Inleiding
De voorschoolse educatie (VVE), ook wel aangeduid als Voor- en Vroegschoolse Educatie, richt zich op kinderen van 0 tot 4 jaar en biedt een gestructureerde aanpak om de ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele vaardigheden te stimuleren. Deze vorm van kinderopvang is bedoeld voor kinderen die risico lopen op taalachterstand of andere ontwikkelingsbelemmeringen. De VVE wordt vaak aangeboden in combinatie met reguliere peuteropvang en is onderdeel van de bredere kaders van de Wet Kinderopvang en de Wet Oke (Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie).
In dit artikel geven we een overzicht van de kosten en vergoedingen die ouders kunnen verwachten bij het gebruik van VVE-kindplaatsen. Aan de hand van juridische voorwaarden, subsidiebedragen en praktische voorbeelden uit diverse bronnen, leggen we uit hoe de kosten worden bepaald, wat de rol van de gemeente is, en hoe ouders deze ondersteuning kunnen aanvragen. Het artikel is bedoeld als een informatieve gids voor ouders, professionals in de kinderopvangsector en beleidsmakers die willen inzicht krijgen in de structuur en financiële aspecten van VVE-kindplaatsen.
Wat is VVE?
VVE is een vorm van voorschoolse educatie die speciaal is ontworpen voor kinderen die risico lopen op taalachterstand of andere ontwikkelingsbelemmeringen. Het programma focust op vier domeinen: taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling. VVE wordt geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) en wordt uitgevoerd in samenwerking met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ), die kinderen screen op risico’s.
Definities en Begrippen
- VVE-kindplaats: Opvang voor kinderen van 2 en 3 jaar die valt onder de VVE. Dit betreft 10 uur per week, verdeeld over 3 of 4 dagdelen, gedurende 40 weken per jaar.
- Peuterplaats: 2 dagdelen van 3 uur per week, gedurende 40 weken per jaar, zonder specifieke VVE-focus.
- VVE-programma: Een erkend programma dat gericht is op de vier ontwikkelingsdomeinen en dat is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies.
- Koptarief: Een vast bedrag dat bovenop het inkomensafhankelijke deel van de kosten wordt berekend.
- Subsidiebedragen: Financiële bijdragen van de gemeente of andere overheden om de kosten van VVE-kindplaatsen deelbaar te maken voor ouders.
Juridisch Kader
De VVE wordt gereguleerd door meerdere wetskaders:
- Wet Kinderopvang (Wet Kind): Dit is de centrale wet die de regels bepaalt voor kinderopvang. Het bepaalt de eisen aan kwaliteit, veiligheid en financiering.
- Wet Oke (Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie): Deze wet legt de nadruk op kwaliteitsverbetering in kinderopvang en voorschoolse educatie.
- VNG-adviestabel: De VNG (Vlaamse Netwerkorganisatie) heeft een adviestabel gemaakt die een richtlijn biedt voor ouderbijdrage. Deze tabel is in 2016 vastgesteld en wordt jaarlijks bijgewerkt.
Beroepskracht-Kind-Ratio (BKR)
Een belangrijke juridische maatregel die invloed heeft op de financiering is de Beroepskracht-Kind-Ratio (BKR). Deze ratio bepaalt het aantal kinderen per leidster en is een maat voor kwaliteit in de kinderopvangsector. Voor VVE-kindplaatsen geldt dat de BKR in de periode 1 januari 2014 tot en met 31 augustus 2014 bepaald was door een compensatieregeling. Deze regeling maakte het mogelijk om subsidies te ontvangen wanneer de BKR-normen werden gehaald.
Subsidiebedragen
In 2014 werden verschillende varianten van subsidie vastgesteld, afhankelijk van het type kinderopvang en of het deel uitmaakte van VVE of reguliere kinderopvang:
- VVE-kindplaats zonder recht op kinderopvangtoeslag: € 3.430 per jaar.
- VVE-kindplaats met recht op kinderopvangtoeslag: € 830 per jaar.
- Regulier dagdeel zonder recht op kinderopvangtoeslag: € 550 per dagdeel.
- Regulier dagdeel met recht op kinderopvangtoeslag: € 150 per dagdeel.
Deze subsidiebedragen zijn gebaseerd op het aantal dagdelen of uren dat wordt verstrekt. VVE-kindplaatsen vereisen minstens 10 uur per week op minstens twee verschillende dagen per jaar.
De Financiële Aanpak: Ouderbijdrage en Subsidies
Ouders die gebruikmaken van VVE-kindplaatsen kunnen rekenen op een aantal financiële tegemoetkomingen. De exacte kosten en de aanvraagprocedure zijn afhankelijk van het inkomen van het gezin en de regelingen van de gemeente. Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste aspecten.
Ouderbijdrage en VNG-adviestabel
De ouderbijdrage is een inkomensafhankelijke vergoeding die ouders betalen aan de kinderopvangorganisatie. De hoogte van deze bijdrage is bepaald door de VNG-adviestabel voor ouderbijdrage. Voor ouders met een inkomen onder categorie 5 van deze tabel is het koptarief volledig gesubsidieerd. Voor ouders met een inkomen boven categorie 5 is er een bijdrage van €45,98 per maand bovenop het inkomensafhankelijke deel.
Een voorbeeld: een ouderschap met een inkomen onder categorie 5 betaalt alleen het inkomensafhankelijke deel, terwijl ouders met een inkomen boven categorie 5 dit deel plus €45,98 per maand betalen.
Kinderopvangtoeslag
Een belangrijke financieringsbron is de kinderopvangtoeslag, die deels of volledig de kosten van VVE-kindplaatsen vergoedt. Deze toeslag is gericht op tweeverdieners en wordt via www.toeslagen.nl aangevraagd. Ouders moeten een LKR-nummer hebben om deze vergoeding te kunnen ontvangen. Het LKR-nummer voor VVE-kindplaatsen is bijvoorbeeld 166208061.
Voor ouders die gebruikmaken van een VVE-kindplaats met 15 uur per week, is het bruto tarief €561,00. Dit bedrag wordt maandelijks voorgefactureerd, en vanaf de 25e van de maand wordt het bedrag automatisch afgeschreven van de bankrekening. Via de toeslagenwebsite kunnen ouders een proefberekening maken om te zien hoeveel vergoeding ze kunnen ontvangen.
Compensatie en Subsidie per Dagdeel
In de praktijk wordt ook gebruikgemaakt van compensatie wanneer de BKR-normen zijn gehaald. Voor groepen die voldoen aan de ratio van 1 leidster per 7 kinderen, is er een maximale compensatie van €1.150 per maand voor groepen met 14 kinderen. Voor groepen met 7 kinderen is de compensatie gesplitst en bedraagt €575 per maand.
Deze compensatie geldt voor de periode 1 januari 2014 tot en met 31 augustus 2014 en is specifiek bedoeld om de kwaliteit van de VVE te verhogen.
Voorbeelden en Praktijk
Om de financiële structuur te verduidelijken, geven we een aantal concrete voorbeelden van hoe ouders met VVE-kindplaatsen omgaan met kosten en subsidies.
Voorbeeld 1: VVE-kindplaats met 15 uur per week
Een ouderschap met 2 kinderen gebruikt een VVE-kindplaats die 15 uur per week biedt. De bruto tarief is €561 per maand. De uren zijn verdeeld over drie vaste dagdelen per week (maandag, dinsdag, donderdag). Omdat ouders tweeverdieners zijn, is er recht op kinderopvangtoeslag.
- Facturatie: Eind maand ontvangen ouders een factuur van €561.
- Incasso: Vanaf de 25e van de maand wordt het bedrag afgeschreven.
- Vergoeding: De ouders kunnen een proefberekening maken op www.toeslagen.nl om te zien hoeveel vergoeding ze kunnen ontvangen.
- LKR-nummer: 166208061 wordt gebruikt voor de aanvraag.
Voorbeeld 2: VVE-kindplaats met 10 uur per week
Een ouderschap met 1 kind gebruikt een VVE-kindplaats van 10 uur per week, verdeeld over 3 of 4 dagdelen. De ouders werken beiden en hebben een inkomen boven categorie 5 van de VNG-adviestabel.
- Bruto tarief: €270 per maand.
- Ouderbijdrage: €23 per maand.
- Kinderopvangtoeslag: €247 per maand (geschat).
- Netto kosten: €23 per maand.
In dit geval is de gemeente de belangrijkste financier, en de ouders betalen slechts een klein deel. De aanvraag kan worden gedaan via de voorschoolse educatie-locatie in Amersfoort of via de Informatiewinkel van Indebuurt033.
Aanvraagprocedures en Hulp
Aanvragen voor subsidies of kinderopvangtoeslagen kunnen op verschillende manieren worden ingevuld. Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste stappen.
Kinderopvangtoeslag Aanvragen
- Bezoek de website www.toeslagen.nl.
- Download het aanvraagformulier.
- Vul het formulier in met persoonlijke en financiële gegevens.
- Zet het formulier in bij de Belastingdienst.
- Wacht op beoordeling.
VVE-kosten Aanvragen
- Bezoek de voorschoolse educatie-locatie (bijvoorbeeld Kinderdagverblijf Tante Pollewop of Kinderopvang Partou).
- Vraag om een overzicht van de beschikbare kinderopvangopties.
- Vraag om een LKR-nummer voor de VVE-kindplaats.
- Volg de aanvraagproces via de website van de gemeente of via een VVE-consulent.
- Vraag hulp aan Indebuurt033 voor extra ondersteuning.
Hulp bij Aanvragen
- VVE-consulent: Brigitte Prevoo van de GGD regio Utrecht helpt ouders met vragen over VVE-kindplaatsen, aanmelden en subsidies.
- Informatiewinkel Indebuurt033: Biedt gratis hulp bij aanvragen voor kinderopvangtoeslagen of andere belastingvragen.
De Rol van de Gemeente
De gemeente speelt een centrale rol in de financiering en beheer van VVE-kindplaatsen. De gemeente stelt subsidiebedragen vast, regelt de toezichtverantwoordelijkheid en zorgt voor kwaliteitsborging in de kinderopvangsector.
Subsidiebedragen
De subsidiebedragen zijn vastgelegd in verschillende varianten, afhankelijk van het type kinderopvang:
| Variant | Omschrijving | Subsidiebedrag |
|---|---|---|
| VVE-kindplaats zonder kinderopvangtoeslag | 10 uur per week, 3 of 4 dagdelen | €3.430 per jaar |
| VVE-kindplaats met kinderopvangtoeslag | 10 uur per week, 3 of 4 dagdelen | €830 per jaar |
| Regulier dagdeel zonder kinderopvangtoeslag | 2,5–3,5 uur per dagdeel | €550 per dagdeel |
| Regulier dagdeel met kinderopvangtoeslag | 2,5–3,5 uur per dagdeel | €150 per dagdeel |
Deze bedragen zijn jaarlijks vastgesteld door het college en worden per maand gefactureerd.
Toezicht en Kwaliteitsborging
De gemeente zorgt ook voor toezicht op de kwaliteit van VVE-kindplaatsen. Dit gebeurt via de directeur van de GGD die is belast met het houden van toezicht op kinderopvang en peuteropvang. De GGD controleert of de VVE-kindplaatsen voldoen aan de Wet Oke en de Wko (Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen).
Daarnaast is er een verplichte inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker in hbo werk- en denkniveau. Deze medewerker helpt bij het verbeteren van de kwaliteit van VVE. De uren die deze medewerker inzet worden subsidieerbaar door de gemeente, op basis van het aantal kinderen en een vast tarief.
Conclusie
De voorschoolse educatie (VVE) is een belangrijke maatregel om de ontwikkeling van jonge kinderen te ondersteunen. Het richt zich op kinderen die risico lopen op taalachterstand of andere ontwikkelingsbelemmeringen en biedt een gestructureerde aanpak op het gebied van taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling. De financiering van VVE-kindplaatsen is geregeld via subsidies, kinderopvangtoeslagen en ouderbijdrage. Deze financieringsmodellen zijn afhankelijk van het inkomen van het gezin en de regelingen van de gemeente.
Ouders kunnen rekenen op een inkomensafhankelijke vergoeding, een kinderopvangtoeslag en een subsidie van de gemeente om de kosten van VVE-kindplaatsen te dekken. De aanvraagprocedure is duidelijk gestructureerd en kan worden gedaan via de voorschoolse educatie-locatie, via de Belastingdienst of met hulp van een VVE-consulent.
De rol van de gemeente is centraal in deze financiering en beheer. De gemeente stelt subsidiebedragen vast, regelt de toezichtverantwoordelijkheid en zorgt voor kwaliteitsborging in de kinderopvangsector. Met deze aanpak zorgen gemeenten ervoor dat VVE-kindplaatsen toegankelijk zijn voor alle kinderen die er baat bij hebben.