Inleiding
In de gemeente Gilze en Rijen is het VVE-beleid (Vroeg Voorspeld Onderwijs) van groot belang bij het ondersteunen van kinderen met een groter risico op een problematische schoolloopbaan. Dit beleid richt zich op peuters en kleuters die extra aandacht nodig hebben om hun ontwikkeling in goede banen te leiden. Het doel is om zowel de sociale-emotionele als de cognitieve ontwikkeling van deze kinderen te stimuleren, met name op het gebied van taalontwikkeling. Het behandelingsplan speelt hierin een centrale rol. Dit artikel geeft een overzicht van het VVE-beleid in Gilze en Rijen, de inhoud van behandelingsplannen, en de samenwerking tussen instellingen om kinderen in de doelgroep zo vroeg mogelijk te ondersteunen.
VVE-beleid in Gilze en Rijen
Het VVE-beleid in Gilze en Rijen is gericht op het verbeteren van de kansen van zogenaamde risicokinderen. Deze kinderen vertonen kenmerken die voorspellen dat ze een groter risico lopen op een verstoorde schoolloopbaan. Onder andere sociaal-emotionele problemen, taalachterstand of een ongunstig leefomgeving vallen binnen deze groep kenmerken. Het beleid is gericht op het vroegtijdig signaleren van deze kinderen en het ontwikkelen van behandelingsplannen om hun ontwikkeling positief te beïnvloeden.
De basisscholen in Gilze en Rijen vormen samen de Stichting Samenwerkingsverband WSNS (Wijze Samenwerking Onderwijs en Zorg) Gilze en Rijen. Dit samenwerkingsverband speelt een belangrijke rol in het uitvoeren van het VVE-beleid. In juni 2006 werd het zorgplan voor het schooljaar 2006-2007 vastgesteld, waarin afspraken werden gemaakt over de opvang van jonge risicoleerlingen. Het plan bevatte ook maatregelen om het werken in zorgteams te optimaliseren en om het innovatietraject met betrekking tot hulpverlening bij sociaal-emotionele ontwikkelingsproblemen af te ronden.
In het kader van het VVE-beleid werken de peuterspeelzalen nauw samen met basisscholen en kinderdagverblijven. Een belangrijk doel is om het zorgplan voor de risicokinderen zowel in de peuterspeelzaal als in de basisschool consistente te maken. Dit betekent dat kinderen die als risicokinderen zijn aangemerkt op de peuterspeelzaal ook in de basisschool hetzelfde ondersteuning krijgen. Deze doorgaande lijn is van groot belang voor de effectiviteit van het VVE-beleid.
Behandelingsplan VVE
Het behandelingsplan voor VVE-kinderen is een essentieel onderdeel van het beleid. Het plan bevat een duidelijke omschrijving van de behoeften van het kind, doelen die behaald willen worden, en maatregelen om die doelen te bereiken. Het plan wordt in samenwerking met de ouders, de peuterspeelzaalleiding en eventueel andere professionalen opgesteld. Het doel is om het kind op maat te ondersteunen, afhankelijk van zijn of haar specifieke ontwikkelingsbehoeften.
Aanmaken van zorgdossiers
Op elke basisschool in Gilze en Rijen is voor de GOA-doelgroepkinderen en kinderen die in de voorschoolse instelling als risicokinderen zijn aangemerkt, een zorgdossier met eventueel handelingsplan samengesteld. Dit dossier bevat informatie over de ontwikkeling van het kind, observaties, en eventuele interventies die nodig zijn. Het zorgdossier fungeert als een centraal document waarin de ontwikkeling van het kind wordt gevolgd en waar nodige acties worden genomen.
Jaarlijks overleg
Jaarlijks vindt er ten minste twee keer een overleg plaats tussen de basisschool en de peuterspeelzaal of kinderdagverblijf over de kinderen die behoren tot de GOA-doelgroep en die door de peuterspeelzaal of het kinderdagverblijf als risicokinderen zijn aangemerkt. Dit overleg is van groot belang om ervoor te zorgen dat de ondersteuning die het kind krijgt op beide locaties gelijk loopt en dat eventuele aanpassingen snel worden doorgevoerd.
Taallijn VVE
Een belangrijk onderdeel van het VVE-beleid in Gilze en Rijen is de Taallijn VVE. Deze methode is bedoeld om de taalontwikkeling van kinderen te stimuleren, zowel voor autochtone als allochtone kinderen. De methode richt zich op interactief voorlezen, waarbij leidsters leerlingen onderwijzen in effectieve taalonderwijsstrategieën. Door het voorlezen van prentenboeken en het stimuleren van interactie tussen leidster en peuter wordt de taalontwikkeling van kinderen positief beïnvloed.
De leidster speelt een centrale rol in de Taallijn VVE. Ze dient open en responsief te zijn om ruimte te maken voor de inbreng van de peuter. De interactie met de peuter en de andere kinderen draagt bij aan het versterken van de taalvaardigheden en het begrip van de inhoud van het boek. De computer en andere ICT-middelen worden ook ingezet om de taalontwikkeling te stimuleren. Deze middelen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt om observatie- en registratiegegevens te verzamelen en kinderen interactief te stimuleren.
Samenwerking en professionalisering
De professionalisering van het peuterspeelzaalwerk is een belangrijke doelstelling binnen het VVE-beleid. In de periode 2002-2006 is een grote kwaliteitsstijging gemaakt in de professionalisering van het peuterspeelzaalwerk. Deze professionalisering is voortgezet met programma’s zoals Taallijn VVE en Piramide, coachingsbijeenkomsten, en ondersteuning voor leidsters op de werkvloer.
Een van de voornaamste doelstellingen in de ambities tot 01-08-2010 was het vroeg beginnen met ondersteuning voor kinderen in de doelgroep. Dit betekent dat kinderen zowel op de peuterspeelzaal als in de basisschool vroegtijdig extra aandacht krijgen. Het doel is om de kansen voor deze kinderen te vergroten en hun schoolloopbaan positief te beïnvloeden.
Localiseren van doelgroeppeuters
Een ander belangrijk aspect van het VVE-beleid is het localiseren van doelgroeppeuters en -gezinnen met een significante taal- en ontwikkelingsachterstand. Alle peuterspeelzaalleidsters in Gilze en Rijen werken met ofwel de Taallijn VVE ofwel Piramide, aangevuld met aspecten uit de Taallijn. Aangezien deze programma’s officieel VVE-programma’s zijn, kan worden geconstateerd dat op alle peuterspeelzalen in Gilze en Rijen officieel VVE-beleid wordt uitgevoerd.
Het feit dat 71% van de doelgroepkleuters op de basisscholen in Gilze en Rijen een peuterspeelzaal heeft bezocht, betekent dat de doelstelling van het landelijke VVE-beleid al behaald is. Toch is het van belang om het beleid verder te voeren, omdat het nog steeds belangrijk is om kinderen in de doelgroep extra ondersteuning te bieden.
Verder werk aan behandelingsplannen
De gemeente ondersteunt initiatieven om ook op de peuterspeelzalen te gaan werken met een zorgstructuur zoals in het basisonderwijs. De peuterspeelzalen hebben behoefte aan een instrument om risicokinderen eerder en beter te signaleren dan tot dusver is gebeurd. In de komende jaren zal intensief gewerkt worden aan de verbetering van de kansen van deze kinderen.
Aanpassen en verbeteren van het observatieformulier
Een van de voorgestelde ideeën voor de toekomst is het aanpassen en verbeteren van het observatieformulier dat wordt gebruikt voor de overdracht van informatie tussen peuterspeelzalen en basisscholen. Dit formulier moet duidelijk en overzichtelijk zijn, zodat alle betrokken partijen dezelfde informatie hebben. Daarnaast is er behoefte aan mondelinge overdrachten waar nodig is, om ervoor te zorgen dat belangrijke informatie niet verloren raakt.
Afspraken over programma’s en thema’s
Bij het VVE-beleid is het van groot belang dat er afspraken worden gemaakt over programma’s en thema’s die op beide locaties worden uitgevoerd. Deze afspraken zorgen ervoor dat de ondersteuning die het kind ontvangt overeenkomt met de activiteiten die in de peuterspeelzaal en de basisschool worden aangeboden. Dit helpt bij het creëren van een consistente en doorgaande ondersteuning voor kinderen in de doelgroep.
Conclusie
Het VVE-beleid in Gilze en Rijen richt zich op het verbeteren van de kansen van risicokinderen door vroegtijdige signalering en behandelingsplannen. Het behandelingsplan speelt een centrale rol in het ondersteunen van deze kinderen, en het zorgdossier is een belangrijk instrument om de ontwikkeling van het kind te volgen. De samenwerking tussen peuterspeelzalen, basisscholen, en andere professionalen is van groot belang voor de effectiviteit van het beleid.
De professionalisering van het peuterspeelzaalwerk en het gebruik van programma’s zoals Taallijn VVE zijn essentieel voor het bereiken van de doelstellingen van het beleid. Bovendien is het belangrijk om het zorgplan voor risicokinderen jaarlijks te herzien en aan te passen, zodat de ondersteuning die het kind ontvangt op de hoogte is van de actuele behoeften.
In de komende jaren zal het VVE-beleid verder worden uitgevoerd, met een focus op het verbeteren van de kansen voor kinderen in de doelgroep. De gemeente ondersteunt initiatieven om ook op de peuterspeelzalen te werken met een zorgstructuur zoals in het basisonderwijs. Dit zal zorgen voor een consistente en doorgaande ondersteuning voor kinderen die extra aandacht nodig hebben.