Het bestuur van een Vereniging van Eigenaren (VVE) speelt een centrale rol in het functioneren en beheer van een woningcorporatie of woningbouwvereniging. Het bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering van besluiten genomen in de algemene ledenvergadering, het financiële beheer en het dagelijks functioneren van de vereniging. Tijdens het uitoefenen van deze taken kunnen bestuursleden zich blootstellen aan juridische en financiële risico’s. Dit artikel geeft een overzicht van de aansprakelijkheid van bestuursleden van een VVE, de verantwoordelijkheden die met die rol gepaard gaan, en de beschikbare verzekeringen om eventuele risico’s te dekken.
Aansprakelijkheid van het VVE-bestuur
De aansprakelijkheid van bestuursleden van een VVE kan op verschillende manieren ontstaan. Het bestuur is wettelijk verantwoordelijk voor het uitvoeren van besluiten en het naleven van wettelijke en interne regels. Dit betekent dat fouten of nalatigheden bij het uitvoeren van deze taken tot juridische aansprakelijkheid kunnen leiden. Zo kan een bestuur aansprakelijk worden gesteld als het bijvoorbeeld geen juiste controle houdt op de administratie, verkeerde beslissingen neemt of geen goedkeuring geeft aan een contract die later problemen oplevert.
Een voorbeeld hiervan is wanneer het bestuur toestemming geeft aan een dakdekker om werkzaamheden uit te voeren, zonder te controleren of de aannemer financieel betrouwbaar is. Als deze aannemer failliet gaat, kan de VVE aansprakelijk worden gesteld voor de verloren aanbetaling. In dergelijke gevallen kan een schadevergoeding worden opgelegd aan het bestuur of een bestuurslid.
De aansprakelijkheid van het bestuur is echter niet automatisch. De vereniging is een rechtspersoon, en deze is in principe aansprakelijk voor haar schulden. Bestuursleden zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de VVE, tenzij er sprake is van wanbestuur of grove nalatigheid. Dit betekent dat een bestuurslid pas aansprakelijk wordt als het duidelijk is dat het de taak niet op de juiste manier heeft uitgevoerd of dat het persoonlijk schade heeft veroorzaakt.
Aansprakelijkheidsverzekering voor VVE-bestuur
Aangezien de aansprakelijkheid van het VVE-bestuur aanzienlijke financiële risico’s met zich meebrengt, is het verstandig om een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Deze verzekering biedt een extra laag van bescherming voor bestuursleden en andere betrokken personen, zoals afgetreden bestuursleden, toezichthouders, wettelijke vertegenwoordigers en rechtsopvolgers.
Wat dekkt de verzekering?
De aansprakelijkheidsverzekering voor VVE-bestuur biedt dekking voor twee belangrijke aspecten:
Verweerkosten: Dit zijn de kosten die ontstaan bij het afwenden van een aanspraak. Deze kunnen onder andere bestaan uit juridische kosten, bijstandskosten en andere uitgaven die nodig zijn om de aanspraak te bestrijden. Deze kosten kunnen aanzienlijk zijn, zelfs als de aanspraak uiteindelijk niet terecht blijkt. Het is daarom verstandig om rekening te houden met deze eventuele kosten.
Schadevergoeding: Als het bestuur of een bestuurslid feitelijk aansprakelijk wordt bevonden, kan een schadevergoeding worden opgelegd. Deze vergoeding kan variëren afhankelijk van de omvang van de schade. Ook kan er sprake zijn van wettelijke rente over het bedrag dat is verleend.
De verzekering is meestal afgesloten door de VVE zelf, en de vereniging betaalt de premie. Bestuursleden profiteren van de dekking, maar zijn niet persoonlijk verantwoordelijk voor het afsluiten of betalen van de verzekering.
Uitsluitingen
Hoewel de verzekering uitgebreide dekking biedt, zijn er ook bepaalde uitsluitingen. Deze omvatten bijvoorbeeld situaties waarin de schade met opzet is veroorzaakt of waarin een boete of schadevergoedingsbeding van toepassing is. Ook worden boetes in welke vorm dan ook uitgesloten van de dekking.
Rol van de beheerder
In veel VVE’s is het niet praktisch om het bestuur volledig vrijwillig te laten functioneren. Het bestuur heeft te maken met taken zoals het controleren van bijdragen, het aanmanen van schuldeisers en het afhandelen van klachten. Deze taken zijn vaak te veel voor een vrijwilligersbestuur. Daarom kiezen veel VVE’s ervoor om een externe beheerder aan te stellen.
De beheerder is een professionele partij die voor geld taken en werkzaamheden van de VVE en het bestuur overneemt. De VVE kan kiezen of alle taken of slechts een deel worden overgedragen aan de beheerder. De beheerder wordt net als het bestuur benoemd en ontslagen door de algemene ledenvergadering.
Het is verstandig om bij een externe beheerder ervoor te zorgen dat het bestuur uit bewoners blijft bestaan. Dit zorgt voor een betere controle en betrokkenheid van de eigenaren bij de besluitvorming en uitvoering. Ook voor de beheerder geldt dat hij of zij aansprakelijk kan worden gesteld voor fouten in de uitvoering van taken. In dit geval geldt echter dat de VVE verantwoordelijk is voor de keuze van de beheerder.
Juridische en praktische verantwoordelijkheden
Het bestuur van een VVE heeft een aantal wettelijke verantwoordelijkheden. Deze omvatten het naleven van het Burgerlijk Wetboek, het splitsingsreglement van de VVE en andere relevante wetten. Daarnaast moet het bestuur ook rekening houden met interne reglementen en afspraken die zijn gemaakt in de oprichtingsdocumenten.
Voorbeelden van situaties waarin een bestuurder aansprakelijk kan worden gesteld
Er zijn verschillende praktische situaties waarin een bestuurder aansprakelijk kan worden gesteld. Enkele voorbeelden zijn:
- Het niet (tijdig) afdragen van sociale verzekeringspremies
- Het niet (tijdig) publiceren van de jaarrekening
- Het niet bijhouden van een behoorlijke administratie en boekhouding
- Het niet behoorlijk vervullen van zijn taak, (mede) leidend tot een faillissement
- Het niet afsluiten van de gebruikelijke verzekeringen
- Het nemen van beslissingen met financiële consequenties zonder een goede zekerheid
- Het aangaan van overeenkomsten terwijl te voorzien was dat de rechtspersoon de hieruit voortkomende (financiële) verplichtingen niet kan nakomen
- Het door een bestuurder niet verschaffen van (de juiste) informatie aan een commissaris of toezichthouder
- Het door een bestuurder of commissaris verzuimen toe te zien op de gang van zaken
In deze gevallen kan een bestuurder aansprakelijk worden gesteld, omdat het duidelijk is dat er sprake is van fouten of nalatigheden bij het uitoefenen van zijn taken.
Aansprakelijkheid en verweer
Als het bestuur van een VVE aansprakelijk wordt gesteld, zijn er twee belangrijke aspecten: het verweer en eventuele schadevergoeding.
Verweerkosten
Het verweer betreft de kosten die ontstaan bij het afwenden van een aanspraak. Deze kunnen onder andere bestaan uit juridische kosten, bijstandskosten en andere uitgaven die nodig zijn om de aanspraak tegen te gaan. Deze kosten kunnen aanzienlijk zijn, zelfs als de aanspraak uiteindelijk niet terecht blijkt. In sommige gevallen is het bestuur verplicht om verweerkosten te betalen, zelfs als het niet schuldig is.
Schadevergoeding
Als het bestuur of een bestuurslid feitelijk aansprakelijk wordt bevonden, kan een schadevergoeding worden opgelegd. Deze vergoeding kan variëren afhankelijk van de omvang van de schade. Daarnaast kan er ook sprake zijn van wettelijke rente over het bedrag dat is verleend.
De rol van de VVE als rechtspersoon
Een VVE is een rechtspersoon, wat betekent dat het een juridisch geheel is dat los staat van de individuele leden. Deze rechtspersoon is verantwoordelijk voor haar eigen schulden en verplichtingen. Bestuursleden zijn in principe niet persoonlijk aansprakelijk voor deze schulden, tenzij er sprake is van wanbestuur of grove nalatigheid.
De aansprakelijkheid van leden (appartementseigenaren) kan afwijken, afhankelijk van de afspraken die zijn gemaakt bij de oprichting van de VVE. In sommige gevallen kunnen leden aansprakelijk zijn voor schade die ze veroorzaken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij schade aan gemeenschappelijke delen of bij het niet nakomen van financiële verplichtingen.
Conclusie
De aansprakelijkheid van het bestuur van een Vereniging van Eigenaren is een belangrijk juridisch aspect dat niet onderschat mag worden. Het bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering van besluiten en kan aansprakelijk worden gesteld in geval van fouten of nalatigheid. Deze aansprakelijkheid kan zowel juridisch als financieel van aard zijn en richt zich op het gedrag van bestuursleden bij het uitvoeren van hun functie.
Het afsluiten van een aansprakelijkheidsverzekering is daarom verstandig om eventuele financiële risico’s te dekken. Deze verzekering biedt dekking voor verweerkosten en schadevergoedingen, wat ervoor zorgt dat bestuursleden beschermd zijn bij eventuele aansprakelijkheid. Bovendien is het belangrijk dat het bestuur goed onderbouwd overlegt, dat besluiten goed worden genomen en dat de administratie correct wordt bijgehouden.
Voor zowel bestuursleden als leden van een VVE is het belangrijk om te weten wat hun rechten en verplichtingen zijn. Een duidelijke kennis van de aansprakelijkheid en de beschikbare verzekeringen helpt om het bestuur met vertrouwen te laten functioneren en om eventuele aansprakelijkheid te beperken.