Betaald parkeren versus parkeervergunningen: wat is het gunstigst?

In de huidige stedelijke omgeving wordt het steeds lastiger om een geschikt parkeerplek te vinden. Vrijwillig of gedwongen, het aantal gemeenten dat parkeervergunningen of betaalparkeerzones invoert, neemt toe. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor inwoners, bezoekers en ook voor de financiële planning van huurders en eigenaren. Het is daarom van belang om goed in te zien hoe de kosten van betaald parkeren en parkeervergunningen zich verhouden, zowel qua prijs als qua praktische toepassing. In dit artikel geven we een overzicht van de huidige situatie in Nederland op basis van recente analyses en trends.

Inleiding

In 2024 is het aantal gemeenten met parkeervergunningen opnieuw toegenomen. Deze vergunningen stellen inwoners in staat om, binnen specifieke zones, tegen een lager tarief te parkeren dan bezoekers. De vraag die zich dan stelt is: is het nu gunstiger om een parkeervergunning aan te schaffen of om gewoon betaald te parkeren? Dit hangt af van diverse factoren, waaronder de locatie van het woonhuis, het aantal auto’s per persoon, de duur van de verblijven, en de prijzen die per gemeente worden gehanteerd.

In dit artikel bespreken we de huidige trends in parkeerkosten, het verschil tussen parkeervergunningen en betaalparkeren, en de financiële consequenties voor huurders en eigenaren. We laten zien hoe de kosten zich ontwikkelen in de tijd en welke gemeenten de duurste en goedkoopste vergunningen of tarieven hanteren.

De stijgende kosten van parkeeropbrengsten

Een belangrijke trend die zich de afgelopen jaren aftekent, is de stijging van de parkeeropbrengsten. Deze stijging wordt niet alleen veroorzaakt door hogere tariefen, maar ook door intensiever gebruik van parkeervakken. In 2022 stegen de parkeertariefen in grote steden met ongeveer 6 procent, correctie voor inflatie inbegrepen. Tevens is het aantal auto’s per inwoner met 4 procent toegenomen, volgens CBS-cijfers. Dit betekent dat gemeenten niet alleen meer inkomsten ontvangen van hogere tarieven, maar ook van meer parkeeractiviteit.

Parkeervergunningen als kostendekkende maatregel

In veel gemeenten worden parkeervergunningen ingevoerd als een middel om de druk op de parkeerzones te verminderen. Het idee is dat inwoners een vergunning krijgen voor een laag tarief, waardoor zij beter reguleren kunnen worden in hun gebruik van de parkeerplekken. Inwoners kunnen zo op een voordeligere manier parkeren, terwijl bezoekers en onbevoegde personen duurder moeten betalen.

Een parkeervergunning is echter geen gratis alternatief. De kosten worden vaak afgestemd op de onderhoudskosten van de parkeerzones, inclusief handhaving. Volgens een expert benoemd in één van de bronnen, is het misverstand dat gemeenten met betaald parkeren alleen geld willen verdienen, niet terecht. Als parkeren gratis is, moet iedereen via andere belastingen meebetalen voor onderhoud en beheer. Dus, ook gratis parkeren is niet gratis.

Prijsontwikkeling van parkeervergunningen

De afgelopen drie jaar is er een duidelijke stijging te zien in de kosten van parkeervergunningen. In 2024 is er een analyse gedaan door het persbureau ANP, die uitwijst dat in zes van de tien gemeenten met een parkeervergunninggebied de kosten sinds 2021 zijn gestegen. Deze stijging is niet alleen te zien in de grote steden, maar ook in kleinere gemeenten.

De duurste parkeervergunningen

De hoogste parkeervergunningen worden aangerekend in de grote steden. In Amsterdam, bijvoorbeeld, betalen inwoners die binnen de Singel in het centrum wonen, nu 630 euro per jaar voor hun vergunning. Dit is een stijging van bijna 11 procent ten opzichte van 2021, waarin de prijs nog 568 euro bedroeg. Utrecht volgt met 615 euro.

Andere steden met hoge vergunningkosten zijn Groningen en Den Bosch, waar inwoners respectievelijk 370 en 368 euro per jaar betalen. In de Friese gemeente Heerenveen is de stijging zelfs meer dan verdubbeld: van 45 euro per jaar in 2021 naar 100 euro in 2024. Deze stijging wordt door de gemeente als kostendekkend aangemerkt, omdat er in de voorgaande jaren geen verhoging was.

Goedkope parkeervergunningen

In tegenstelling tot de duurste steden, zijn er gemeenten waar parkeervergunningen vrij goedkoop zijn. In Zoetermeer zijn de kosten zelfs gedaald. In Katwijk en Noordwijk is de vergunning slechts 20 euro per jaar. In Valkenburg aan de Geul en Maasgouw is er zelfs sprake van een parkeervergunning zonder extra kosten, hoewel inwoners er wel een vergunning voor moeten hebben.

Vergelijking: parkeervergunning versus betaald parkeren

Om te bepalen wat het gunstigst is — een parkeervergunning of betaald parkeren — is het belangrijk om te kijken naar het gebruikspatroon. Voor inwoners die vaak in hun woonomgeving parkeren, is een parkeervergunning meestal het voordeligst. Voor bezoekers of mensen die slechts af en toe in de stad parkeren, is betaald parkeren vaak goedkoper.

Voorbeeldberekening

Laten we een eenvoudige vergelijking maken op basis van Amsterdam. Een parkeervergunning kost daar 630 euro per jaar. Als iemand slechts drie keer per week een parkeerplek nodig heeft, zou hij of zij bij betaald parkeren een tarief moeten betalen. Stel dat een parkeerplek 10 euro per uur kost, en dat iemand drie keer per week 4 uren per keer betaalt. Dan zou dat 3 x 4 x 10 = 120 euro per week kosten. Over een jaar is dit 120 x 52 = 6.240 euro. Dit is duidelijk duurder dan de 630 euro voor een parkeervergunning.

Een vergelijkbare berekening in een kleinere stad, zoals Maastricht, waar een parkeervergunning 342,20 euro per jaar kost, zou ook gunstig zijn voor mensen die regelmatig parkeren. Voor iemand die minder dan drie keer per maand betaalt, zou betaald parkeren gunstiger zijn.

De rol van de gemeente in de prijsstijging

De stijging van parkeeropbrengsten is niet alleen een gevolg van de vraag naar parkeerplekken, maar ook van het beleid van de gemeente. Veel steden voeren parkeervergunningen in als onderdeel van hun strategie om hun binnenstad autoluw te maken. Daarnaast is er ook sprake van een financiële noodzaak. Veel gemeenten verwachten in 2026 en 2027 flinke tekorten in hun begroting. Om deze tekorten op te vullen, verhogen sommige gemeenten hun inkomsten via parkeeropbrengsten of via de omzetbelasting (ozb).

De stijging van parkeeropbrengsten moet daarom ook gezien worden in de bredere context van gemeentelijke financiële plannen. In deze context is een parkeervergunning vaak de meest kosteneffectieve optie voor inwoners, aangezien het een jaarlijks tarief betekent tegen een lager bedrag dan wat bezoekers per dag of per uur zouden betalen.

Praktische overwegingen bij het kiezen tussen vergunning en betaald parkeren

Niet alleen de prijs, maar ook andere praktische aspecten spelen een rol bij het kiezen tussen een parkeervergunning en betaald parkeren. Deze aspecten zijn:

Beperkte parkeerzones: Niet alle steden hebben dezelfde vergunninggebieden. In sommige steden is een vergunning alleen geldig in het centrum, terwijl in andere steden het ook buiten het centrum is.
Aantal auto’s: In gevallen waarin een gezin meerdere auto’s bezit, kan het gunstig zijn om meerdere vergunningen aan te schaffen. In sommige steden zijn er beperkingen op het aantal vergunningen per persoon.
Handhaving: Bezoekers zonder vergunning kunnen boetes opgelopen, wat extra kosten kan opleveren. Dit maakt het gebruik van betaald parkeren zonder vergunning risicovoller.
Flexibiliteit: Betaald parkeren biedt meestal meer flexibiliteit, omdat het mogelijk is om tijdelijk in een andere buurt te parkeren. Een vergunning is meestal beperkt tot een specifiek gebied.

De invloed van parkeervergunningen op autogezinnen

In Nederland is het aantal auto’s per inwoner sterk toegenomen. In 2024 is dat gemiddeld halve auto per persoon. Voor gezinnen met meerdere auto’s kan het gebruik van parkeervergunningen dus gunstig zijn, maar het hangt af van de regels van de gemeente. In sommige steden is het mogelijk om meerdere vergunningen aan te schaffen, terwijl andere steden dit beperken.

Deze ontwikkeling heeft ook gevolgen voor de woningbouw. Eigenaren en huurders van woningen in parkeervergunninggebieden moeten rekening houden met de kosten van een vergunning bij hun financiële plannen. Voor een gezin met twee auto’s en twee vergunningen zou dat bijvoorbeeld in Amsterdam 1.260 euro per jaar betekenen. In een stad als Venlo, waar de stijging van 25,4 procent is, kan dit voor gezinnen met meerdere auto’s ook aanzienlijke kosten opleveren.

De toekomst van parkeervergunningen en betaald parkeren

De trends van de afgelopen jaren suggereren dat parkeervergunningen en betaalparkeren een centrale rol zullen blijven spelen in de stedelijke parkeerstrategie. In de toekomst is het mogelijk dat meer gemeenten parkeervergunningen invoeren of bestaande zones uitbreiden. Dit kan tevens gebeuren als de financiële druk op gemeentebegrotingen toeneemt, zoals verwacht wordt in de jaren 2026 en 2027.

Voor inwoners betekent dit dat het belangrijk is om goed te overwegen of een parkeervergunning een gunstigere optie is dan betaald parkeren. Voor mensen die vaak in hun woonomgeving parkeren, is een vergunning meestal de voordeligste keuze. Voor wie slechts af en toe parkert, kan betaald parkeren goedkoper zijn. De keuze hangt dus af van het gebruikspatroon.

Conclusie

De ontwikkelingen van de afgelopen drie jaar tonen aan dat parkeervergunningen en betaalparkeren steeds belangrijker worden in de stedelijke parkeerstrategie. In 2024 is de prijs van een parkeervergunning in zes van de tien gemeenten met een parkeervergunninggebied gestegen. De hoogste parkeervergunningen worden aangerekend in steden zoals Amsterdam, Utrecht, Groningen en Den Bosch. In tegenstelling thereto zijn er gemeenten waar parkeervergunningen vrij goedkoop zijn of zelfs gratis.

Het is duidelijk dat een parkeervergunning meestal gunstiger is voor inwoners die regelmatig in hun woonomgeving parkeren. Voor bezoekers of mensen die slechts af en toe parkeren, is betaald parkeren vaak goedkoper. De keuze tussen deze twee opties hangt echter ook af van andere praktische overwegingen, zoals het aantal auto’s, de parkeerzones, en de handhaving.

In de toekomst is het te verwachten dat gemeenten hun parkeerstrategie verder zullen aanpassen, zowel in rekening met de vraag naar parkeerplekken als om financiële doelen te bereiken. Voor inwoners, huurders en eigenaren betekent dit dat het belangrijk is om goed te overwegen welke optie het meest gunstig is voor hun situatie.