De duurzame woningmarkt in Nederland maakt op dit moment een snelle en betekenisvolle evolutie door. Zowel huizenbezitters als koopwoningenbezitters zijn steeds meer bereid om hun woning duurzamer te maken, en ook de markt voor hypotheekadviseurs en financieringsmogelijkheden is hiermee sterk meegeëvolueerd. Uit recente analyses en enquêtes blijkt dat ruim driekwart van de huizenbezitters positief staat tegenover verduurzaming. De energielabels van veel woningen zijn echter niet up-to-date, wat betekent dat de werkelijke staat van duurzaamheid vaak onderschat wordt. Dit artikel geeft een overzicht van de huidige stand van zaken, met aandacht voor energielabels, verduurzamingsmaatregelen, financiering, en het rol van hypotheekadviseurs in het verduurzamingsproces.
Energielabels zijn vaak verouderd: Woningvoorraad is duurzamer dan gedacht
Een van de meest opmerkelijke ontdekkingen uit het recente onderzoek van NVM en brainbay is dat de energielabels van vele woningen niet meer corresponderen met de actuele energieprestaties. Terwijl veel koopwoningen formeel een energielabel C hebben, blijkt na correctie voor verduurzamingsmaatregelen zonder labelaanvraag dat de gemiddelde EP2-waarde overeenkomt met energielabel B. Slechts 16% van de koopwoningen beschikt over een actueel NTA 8800-label. Dit betekent dat de meeste woningen zijn verduurzaamd na aankoop, zonder dat hiervoor een nieuw label is aangevraagd.
Deze conclusie is gebaseerd op een analyse van NVM/brainbay, een verantwoorde en betrouwbare bron. Het duidt op een groeiende bewustwording bij woningbezitters van de voordelen van verduurzaming. Deze groeiende beweging maakt duidelijk dat energielabels niet altijd een accuraat beeld geven van de daadwerkelijke energiezuinigheid van een woning.
Verduurzaming is populair, maar kennis en financiering zijn beperkt
Hoewel ruim driekwart van de huizenbezitters verduurzaming positief ziet, blijkt uit de Duurzaamheidsmonitor 2021 van Woonnu dat veel huiseigenaren onzeker zijn over hoe ze dit concreet aanpakken. Slechts 62% van de hypotheekadviseurs neemt verduurzaming regelmatig op in het hypotheekadviesgesprek. Hierdoor ontstaat een kloof tussen de wens van huizenbezitters om duurzaam te wonen en de beschikbare kennis en financieringsmogelijkheden.
De overheid heeft duidelijke plannen voor de verduurzaming van de woningmarkt. Zo moet vanaf 2030 geen woning meer verhuurd worden met een energielabel E, F of G. In 2026 worden (hybride) warmtepompen de standaard voor verwarming. De verduurzamingsdoelstellingen zijn dus niet alleen aanstaande, maar ook steeds concreter wordende normen. Voor huizenbezitters betekent dit dat verduurzaming geen luxe meer is, maar een noodzaak.
Hypotheekadviseurs spelen een sleutelrol in het verduurzamingsproces
Een van de meest belooftgeende ontwikkelingen is de rol die hypotheekadviseurs in het verduurzamingsproces kunnen spelen. Hypotheekadviseurs zijn vaak de eersten bij wie huizenbezitters terecht komen voor financiële en technische adviezen. Het is dus essentieel dat zij verduurzaming en de bijbehorende financiering goed kunnen onderbouwen en uitleggen.
Woonnu benadrukt dat de hypotheekakte van hun label voldoet aan de KIK-standaard. Hierdoor kan de notaris een KIK-inschrijving bij het Kadaster doen, wat het hypotheekproces sneller en efficiënter maakt. Bovendien is het nu mogelijk om een hypotheek af te sluiten voor een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), waarbij woningen samen met buren worden ontwikkeld zonder commerciële projectontwikkelaar. Dit maakt verduurzaming voor huizenbezitters met beperkte middelen toegankelijker en flexibeler.
Verduurzamingsmaatregelen: Van isolatie tot warmtepompen
In de praktijk betekent verduurzaming vaak een reeks maatregelen, variërend van isolatie tot het installeren van zonnepanelen en warmtepompen. Een aantal voorbeelden uit de praktijk duidt op de diversiteit en effectiviteit van verduurzamingsmaatregelen:
- Een woning uit 1972 is sinds 2022 aan het verduurzamen. De woningbehalve voert de meeste maatregelen zelf uit, zoals het aanbrengen van vloerisolatie en het installeren van HR++-luchtkappen.
- Een hoekwoning uit 1990 is voorzien van triple glas, HR++-systemen, rolluiken en een elektrische warmtepomp. Hierdoor is de woning binnen een jaar van energielabel C naar A+++ verbeterd.
- Een rijtjeshuis uit 1985 is voorzien van 14 zonnepanelen met een Huawei-omvormer. Dit levert niet alleen een vermindering van het energieverbruik op, maar ook een extra inkomstenbron via de productie van eigen elektriciteit.
- Een vrijstaande woning uit 1978 ligt aan open water en maakt gebruik van zonnepanelen en een sedumdak. Deze maatregelen zorgen voor betere isolatie en een lagere CO₂-uitstoot.
Deze voorbeelden tonen aan dat verduurzaming niet alleen technisch haalbaar is, maar ook financieel voordelig kan zijn. Door het combineren van verschillende maatregelen is het mogelijk om een woning totaal te transformeren, zowel qua energieprestatie als qua comfort.
Duurzaam oversluiten en financiering: Kansen voor huizenbezitters en adviseurs
Een van de meest interessante ontwikkelingen op het gebied van financiering is het fenomeen van duurzaam oversluiten. Hypotheekonderzoek.nl heeft een onderzoek gedaan naar deze optie en concludeerde dat duurzaam oversluiten loont, vooral voor huizen met energielabel A. Hierbij gaat het om het overschrijven van een hypothecaire lening naar een duurzamere financiering, waarbij rentekortingen of andere voordelen mogelijk zijn.
Woonnu benadrukt dat hypotheekadviseurs een belangrijke rol kunnen spelen in het adviseren over duurzaam overschrijven. Dit betekent dat adviseurs niet alleen technische en juridische kennis moeten hebben, maar ook goed op de hoogte moeten zijn van de financieringsmogelijkheden op het gebied van verduurzaming. Hierdoor kunnen huizenbezitters voordelen behalen die ze anders misschien niet zouden weten of begrijpen.
Verduurzaming en demografische verschillen
Hoewel verduurzaming als geheel sterk in opkomst is, is duidelijk dat er verschillen zijn tussen bevolkingsgroepen. Uit het NVM/brainbay-rapport blijkt dat woningen van senioren en mensen met een lager inkomen minder duurzaam zijn. Deze groepen hebben in de afgelopen jaren minder verduurzamingsmaatregelen genomen. Dit wijst op een noodzaak voor gerichte subsidies en ondersteuning, zodat verduurzaming voor iedereen toegankelijk wordt.
Amsterdam is in dit opzicht een voorbeeld. Het stadsprogramma Duurzaam Wonen biedt gratis advies aan Amsterdammers die niet weten waar te beginnen. Deze ondersteuning is bedoeld voor iedereen, maar met extra aandacht voor buurten die het meest in het nauw zitten. Het doel is om iedereen in een veilige, gezonde en duurzame woning te brengen.
Toekomstvisie en groene doelstellingen
De toekomst van het wonen in Nederland hangt sterk af van de mate waarin de woningmarkt zich kan verduurzamen. Met de plannen van de overheid voor 2030 en 2026 is duidelijk dat verduurzaming niet langer een keuze is, maar een verplichting. Dit betekent dat zowel particuliere woningbezitters als projectontwikkelaars actief moeten meedenken over hoe ze hun woningen duurzamer kunnen maken.
Woonnu benadrukt dat verduurzaming niet alleen om technische oplossingen draait, maar ook om financiële en psychologische factoren. Huizenbezitters willen graag duurzaam wonen, maar hebben vaak niet de kennis of de financiering om dit te realiseren. Hierin ligt een grote kans voor hypotheekadviseurs en andere actoren in de woningmarkt om een rol te spelen.
Conclusie
De duurzame woningmarkt in Nederland staat op een kritieke plek. Energielabels zijn vaak verouderd, wat betekent dat de werkelijke staat van verduurzaming vaak onderschat wordt. Tegelijkertijd is er een duidelijke groei in het aantal huizenbezitters die verduurzaming serieus nemen. Hypotheekadviseurs en financieringsinstellingen spelen hierin een steeds belangrijkere rol, aangezien zij de brug kunnen vormen tussen de wens van huizenbezitters en de concrete maatregelen en financieringsmogelijkheden.
Met de komende verplichtingen van de overheid en de groeiende bewustwording bij huizenbezitters is duidelijk dat verduurzaming niet meer omzeild kan worden. De uitdaging ligt in het zorgen voor voldoende kennis, financieringsmogelijkheden en toegankelijkheid, vooral voor minder goedbeleide groepen. Hierin ligt ook een grote kans voor innovatieve oplossingen, zoals CPO’s en duurzam overschrijven.
De toekomst van het wonen in Nederland is groen, en de tijd om te beginnen is nu.