De ontwikkeling van woningen in Nederland verandert fundamenteel. Het gaat niet langer alleen om het creëren van vier muren en een dak, maar om het vormen van leefomgevingen die duurzaam, circulair en toekomstbestendig zijn. Het project Vijverhof in Schaijk en de gerelateerde initiatieven in Berg en Dal illustreren deze verschuiving naar een nieuwe standaard in de woningbouw. Deze projecten combineren geavanceerde bouwkundige methodieken met een diep begrip van de menselijke levensloop, waarbij biodiversiteit en klimaatadaptatie centraal staan.
In de huidige markt is er een duidelijke vraag naar woningen die niet alleen functioneel zijn, maar ook bijdragen aan de circulaire economie. Het Vijverhof-project in Schaijk, gelegen aan de Eksterhoef in de nieuwbouwwijk Akkerwinde, en het grotere initiatief in Berg en Dal tonen hoe ontwikkelaars zoals Paul School en Van de Klok Bouw & Ontwikkeling nieuwe maatstaven leggen. Deze projecten zijn geen losstaande initiatieven, maar onderdeel van een bredere beweging naar duurzaam wonen, waarbij de keuze van materialen, de inrichting van de buitenruimte en de sociale dimensie van wonen nauw met elkaar verbonden zijn.
Deze analyse verdiept zich in de technische specificaties, de juridische en financiële aspecten van circulaire bouw, en de unieke kenmerken van de leefomgeving. Door de feiten uit diverse bronnen te synthetiseren, ontstaat een compleet beeld van hoe moderne vastgoedontwikkeling de uitdagingen van klimaatverandering en vergrijzing aangaat.
De Visie op Levensloopbestendig Wonen en Deelwonen
De kern van het Vijverhof-project ligt in het concept van levensloopbestendigheid. Dit begrip verwijst naar woningen die geschikt zijn voor verschillende fasen van het leven, van starters tot oudere bewoners. In Schaijk wordt aan de Eksterhoef gewerkt aan drie levensloopbestendige semi-bungalows. Deze woningen zijn specifiek ontworpen om aan de vraag te voldoen die in Landerd en de regio leeft. De vraag naar dit type woning is groot; bij eerdere projecten van Paul School in Reek waren er veertig inschrijvingen voor slechts acht beschikbare patiowoningen. Dit onderstreept de dringende behoefte aan woningen die geen drempels vormen bij het veranderen van levensfase.
Naast de individuele woningen speelt het concept van deelwonen een cruciale rol. Het project The Greenhouse in Schaijk introduceert een unieke manier van leven waarbij bewoners zelf wonen maar tegelijkertijd delen. Dit model, vaak aangeduid als ecovilla's, biedt een alternatief voor de traditionele geïsoleerde woning. Het idee is om een groene manier van leven te creëren, waarbij de nadruk ligt op samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid voor de omgeving. De ecovilla's zijn volledig van hout en bieden een royale inrichting in een natuurlijke omgeving.
Deze aanpak is niet beperkt tot Schaijk. In Berg en Dal wordt op het voormalige terrein van zorginstelling ZZG een transformatie uitgevoerd waarbij een bestaand verpleeghuis wordt omgebouwd tot een appartementencomplex met 72 duurzame appartementen voor sociale en middenhuur. Dit toont hoe bestaande gebouwen kunnen worden hergebruikt in plaats van nieuwbouw, wat een kernprincipe is van de circulaire economie. De herontwikkeling van een zorglocatie naar woonruimte is een strategische keuze die past binnen de woonvisie van de gemeente.
Technische Specificaties van Circulaire Bouwmethodieken
De technische uitwerking van deze projecten maakt gebruik van geavanceerde materialen en methodieken die de circulaire economie ondersteunen. Een van de meest opvallende aspecten is de toepassing van Cross Laminated Timber (CLT) als bouwmateriaal. In het project Vijverhof in Berg en Dal worden zeven woningen volledig in hout uitgevoerd. Dit hout is duurzaam Europees vurenhout, hoofdzakelijk afkomstig uit Oostenrijk. Het gebruik van CLT is niet alleen een keuze voor esthetiek, maar voor milieubescherming.
De impact van deze keuze is meetbaar. Het totale houtvolume van de zeven CLT-woningen bedraagt ongeveer 235 kubieke meter. Dit hout slaat een indrukwekkende hoeveelheid CO2 op. De berekening toont een CO2-opslag van 146.309 kg. Dit betekent dat de woningen een significant positieve impact hebben op het milieu door koolstof vast te houden in het materiaal. Houtbouw wordt gezien als bouwen aan een duurzame toekomst, omdat houten gebouwen eeuwen mee kunnen gaan en de opgeslagen CO2 lang vasthouden. Het oudste gebouw ter wereld bestaat volledig uit hout en slaat al sinds het jaar 603 CO2 op.
Naast het hout wordt er gebruik gemaakt van een innovatief gevelsysteem genaamd "click-brick". Dit systeem maakt gebruik van stapelbare bakstenen die demontabel zijn. De gevels bestaan uit houtskeletbouwelementen, gecombineerd met deze stapelbare baksteen en een hout composiet gevelafwerking genaamd neo-life. Dit zorgt ervoor dat het gebouw volledig demontabel is en circulair ontworpen. De demonteerbaarheid is essentieel voor de circulaire economie, omdat materialen aan het einde van de levensduur van het gebouw kunnen worden hergebruikt in plaats van als afval te worden beschouwd.
Een ander opvallend detail is de afwerking van het trappenhuis. Dit is bekleed met "Pretty Plastic" tegels. Deze tegels zijn vervaardigd uit gerecycled PVC dat anders op de afvalberg zou belanden. Met deze keuze is een enorme hoeveelheid PVC van de afvalberg gered, precies 5.845 kg. Dit is een concreet voorbeeld van hoe afval wordt omgezet in een nuttig bouwproduct.
De volgende tabel vat de belangrijkste technische specificaties en milieueffecten van het project samen:
| Kenmerk | Specificatie | Milieueffect / Voordeel |
|---|---|---|
| Bouwmateriaal | CLT (Cross Laminated Timber) | Hout slaat CO2 op; duurzaam Europees vurenhout uit Oostenrijk |
| Houtvolume | 235 m³ | CO2-opslag van 146.309 kg |
| Gevelsysteem | Click-brick (stapelbare baksteen) | Demontabel, circulair, herbruikbaar |
| Afwerking | Neo-life (hout composiet) | Duurzame afwerking die past bij houtbouw |
| Trappenhuis | Pretty Plastic tegels | 5.845 kg PVC gered van afvalberg |
| Locatie | Vijverhof Schaijk & Berg en Dal | Vergroening, biodiversiteit, klimaatadaptatie |
Vergroening, Biodiversiteit en Klimaatadaptatie
De leefomgeving van Vijverhof is ontworpen om een harmonieus samenspel tussen architectuur en natuur te creëren. Het ontwerp, gemaakt door architectenbureau INBO en landschapsarchitect Land-id, ademt de sfeer van een bospark. De open, landschappelijke en natuurlijke bebouwing is specifiek afgestemd op de nabijgelegen bossen. Dit is geen toeval, maar een strategische keuze om biodiversiteit te bevorderen en de leefomgeving te vergroenen.
Een belangrijk onderdeel van dit ontwerp is de vermindering van verstening. Alle parkeervoorzieningen worden uitgevoerd in grastegels. Dit draagt niet alleen bij aan een aantrekkelijker uiterlijk, maar ook aan een betere waterinfiltratie en het verminderen van opwarming. Het tegengaan van hittestress is een van de uitgangspunten van het project. Door het verminderen van verharding en het aanleggen van groene zones wordt het microklimaat verbeterd.
In Schaijk, aan de Eksterhoef, is direct naast het plan een zeer brede groenvoorziening van meer dan 25 meter breed gepland. Hierdoor kan met recht worden gezegd dat dit plan het meest groen omsloten plan is van de wijk. De woningen kijken vanuit de woonkamer en achtertuin uit over een mooie waterpartij. Dit creëert een unieke leefomgeving waar groen, water, rust en ruimte centraal staan.
De gemeente Berg en Dal heeft haar nek uitgestoken om de locatie te vergroenen. Dit betekent dat de overheid actief meewerkt aan de realisatie van een duurzame leefomgeving. De combinatie van groene zones, waterpartijen en houten gebouwen zorgt voor een omgeving die niet alleen esthetisch aantrekkelijk is, maar ook functioneel voor de biodiversiteit.
Herontwikkeling van Bestaande Gebouwen
Een van de meest indrukwekkende aspecten van het Vijverhof-initiatief in Berg en Dal is de transformatie van een bestaand verpleeghuis naar een appartementencomplex. Het pand is volledig gestript tot het betoncasco en vervolgens circulair weer opgebouwd. Dit proces toont hoe bestaande infrastructuur kan worden hergebruikt in plaats van gesloopt en vervangen.
Deze aanpak is een voorbeeld van circulaire herontwikkeling. Het project kreeg hiervoor de Mia\Vamil-investeringsaftrek toegekend. Dit is een fiscale regeling die investeringen in circulaire projecten stimuleert. De beschikbaarheid van dergelijke regelingen is essentieel voor de economische haalbaarheid van circulaire bouwprojecten.
Naast de transformatie van het verpleeghuis wordt er ook gewerkt aan nieuwbouw van 48 grondgebonden woningen. Deze woningen variëren van rijwoningen en levensloopbestendige woningen tot twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. De diversiteit in woningtypes zorgt ervoor dat er voor elke doelgroep een passende woning beschikbaar is.
De Rol van de Ontwikkelaar en Deelgemeenschap
De ontwikkeling van deze projecten vereist een specifieke aanpak van de ontwikkelaar. Paul School, die betrokken is bij het project in Schaijk, benadrukt het belang van een persoonlijke benadering. Hij wil de soms negatieve publieke opinie ten aanzien van projectontwikkeling wegnemen door kopers goed te ondersteunen en te adviseren. Een huis kopen is een zeldzame gebeurtenis in het leven, en het is cruciaal om kopers de vrijheid te geven om de woning naar eigen wens en smaak te realiseren binnen de kaders van de regelgeving.
Dit persoonlijke contact is essentieel voor het slagen van projecten die gericht zijn op levensloopbestendigheid. De ervaring uit eerdere projecten, zoals het CPO-project (Coöperatie Particulier Ontwikkeling) voor starters in Reek, toont dat er een grote vraag is naar dit type woningen. De hoge mate van inschrijvingen voor beperkte capaciteit onderstreept de behoefte aan persoonlijke begeleiding.
In het geval van The Greenhouse en de ecovilla's in Schaijk is de nadruk op een unieke manier van leven waarbij bewoners samen delen. Dit vereist een andere vorm van samenleving dan de traditionele geïsoleerde woning. Het concept van deelwonen is een reactie op de behoefte aan gemeenschap en duurzaamheid. De ecovilla's bieden een groene manier van leven, waarbij de bewoners zelf wonen maar samen delen in de zorg voor de omgeving.
Toekomstbestendige Herontwikkeling en Marktontwikkeling
De projecten Vijverhof in Schaijk en Berg en Dal zijn onderdeel van een bredere beweging naar toekomstbestendige herontwikkeling. De keuze voor houtbouw, circulaire materialen en groene omgevingen is geen trend, maar een noodzaak in het licht van klimaatverandering en vergrijzing. De markt reageert hierop met een groeiende vraag naar levensloopbestendige woningen en circulaire gebouwen.
De ontwikkeling van deze projecten is niet beperkt tot één locatie. In Schaijk wordt ook de locatie van de voormalige bouwmarkt Fixet aan de Hoekstraat herontwikkeld. Hier verschijnt een mix van starterswoningen, levensloopbestendige woningen en vrije kavels. Dit toont dat de markt zich uitbreidt en dat er ruimte is voor diverse woningtypes binnen dezelfde visie.
De bouwwerkzaamheden zullen deze zomer van start gaan, en direct na de bouwvak zal de realisatie van de CLT-woningen beginnen. Voor meer informatie over het project kunnen belangstellenden zich vrijblijvend inschrijven op de website van Vijverhof. De beschikbaarheid van informatie en de mogelijkheid tot inschrijving zijn cruciaal voor de transparantie en de betrokkenheid van potentiële kopers.
Conclusie
De projecten Vijverhof in Schaijk en Berg en Dal stellen een nieuwe standaard voor duurzaam wonen. Door de combinatie van levensloopbestendige woningen, circulaire bouwmethodieken en een vergroende leefomgeving, wordt een toekomstbestendige woonomgeving gecreëerd. Het gebruik van CLT, click-brick en gerecycled materiaal toont hoe technologie en ontwerp kunnen samenwerken om de uitdagingen van klimaatverandering en vergrijzing aan te gaan.
Deze aanpak is niet alleen gericht op het creëren van woningen, maar op het vormen van gemeenschappen die samen delen en samenleven. De persoonlijke benadering van de ontwikkelaar en de beschikbaarheid van fiscale regelingen zoals de Mia\Vamil-investeringsaftrek ondersteunen de haalbaarheid van deze projecten. De toekomst van wonen ligt in het creëren van leefomgevingen die duurzaam, circulair en menselijk zijn.