Inleiding
In de gemeente Bedum wordt een steeds bredere aanpak gevolgd om woonruimte duurzaam en comfortabel te maken. Aan de ene kant wordt er geïnvesteerd in energieproductie, zoals zonop-dakprojecten en lokale energiecoöperaties, en aan de andere kant vindt wijkvernieuwing plaats met het oog op energiezuinigheid, leefbaarheid en wooncomfort. Deze combinatie van energieopwekking en verduurzaming van bestaande woningen vormt de kern van de duurzame ambities van Bedum.
Deze artikelen geven een overzicht van de huidige ontwikkelingen in Bedum, met een focus op de projecten "Duurzaam Bedum", "Duurzaam Thuis", en de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt. Het artikel belicht de technische, juridische en designaspecten van deze initiatieven en benadrukt de samenwerking tussen lokale organisaties, bouwbedrijven en woningbouwverenigingen.
Duurzaam Bedum: Lokale energieproductie en coöperatieve structuur
In de gemeente Bedum is "Duurzaam Bedum" een coöperatie die gericht is op lokale energieopwekking en verduurzaming. Het model is uniek omdat het niet gewinbejagend is en de opbrengsten worden gericht op maatschappelijke initiatieven in de regio. De coöperatie heeft zich tot doel gesteld om zonop-dakprojecten uit te voeren en duurzame energie voor iedereen toegankelijk te maken, ongeacht of iemand een eigen woning heeft, huurt of een bedrijf heeft.
Een van de eerste projecten is het "Postcoderoos" project bij bedrijven als Knol, Wieringa en Vaatstra, waarin zonnepanelen op bedrijfsdaken worden geïnstalleerd. Deze zonnepanelen zorgen voor groene stroom, die beschikbaar is voor huishoudens en bedrijven in de regio. De coöperatie heeft momenteel al meer dan 150 aangesloten leden en werkt met 220+ lokale energiebronnen.
Een van de voordelen van deze coöperatie is dat de opbrengsten worden gebruikt voor maatschappelijke projecten in de omgeving. Dit betekent dat ook bewoners die zelf geen zonnepanelen kunnen installeren of geen eigen woning hebben, ervan kunnen profiteren. De samenwerking is vrijwillig en is gefinancierd door lidmaatschappen en klanten die energie via Energie VanOns afnemen. Voor elk lid dat energie afneemt, ontvangt de coöperatie een vergoeding, die opnieuw wordt besteed aan duurzaamheidsprojecten.
De coöperatie is ook een voorbeeld van innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. De organisatie benadrukt het idee dat iedereen bijdraagt aan een duurzamere toekomst, ongeacht zijn of haar woon- of werkstatus. Dit model zorgt voor een sterke betrokkenheid van lokale inwoners en bedrijven.
Duurzaam Thuis: Verduurzaming en verbetering van woningen
In de dorpen Bedum en Uithuizermeeden wordt momenteel een groot verduurzamingsproject uitgevoerd onder de noemer "Duurzaam Thuis". Dit project is uitgevoerd door woningbouwverenigingen zoals Wierden en Borgen en betreft 81 woningen die volledig worden geïsoleerd en gerenoveerd. Het doel van het project is om energieverbruik te verminderen en het binnenklimaat van de woningen te verbeteren, zodat bewoners comfortabeler en duurzamer kunnen wonen.
De verduurzamingssamenwerking omvat een breed maatregelpakket, waaronder dak-, gevel- en vloerisolatie, HR++ glas, warmteterugwinsystemen, zonnepanelen en renovatiewerkzaamheden. Daarnaast wordt er rekening gehouden met de bescherming van dieren, zoals gierzwaluwen en vleermuizen. Bijvoorbeeld, bij het project in 2023 werden voorzieningen geplaatst om dieren bescherming te bieden tijdens en na de renovatie.
Bij de werkzaamheden die in Bedum en Uithuizermeeden worden uitgevoerd, zijn de volgende maatregelen van toepassing:
- Installatie van een spaarpomp
- Gevelrenovatie
- Dakrenovatie
- Vloerisolatie
- Vervanging van glas naar HR++-glas
- Installatie van zonnepanelen
- Verbetering van ventilatiesystemen
Deze maatregelen zijn niet alleen gericht op energiezuinigheid, maar ook op verbetering van de leefbaarheid en het comfort van de woningen. De bewoners kunnen tijdens de werkzaamheden in hun woning blijven wonen, zodat er geen verstorende verhuizing plaatsvindt.
Een van de belangrijkste doelstellingen van "Duurzaam Thuis" is het verminderen van het energieverbruik en het verbeteren van de leefomgeving. De woningen worden volledig geïsoleerd en krijgen een nieuw ventilatiesysteem, waardoor het binnenklimaat aanzienlijk verbeterd wordt. Daarnaast wordt rekening gehouden met de wensen van de bewoners. Bijvoorbeeld, in het project in Bedum werden interviews gehouden met huurders om te bepalen welke maatregelen het beste aansloegen. Een van de uitkomsten was dat huurders kiezen voor een ventilatiespaarpomp in plaats van een WTW-installatie. Ook is er een grote interesse voor elektrisch koken, wat heeft geleid tot de keuze om inductiekoken mogelijk te maken.
Bij de keuzes voor de verduurzaming van de woningen wordt er ook rekening gehouden met duurzame materialen en het verminderen van afvalstromen. Bijvoorbeeld, bij de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt is er een voorkeur voor prefabmaterialen en verpakkingsloze aanlevering, wat aanzienlijk bijdraagt aan het verminderen van afval.
Wijkvernieuwing in de Professorenbuurt
In de Professorenbuurt in Bedum vindt momenteel een omvangrijke wijkvernieuwing plaats. Hierbij worden 34 verouderde huurwoningen vervangen door 33 toekomstbestendige woningen. De bouwactiviteiten zijn vanaf 2024 op gang gekomen en worden in 2025 afgerond. Het project is uitgevoerd door bouwbedrijf Van Wijnen en MOOJ, die verantwoordelijk zijn voor het technisch ontwerp en uitvoering.
De oude woningen werden gesloopt, maar het proces werd vertraagd door de vondst van asbest. Na de sloop begon de nieuwbouw in 2024. De nieuwe woningen voldoen aan de nieuwste bouw- en duurzaamheidseisen van 2025 en krijgen een energielabel A+++ of A++++. Deze woningen zijn ontworpen door Adema Architecten uit Dokkum, die vier verschillende woningtypes ontwierpen om een levendig straatbeeld te creëren en diverse woonbehoeften te ondersteunen.
De nieuwe woningen zijn voorzien van geavanceerde energiezuinige maatregelen, zoals optimale isolatie, HR++ glas en zonnepanelen. Daarnaast is er aandacht voor het wooncomfort en de leefbaarheid. Bewoners kunnen in deze woningen wonen met minder stookkosten, wat een aanzienlijk voordeel is op de lange termijn.
Een van de voordelen van de wijkvernieuwing is dat de woningen zijn afgestemd op de huidige en toekomstige woonbehoeften. De woningtypes zijn ontworpen zodat ze geschikt zijn voor verschillende soorten bewoners, waaronder jonge gezinnen, singlewoners en ouderen. De architectuur is modern en functioneel, terwijl tegelijkertijd rekening is gehouden met de historische context van de wijk.
Duurzame materialen en afvalbeheer
Bij de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt is er een sterke focus op duurzame materialen en vermindering van afvalstromen. Dit is een belangrijk aspect van het duurzaamheidsmodel van Bedum. De materialen worden zoveel mogelijk prefab vervaardigd, wat betekent dat ze in de fabriek worden vervaardigd en op de bouwplaats worden gemonteerd. Dit voorkomt afval tijdens de bouw en zorgt voor een efficiëntere bouwproces.
Daarnaast is er een voorkeur voor verpakkingsloze aanlevering van materialen, wat het afvalvolume aanzienlijk vermindert. Deze aanpak is in lijn met de duurzame ambities van de gemeente en draagt bij aan een lagere CO2-uitstoot. Het gebruik van duurzame materialen en het verminderen van afval is een kernaspect van het project en benadrukt het belang van een duurzame aanpak bij de wijkvernieuwing.
Samenwerking en betrokkenheid van bewoners
Een van de sterke punten van de duurzaamheidsprijzen in Bedum is de samenwerking tussen diverse partijen, zoals woningbouwverenigingen, bouwbedrijven, architecten en bewoners. Deze samenwerking zorgt voor een betere uitvoering van de projecten en zorgt ervoor dat de wensen van de bewoners worden meegenomen.
Bijvoorbeeld, in het "Duurzaam Thuis"-project in Bedum werden interviews gehouden met huurders om te bepalen welke maatregelen het beste aansloegen. Dit leidde tot keuzes zoals het installeren van een ventilatiespaarpomp in plaats van een WTW-installatie en de mogelijkheid tot elektrisch koken via inductie. Deze keuzes zijn niet alleen gericht op energiezuinigheid, maar ook op het comfort en de wensen van de bewoners.
Bij de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt zijn de bewoners ook betrokken geweest bij het proces. Ze hebben bijvoorbeeld keuzes kunnen maken over de kleur en glasverdeling in de voordeur, wat een persoonlijke aanknopingspunten biedt voor de bewoners. Deze betrokkenheid zorgt voor een gevoel van eigenaarschap en draagt bij aan een positieve woonomgeving.
Duurzaamheid en wooncomfort
Een belangrijk doel van de verduurzamingsprojecten in Bedum is het combineren van duurzaamheid en wooncomfort. Door het gebruik van energiezuinige materialen, optimale isolatie en moderne ventilatiesystemen, wordt het wooncomfort van de bewoners aanzienlijk verbeterd. De woningen zijn niet alleen energiezuiniger, maar ook warmer, droger en comfortabeler.
De keuze voor HR++ glas bijvoorbeeld zorgt voor een betere thermische isolatie en vermindert de hoeveelheid warmte die verloren gaat via het raam. Dit zorgt voor een comfortabelere inwendige temperatuur en minder stookkosten. Ook de ventilatiesystemen spelen een belangrijke rol in het verbeteren van het binnenklimaat. Door het installeren van warmteterugwinsystemen wordt warmte behouden en wordt minder energie verbruikt.
Bij de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt is er ook aandacht voor het wooncomfort. De woningen zijn ontworpen met moderne inrichting en een aangename leefruimte. De woningtypes zijn zorgvuldig ontworpen om zowel functioneel als esthetisch aangenaam te zijn. De architectuur is modern en past goed bij de wijk en de omgeving.
Conclusie
De gemeente Bedum is een voorbeeld van hoe duurzaam wonen kan worden gerealiseerd door middel van verduurzaming, energiezuinige woningen en wijkvernieuwing. Met projecten zoals "Duurzaam Bedum", "Duurzaam Thuis" en de wijkvernieuwing in de Professorenbuurt wordt er een sterke focus gelegd op duurzame energieproductie, energiezuinigheid en leefbaarheid. Deze projecten worden uitgevoerd in samenwerking met lokale partijen, waaronder woningbouwverenigingen, bouwbedrijven, architecten en bewoners. Door deze samenwerking is het mogelijk om duurzame woningen te realiseren die niet alleen energiezuinig zijn, maar ook comfortabel en leefbaar.
De verduurzamingsprojecten in Bedum tonen aan dat duurzaam wonen niet alleen technisch haalbaar is, maar ook maatschappelijk en economisch voordelig. Door het gebruik van duurzame materialen, energiezuinige maatregelen en het betrekken van bewoners bij het proces, wordt een duurzame toekomst in de gemeente Bedum opgebouwd. Deze initiatieven zijn een voorbeeld voor andere gemeenten die ook willen investeren in duurzaam wonen.