Inleiding
Saxion speelt een centrale rol in de inspanningen om duurzaamheid te stimuleren binnen de gebouwde omgeving. Zowel in het kader van waterbesparing als circulaire economie heeft de Hogeschool actief onderzoek gedaan en praktische projecten uitgevoerd. Deze inspanningen worden gecoördineerd binnen een bredere Europese samenwerking, waarbij Saxion opereert als centrale partner. Het doel is om duurzame oplossingen te ontwikkelen en te implementeren die niet alleen het milieu ondersteunen, maar ook economisch haalbaar zijn.
In deze bijdrage wordt ingegaan op de resultaten van een waterbesparingcampagne, een pilot met stickers die een aanzienlijke reductie in waterverbruik opleverde. Daarnaast wordt ingegaan op Saxion's betrokkenheid bij circulaire initiatieven, zoals het project 'E6', waarin meerdere partners samenwerken om elektronische afvalstromen duurzaam te verwerken. Tot slot wordt aandacht besteed aan Saxion's onderzoeksactiviteiten op het gebied van datagebruik in toerisme en cultuur, die eveneens relevante inzichten bieden voor de real estate sector.
Waterbesparing: resultaten van de pilot met stickers
Een van de meest opvallende inspanningen van Saxion op het gebied van waterbesparing is de pilot ‘Be Waterwise’, die een reductie van 14,7% in het waterverbruik opleverde. Deze campagne was bedoeld om het gedrag van medewerkers en gebruikers van gebouwen te beïnvloeden met het oog op duurzaamheid.
Gedragsveranderingen en effectiviteit
De pilot maakte gebruik van visuele prikkels in de vorm van stickers op wastafels en toiletten. Deze stickers functioneerden als herinneringen om waterzuinig te zijn, bijvoorbeeld door het kraantje niet volledig open te draaien of sneller te drogen. Deze visuele aanwijzingen bleken effectief genoeg om het collectieve gedrag van de gebruikers van het gebouw aan te passen.
De resultaten zijn indrukwekkend: in slechts enkele weken tijd was het waterverbruik verminderd met bijna 15%. Dit is een aanzet om grotere duurzaamheidsdoelen te bereiken, zoals de wettelijke verplichting van 20% waterbesparing in 2035.
Praktische tips uit de pilot
Dennis Zwepink, betrokken bij de pilot, gaf een aantal praktische aanbevelingen voor het uitvoeren van dergelijke initiatieven:
- Volledige betrokkenheid van het team: Het is belangrijk om niet alleen medewerkers, maar ook schoonmakers en beheerders op de hoogte te brengen van de doelen en methoden van de campagne. Dit voorkomt onbedoelde obstakels, zoals dat schoonmakers de stickers verwijderen of de muren reinigen voordat de pilot volledig heeft kunnen functioneren.
- Tijd investeren in planning: Het plakken van stickers in een groot gebouw vereist tijd en coördinatie. In dit geval was het een team van vier personen nodig om het project in een halve dag te voltooien. Hoewel dit een voorafgaande investering is, blijven de stickers langdurig in stand, wat het rendement verhoogt.
- Visuele prikkels blijven aanwezig: De stickers blijven lang op hun plaats, wat betekent dat de herinnering aan duurzaam gedrag constant aanwezig is. Dit maakt het initiatief kostenefficiënt in de langere termijn.
Toekomstplannen en technische toepassingen
Saxion ziet deze pilot als een startpunt voor verdere verduurzaming. Binnen het lectoraat International Water Technology wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van waterhergebruik. De huidige situatie is dat Saxion veel water wegpompt vanwege de diepe ligging van het gebouw. Dit water kan gebruikt worden voor toiletspoeling, wat het totale verbruik verder zou kunnen verminderen. Dit type technische toepassing is een logische uitbreiding van de al opgestarte gedragsveranderingen.
Circulaire economie: Saxion als centrale partner in project E6
Naast waterbesparing is Saxion ook sterk betrokken bij circulaire economie-initiatieven. Het project ‘E6’, waar Saxion aan het hoofd staat, richt zich op de verlenging van het gebruikstijdvak van elektronische apparaten. Het project is een Europese samenwerking tussen 20 partners en is gefinancierd door een subsidie van 8,1 miljoen euro van het Interreg North-West Europe-fonds.
Doel van het project
Het project E6 is gericht op het creëren van modellen voor de verlenging van het levensduur van elektronische en elektrische apparaten. Deze modellen kunnen worden ingebed in bestaande afvalstromen en zo een structurele bijdrage leveren aan de Europese strategie voor circulaire economie. De doelstelling is om zowel beleidsmakers als producenten te stimuleren tot maatregelen die leiden tot duurzamere productontwikkeling en verlenging van het gebruikstijdvak van producten.
Samenwerking en betrokken partijen
De samenwerking omvat een diversiteit aan partners, waaronder:
- Hogeschool Saxion
- Gemeente Apeldoorn
- Syndicat Mixte Ouvert Nièvre numérique
- European Regions Network for the Application of Communications Technology
- Institut für Betriebsführung im deutschen Handwerksinstitut e.V.
- Nevers Agglomération
- Maakbaar Leuven vzw
- Volkswirtschaftliches Institut für Mittelstand und Handwerk an der Universität Göttingen e.V.
- Údarás na Gaeltachta
- Circulus
- Thomas More Mechelen-Antwerpen
- Stadt Aachen
- Foenix Kringloop en Re-integratie
- Repair&Share vzw
- Vlaams instituut voor technologisch onderzoek
- Comhairle Ceantar na nOileán CTR
- Vzw ViTeS
- Aachener Stadtbetrieb
Deze partners komen uit meerdere landen en regio's, waaronder Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Ierland. De diversiteit van betrokken partijen zorgt voor een breed perspectief en versterkt de Europese aanpak van circulaire economie.
Impact en toekomstige toepassingen
De modellen en interventies die ontstaan uit dit project kunnen ingezet worden in de afvalstromen van elektronische en elektrische apparaten. Het doel is om een duurzame, circulaire aanpak te integreren in de Europese strategie. Dit betekent dat producten niet alleen langer gebruikt worden, maar ook beter worden hergebruikt of gerecycled.
Het project beoogt ook beleidsinvloed te hebben, zowel op nationaal als Europees niveau. Door politieke en industriële partners te betrekken, wordt geprobeerd om duurzamere productontwikkeling en langere gebruikstijd te stimuleren. Dit is een essentieel onderdeel van de transformatie naar een circulaire economie, die niet alleen het milieu ondersteunt, maar ook economische kansen biedt.
Saxion en de toekomstige toeristische en vrijetijdseconomie
Naast de fysieke en technische aspecten van duurzaamheid zet Saxion ook in op het gebruik van data en onderzoek voor een duurzamere toeristische sector. Gijs Theunissen, een onderzoeker binnen Saxion, richt zich op het gebied van bezoekersdata en de samenwerking tussen musea en DMO’s (Destinatie Marketing Organisaties). Zijn werk is gericht op de regio’s Twente, Achterhoek en Arnhem Nijmegen.
Onderzoek en interventies
Theunissen onderzoekt hoe bezoekersdata gebruikt kan worden om betere samenwerking op te zetten tussen musea en DMO’s. Door ontwerpgericht onderzoek ontwikkelt hij interventies die bijdragen aan publieksinzicht, strategische keuzes en een veerkrachtige regionale vrijetijdseconomie. Zijn doel is om data te gebruiken als een brug tussen culturele instellingen en toeristische beleidsmakers.
Het traject waar Theunissen betrokken is, vraagt om voortdurende afstemming en flexibiliteit. Beleidsontwikkelingen en initiatieven van partijen zoals NBTC, DEN, LDA, de Museumvereniging en DMO’s verlopen vaak sneller of anders dan verwacht. Daarom richt Theunissen zich meer op het proces dan op een vast eindbeeld.
Onderwijs en praktijktoepassing
Een concreet aspect van Theunissen’s werk is dat hij ervoor zorgt dat zijn onderzoek ook invloed heeft op het onderwijs aan Saxion. Via samenwerking met DMO’s en musea ontstaan praktische vraagstukken die niet door één persoon alleen kunnen worden opgelost. Binnen Saxion biedt dit kansen om studenten te betrekken via afstudeeropdrachten, het Smart Solutions Semester of het Young Professional Semester. Dit maakt dat studenten vanuit hun eigen expertise bijdragen aan actuele vraagstukken en tegelijkertijd kennismaken met het werkveld.
Persoonlijke motivatie en ontwikkeling
Theunissen benadrukt dat de PD (Professional Doctorate) uniek is doordat het vier rollen beoogt: professional, onderzoeker, veranderaar en innovator. Met zijn achtergrond in geschiedenis en toerisme, en zijn ervaring als docent en onderzoeker, beheerst hij de rol van onderzoeker behoorlijk goed. De rol van veranderaar blijkt minder natuurlijk te passen, maar Theunissen benadrukt dat het belangrijk is om zichzelf en anderen in deze rollen te ontwikkelen.
Conclusie
Saxion brengt een breed scala aan innovaties en samenwerkingen tot stand die gericht zijn op duurzaamheid in de gebouwde omgeving en de toekomstige economie. De waterbesparingcampagne ‘Be Waterwise’ heeft aangetoond dat gedragsveranderingen leiden tot aanzienlijke resultaten, terwijl de betrokkenheid van Saxion in het project E6 een structuurle bijdrage levert aan de Europese strategie voor circulaire economie. Buiten de technische en fysieke aspecten van duurzaamheid werkt Saxion ook aan het gebruik van data en onderzoek om de toeristische sector en de vrijetijdseconomie duurzaam te maken.
De inzet van Saxion benadrukt de rol van innovatie, samenwerking en onderzoek in de real estate sector. Deze inspanningen zijn niet alleen gericht op het milieu, maar ook op economische haalbaarheid en maatschappelijke betrokkenheid. Door middel van praktische toepassingen en onderwijsinterventies zet Saxion een voorbeeld voor duurzame ontwikkeling in de toekomst.