De wijk Veldzicht, gelegen in Zetten (gemeente Overbetuwe), staat op het punt om een pionier te worden op het gebied van duurzaam wonen. Het project, dat deels op eigen terrein wordt geïnitieerd en gerealiseerd, is een unieke combinatie van ecologische materialen, gemeenschappelijke voorzieningen en een collectieve aanpak bij woningbouw. Het centrale project binnen Veldzicht heet De Groene Morgen, een collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) dat 13 koopwoningen wil realiseren. Naast dit initiatief zijn er ook huurprojecten als De Biotoop en Seniorenprojecten die bijdragen aan een divers en duurzaam woonlandschap. Deze artikel geeft een overzicht van de voorwaarden, uitgangspunten en realisaties van het project, met een focus op duurzaamheid, ecologie, collectief bezit en het betrokken zijn van bewoners in het ontwerp- en bouwproces.
Inleiding
De ecowijk Veldzicht is onderdeel van een breder visie op wonen in de toekomst: wonen dat niet alleen duurzaam is in ecologische zin, maar ook sociaal verantwoord, betaalbaar en flexibel. De Groene Morgen, een initiatief van bewoners in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO), is een voorbeeldproject dat deze visie probeert concreet te maken. Het doel is om een wijk te realiseren die zich richt op duurzaamheid, gezamenlijkheid en een bewust omgang met energie, ruimte en materialen.
De woningbouwplan Veldzicht is officieel in december 2023 gepubliceerd en het project verwacht in 2025 te starten met de bouw. De woningen, inclusief het gemeenschapsgebouw, zijn ontworpen om energieneutraal te zijn en grotendeels hun eigen energiebehoefte te dekken. Het project maakt gebruik van herbruikbare en biologisch afbreekbare materialen en beoogt een minimale ecologische voetafdruk.
De Groene Morgen: Een CPO-Project in Veldzicht
Collectief Particulier Opdrachtgeverschap
De Groene Morgen is een CPO-project, waarin toekomstige kopers samen verenigd zijn in een woonvereniging met de doelstelling om 13 koopwoningen te realiseren. Deze aanpak geeft bewoners meer controle over de realisatie van hun woning en het ontwerp van de wijk, terwijl het ook mogelijk is om in te spelen op collectieve behoeften zoals gemeenschappelijke energieopwekking en infrastructuur. De woningen worden ontworpen en gebouwd op basis van ecologische principes, waarbij herbruikbare en biologisch afbreekbare materialen centraal staan.
De vereniging De Groene Morgen is verantwoordelijk voor het ontwikkelproces van de woningen. Hierbij wordt samen met een architect gewerkt om het schets- en definitieve ontwerp te realiseren. De bewoners zijn dus niet alleen kopers, maar ook co-creatoren van hun woning en wijk. Dit betekent dat het project persoonlijk, duurzaam en sociaal verantwoord is.
Duurzame Bouwmethoden en Materialen
De Groene Morgen richt zich op duurzaam wonen op meerdere vlakken. Energetisch zijn de woningen ontworpen om energieneutraal te zijn. Dit gebeurt door het gebruik van zonnestroom, geothermische warmte en passieve energieopwekking. Daarnaast wordt regenwater gevangen en hergebruikt voor tuin- en toiletgebruik. Het afvalwater wordt op zijn beurt gereinigd via een helofytenfilter, wat zorgt voor een minimaal impact op het milieu.
De gebouwen zijn gemaakt van ecologische materialen die bij afbraak kunnen worden hergebruikt of gecomposteerd. Denk hierbij aan hout, loofhoutconstructies, kalkpleister en natuurlijke isolatiematerialen. De woningen worden zo opgebouwd dat ze in de toekomst niet alleen duurzaam blijven, maar ook makkelijk te hergebruiken zijn. Dit past binnen een circulaire visie op woningbouw.
Gedeelde Voorzieningen
Naast de woningen zelf is er ook aandacht voor gedeelde voorzieningen. De wijk bevat een gemeenschapsgebouw dat dient als vrije ruimte voor bewoners. Het bevat onder andere een vorkaaf, huiskamer, werkruimtes en een terras. Daarnaast zijn er deelauto’s beschikbaar voor bewoners die niet volledig op fiets of OV willen wonen. De tuin van de wijk is gedeeld en bevat fruitbomen, speelplekken en een moestuin die bewoners kunnen gebruiken.
Deze gemeenschappelijke ruimtes zijn bedoeld om de bewoners te verbinden en te stimuleren tot een bewuster en gezonder leefstijl. Daarnaast zijn er initiatieven voor gezamenlijk inkopen van lokale en duurzame producten zoals groenten, fruit, vlees en melkproducten. Hiermee wordt ook de voedselketen duurzamer gemaakt.
Het project Veldzicht: Een breed woonlandschap
Veldzicht is geen enkel initiatief, maar een verzameling van verschillende woonprojecten die samen een duurzame wijk vormen. Naast De Groene Morgen zijn er ook huurprojecten zoals De Biotoop en Seniorenprojecten die op eigen terrein worden gerealiseerd. Elk project heeft zijn eigen doelstellingen, maar alle projecten draaien om duurzaamheid, betaalbaarheid en sociale verantwoordelijkheid.
De Biotoop: Duurzaam Huurwonen
Het huurproject De Biotoop bestaat uit 12 woningen en is gericht op sociale huur. De woningen worden gerealiseerd door de woningbouwvereniging Valburg. Net als bij De Groene Morgen is er aandacht voor energiezuinig bouwen en het gebruik van duurzame materialen. De Biotoop maakt deel uit van het bredere project Veldzicht en draagt bij aan de diversiteit en de sociale mix van de wijk.
Seniorenprojecten
Binnen Veldzicht zijn ook Seniorenprojecten gepland. Deze woningen zijn gericht op ouderen en zijn zo ontworpen dat ze toegankelijk zijn en passend zijn in de leefomstandigheden van oudere bewoners. Net als bij De Groene Morgen en De Biotoop is het doel om een duurzame, betaalbare en sociaal verantwoorde wijk te realiseren. De Seniorenprojecten zijn gelegen op eigen terrein, maar delen wel gedeelte van de gemeenschappelijke infrastructuur van Veldzicht.
Vrije Kavels
Naast de CPO- en huurprojecten zijn er ook vrije kavels beschikbaar in het project Veldzicht. Deze kavels zijn bedoeld voor particuliere woningbouw en kunnen door individuele kopers worden gekocht en gebouwd. De kavels zijn gelegen aan de Veldstraat en maken deel uit van het bredere woonlandschap van Veldzicht.
Duurzaamheid in Praktijk
Het project Veldzicht en De Groene Morgen zijn voorbeelden van hoe duurzaam wonen concreet kan worden gerealiseerd. Er zijn verschillende duurzame aspecten die centraal staan in het ontwerp en de realisatie van de wijk:
Energiezuinig Bouwen
Alle woningen zijn ontworpen om energieneutraal te zijn. Dit gebeurt door het gebruik van zonnestroom, geothermische warmte en passieve energieopwekking. De woningen zijn goed geïsoleerd en maken gebruik van natuurlijke materialen die warmte vasthouden of afgeven. Hierdoor is er weinig behoefte aan externe verwarming of airconditioning.
Waterbeheer
Het project Veldzicht legt ook de nadruk op waterbeheer. Regenwater wordt opgevangen en hergebruikt voor toiletgebruik en tuinirrigatie. Afvalwater wordt gereinigd via een helofytenfilter, wat zorgt voor een duurzame en milieuvriendelijke oplossing. Hierdoor kan de wijk relatief onafhankelijk zijn van centrale water- en rioleringsnetwerken.
Gedeelde Transportmiddelen
De bewoners van De Groene Morgen gaan zo ver mogelijk op fiets of met OV wonen. Voor wie dit niet kan of niet wil, zijn er deelauto’s beschikbaar. Hiermee wordt het aantal auto’s in de wijk beperkt en wordt het gebruik van fossiele brandstoffen verminderd. Dit maakt de wijk luchtfrisser, rustiger en toegankelijker voor iedereen.
Gedeelde Tuin
De groente- en fruitteelt in Veldzicht is een centraal aspect van het duurzaamheidsplan. De wijk bevat een gezamenlijke moestuin met speelplekken, fruitbomen en eetbare planten. De bewoners kunnen hierin meewerken en profiteren van lokale productie. Dit draagt bij aan een gezondere voeding en vermindert de transportafstand van het voedsel, wat weer positief is voor het milieu.
Duurzaam Wonen als Samenlevingsvorm
Duurzaam wonen is niet alleen een kwestie van techniek of materialen, maar ook van leefwijze en samenwerking. De Groene Morgen is een bewust levensproject waarbij bewoners actief betrokken zijn bij het ontwerp, bouw- en beheerproces. Deze samenwerking draagt bij aan een sterke wijkgezondheid en een gevoel van eigenheid.
Bewust Gekoppeld aan de Omgeving
De wijk is gelegen aan de rand van Zetten en is zo ontworpen dat het goed aansluit bij de omgeving. De Groene Morgen wil niet alleen duurzaam zijn in ecologisch opzicht, maar ook in sociale en culturele zin. De bewoners worden gezien als een deel van de bredere gemeenschap van Zetten en Overbetuwe en zorgen voor een levendige en divers wijk.
Verkoop en Toegankelijkheid
De Groene Morgen is bedoeld voor jonge bewoners die op zoek zijn naar een duurzame, betaalbare en flexibele woning. De woningen zijn ontworpen als kleine, functionele woningen die goed aansluiten bij de leefomstandigheden van jonge bewoners. De prijzen zijn zo laag mogelijk gehouden door het collectieve bouwmodel en het gebruik van herbruikbare materialen.
De woningen zijn momenteel nog beschikbaar via de website van De Groene Morgen. Interessenten kunnen zich aanmelden als geïnteresseerde via een formulier. Aangezien het project zich richt op jonge bewoners, zijn er bepaalde eisen met betrekking tot leeftijd en inkomensniveau.
Duurzaam Wonen en de Bouwsector
Het project Veldzicht en De Groene Morgen zijn ook een voorbeeld van hoe de bouwsector zich aan het veranderen. Traditionele bouwmethoden en materialen worden opnieuw bekeken en in het licht van duurzaamheid en circulariteit herwaarderen. De CPO-aanpak maakt het mogelijk om bewoners direct betrokken te houden bij het bouwproces en zo duurzame keuzes te maken die passen bij hun leefstijl.
Bouwstand en Realisatie
Het woningbouwplan voor Veldzicht is officieel goedgekeurd in december 2023. Het schetsontwerp is besproken in het werkatelier van de gemeente Overbetuwe en het definitieve ontwerp wordt momenteel in samenwerking met de architect en de leden van De Groene Morgen gerealiseerd. De verwachting is dat de bouw in 2025 kan beginnen. De eerste woningen zijn mogelijk in 2024 klaar.
Conclusie
De Groene Morgen is een pionierproject in duurzaam wonen dat aantoont hoe woningbouw kan veranderen in een ecologisch, sociaal en economisch verantwoord kader. Het project is een CPO-ontwikkeling met 13 koopwoningen die zijn gebouwd van ecologische materialen en ontworpen om energieneutraal te zijn. De woningen worden gerealiseerd in samenwerking met de toekomstige bewoners, wat zorgt voor een sterke binding tussen de wijk en de bewoners.
De ecowijk Veldzicht is een voorbeeld van hoe woningbouw en duurzaamheid samen kunnen groeien. Het project bevat ook huurprojecten zoals De Biotoop en Seniorenprojecten, die de diversiteit en de sociale mix van de wijk versterken. Naast duurzame bouwmethoden zijn er ook gedeelde voorzieningen zoals gemeenschappelijke tuinen, deelauto’s en een gemeenschapsgebouw. Deze aspecten maken de wijk levendig en gezond.
De Groene Morgen is niet alleen een woningbouwproject, maar ook een leefstijlproject. Het betreft een bewust kiezen voor duurzaam wonen, gezamenlijk leven en bewustzijn van de omgeving. Het project is bedoeld voor jonge bewoners die op zoek zijn naar een duurzame, betaalbare en flexibele woning. Het is een project dat de toekomst van woningbouw in Nederland kan bepalen.