER richt zich op het verzamelen en analyseren van data over erfpachtvoorstellen in Rotterdam. Hierbij wordt een duidelijk overzicht gemaakt van welke voordelen, aankopen en canonbetalingen er voorhanden zijn. Door deze data tegen het licht te houden, kan worden ingezien hoe de gemeente haar berekeningen opstelt en waar eventueel sprake is van onregelmatigheden of inefficiëntie.
De vereniging maakt gebruik van zowel openbaar beschikbare informatie als data die door leden worden ingevoerd. Deze data vormt de basis voor analyses en rapportages die vervolgens gebruikt worden in overleg met de gemeente, de politiek en de pers.
Onderzoek en transparantie in de berekeningsmethoden
Een van de belangrijkste punten van kritiek is de taxatiemethode die de gemeente gebruikt om de waarde van grond te bepalen. Deze methode heeft volgens veel erfpachters geleid tot ongewoon hoge prijzen voor de grond onder hun woning. VERBETER wil dit proces onder de loep nemen en een alternatief voorstellen dat eerlijker en voorspelbaarder is.
De vereniging heeft samen met BOEG diverse voorbeeldberekeningen gemaakt om te laten zien hoe veranderingen in de discontovoet of in de grondwaardeberekening kunnen leiden tot aanzienlijke verschillen in de eindprijs. Deze berekeningen worden gebruikt in overleg met ambtenaren, politici en in publicaties voor het publiek.
Collectieve actie en lobbywerkwijze
VERBETER is een vereniging die niet alleen op analyse en onderzoek is gericht, maar ook op actie. De vereniging probeert via overleg, onderbouwde argumenten en lobbyactiviteiten grip te krijgen op het beleid rondom erfpacht. Dit gebeurt zowel via informele gesprekken met ambtenaren en wethouders als via formele processen, zoals het indienen van amendementen in de gemeenteraad of het opstellen van stukken voor de pers.
Een belangrijke bijdrage is het organiseren van informatiebijeenkomsten, zoals de bijeenkomst die in december 2025 werd georganiseerd in samenwerking met Stichting BOEG. Deze bijeenkomst richtte zich zowel op erfpachters als op politieke actoren en werd gevolgd door het publiceren van een rapportage met de belangrijkste conclusies en voorstellen.
De samenwerking tussen VERBETER en Stichting BOEG
VERBETER werkt nauw samen met de Stichting BOEG, een organisatie die zich richt op het bevorderen van overleg tussen erfpachters en de gemeente Rotterdam. BOEG stelt zich op als een platform voor belangenbehartiging en biedt ondersteuning in juridische en politieke kwesties.
Rolverdeling
De rolverdeling tussen VERBETER en BOEG is duidelijk:
- VERBETER is een vereniging van individuele erfpachters en functioneert als diplomatiek kanaal in het overleg met de gemeente.
- BOEG is een stichting die juridische stappen kan ondernemen en lobbyt op hoger niveau, bijvoorbeeld bij politieke partijen of in de gemeenteraad.
Samenwerking in de praktijk
In de praktijk betekent deze samenwerking dat VERBETER zich richt op het verzamelen van data en het initiëren van acties, terwijl BOEG deze acties ondersteunt met juridische expertise en lobbyactiviteiten. Zo zijn er gezamenlijke initiatieven zoals het opstellen van briefjes naar de gemeente, het organiseren van bijeenkomsten en het indienen van voorstellen in de gemeenteraad.
Belang van de samenwerking
De samenwerking is een krachtige strategie omdat ze het vermogen vergroot van de erfpachters om grip te krijgen op een complex systeem. Door zowel diplomatieke als juridische opties te hebben, kan de groep flexibel reageren op situaties waarin het reguliere overleg niet leidt tot een bevredigend resultaat.
De rol van Remko Schrijvers
Remko Schrijvers, makelaar bij Remax, is een centrale figuur in de ontwikkeling van zowel BOEG als VERBETER. Hij is niet alleen betrokken bij het oprichten van de vereniging, maar ook adviseur en organisator van communicatieactiviteiten.
Actieve betrokkenheid
Schrijvers is verantwoordelijk voor het beheren van de ledenlijst van VERBETER en voor de verwerking van nieuwsbrieven. Daarnaast speelt hij een actieve rol in de samenwerking met BOEG, waarin hij juridische en politieke strategieën ontwikkelt.
Communicatie en lobby
Een van de belangrijkste bijdragen van Schrijvers is het opstellen van een blog waarin hij onder andere uitlegt hoe erfpachters hun grond kunnen afkopen tegen een bepaalde grondwaarde. Deze blog wordt vaak geciteerd in het overleg met de gemeente en is een waardevolle hulp voor erfpachters die willen weten wat hun opties zijn.
Bovendien is hij betrokken bij het organiseren van informatiebijeenkomsten, zoals de bijeenkomst in december 2025. Deze evenementen zijn bedoeld om zowel erfpachters als politici bewust te maken van de kwestie en te stimuleren tot actie.
De huidige ontwikkelingen in 2025
In de laatste maanden van 2025 zijn er een aantal belangrijke ontwikkelingen op het gebied van erfpacht in Rotterdam. Deze ontwikkelingen tonen aan dat de inspanningen van VERBETER en BOEG geleidelijk resultaten opleveren.
Modernisering van de erfpachtsystematiek
Op 30 oktober 2025 kondigde de gemeente Rotterdam aan dat het erfpachtsysteem en de bijbehorende berekeningsmethoden zullen worden gemoderniseerd. Dit besluit kwam na langdurige kritiek op de verouderde methoden die leidden tot onverwachte kostenstijgingen bij het einde van erfpachtcontracten.
De gemeente besloot om:
- Het canonpercentage te verlagen tot 3,06% van de grondwaarde.
- De verkoopprijs voor de grond onder woningeigenaren te maximeren op 60% van de taxatiewaarde.
Deze maatregelen zijn bedoeld om het erfpachtproces voorspelbaarder en betaalbaarder te maken voor woningeigenaren. De gemeente gaf deze beslissing mee aan de gemeenteraad en benadrukte het belang van transparantie in de toekomst.
Belangrijke data in de laatste maanden van 2025
Een aantal belangrijke data zijn vastgelegd in de laatste maanden van 2025:
- 28 oktober: Het langverwachte voorstel van wethouder Chantal Zeegers werd besproken in het College van B&W.
- 31 oktober: De wethouder stelde haar voorstel voor aan de gemeenteraad.
- 12 november: De Commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte vergaderde in het Stadhuis. Erfpachters hadden de mogelijkheid om hun mening te geven en bij te dragen aan het proces.
Deze data tonen aan dat het erfpachtdebát in een belangrijk stadium is aangelopen. Het is duidelijk dat de inspanningen van VERBETER, BOEG en andere actoren geleid hebben tot concrete overlegmomenten en beslissingen.
De rol van de gemeenteraad en politiek
De gemeenteraad speelt een cruciale rol in het bepalen van het erfpachtstelsel in Rotterdam. Aangezien de gemeente de grond onder woningen beheert, is het de taak van de gemeenteraad om te zorgen dat dit systeem eerlijk, transparant en betaalbaar is voor de woningeigenaren.
Politieke actie
In het kader van de samenwerking met BOEG is er een politieke actie ondernomen, waarbij amendementen zijn ingediend. Deze amendementen zijn bedoeld om het huidige erfpachtsysteem te versterken en te moderniseren.
Een van de voornaamste kritiekpunten in deze amendementen is de huidige discontovoet, die volgens de vereniging te laag is en leidt tot onverwachte kostenstijgingen. Door de discontovoet aan te passen, kan het systeem meer eerlijkheid en voorspelbaarheid bieden.
Raadsvergadering 18 december 2025
Op 18 december 2025 vond een raadsvergadering plaats waarin het onderwerp erfpacht centraal stond. Tijdens deze vergadering werd een presentatie gehouden door BOEG en VERBETER, waarin de pijnpunten en mogelijke oplossingen werden besproken. De presentatie duurde iets langer dan gepland, maar de inhoud was boeiend en geïnformeerd.
De presentatie bevatte onder andere voorbeeldberekeningen om te laten zien hoe veranderingen in de discontovoet of in de grondwaardeberekening kunnen leiden tot aanzienlijke verschillen in de eindprijs. Deze berekeningen werden gebruikt om de politici te informeren over de complexiteit van het systeem en om aan te tonen waarom het systeem verbeterd moet worden.
Conclusie
VERBETER is een actieve en doelgerichte vereniging die een collectieve stem biedt aan erfpachters in Rotterdam. Door het in kaart brengen van het erfpachtlandschap, het onderzoeken van berekeningsmethoden en het organiseren van lobby- en actieactiviteiten, probeert de vereniging grip te krijgen op het huidige systeem. Deze inspanningen hebben geleid tot concrete ontwikkelingen, zoals de modernisering van het erfpachtsysteem en de organisatie van belangrijke overlegmomenten met de gemeente en de gemeenteraad.
De samenwerking met Stichting BOEG speelt een cruciale rol in het versterken van de positie van erfpachters. Door zowel diplomatieke als juridische opties te hebben, kan de groep flexibel reageren op situaties waarin het reguliere overleg niet leidt tot een bevredigend resultaat. De rol van Remko Schrijvers is centraal in deze ontwikkeling, zowel qua communicatie als qua strategie.
De laatste maanden van 2025 tonen aan dat de inspanningen van VERBETER en BOEG geleid hebben tot een belangrijk stadium in het erfpachtdebát. Het is duidelijk dat het systeem verbeterd moet worden, en dat collectieve actie een krachtige strategie is om dit te bereiken.