Inleiding
De regelingen betreffende bijzondere bijstand in Zuid-Limburg zijn een belangrijk instrument om burgers met een laag inkomen financiële steun te bieden bij medische kosten en andere noodzakelijke uitgaven. Deze bijzondere bijstand wordt geregeld in beleidsregels die in werking zijn getreden op 1 januari 2014. De beleidsregels zijn gebaseerd op de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), en de Zorgverzekeringswet. Deze artikelen leggen de kernpunten van de beleidsregels voor bijzondere bijstand in kaart, met een nadruk op medische kosten en de rol van de collectieve ziektekostenverzekering.
De beleidsregels zijn samengesteld door een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Zuid-Limburg, waaronder Beek, Brunssum, Heerlen, Maastricht en Valkenburg aan de Geul. Deze regelingen geven richtsnoeren voor de vergoeding van medische kosten, het bepalen van draagkracht en de toepassing van de collectieve ziektekostenverzekering. Aan de hand van deze beleidsregels wordt bepaald of en in welke mate bijzondere bijstand verleend kan worden.
In dit artikel wordt een gedetailleerde inzicht gegeven in de beleidsregels voor bijzondere bijstand in het kader van medische kosten, de collectieve ziektekostenverzekering en de toepassing van glijdende schalen voor draagkracht. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de rol van de WWB, AWBZ en Zorgverzekeringswet in het kader van deze regelingen.
Beleidsregels voor Bijzondere Bijstand
De beleidsregels voor bijzondere bijstand zijn een essentieel onderdeel van het sociale beleid in Zuid-Limburg. Deze regelingen zijn ontworpen om burgers met een laag inkomen financiële steun te bieden bij onverwachte of noodzakelijke uitgaven die niet volledig door bestaande verzekeringen worden gedekt. De regelingen zijn gebaseerd op een aantal fundamentele beginselen, waaronder het principe van adequate voorziening, de bepaling van draagkracht, en de prioriteit van bestaande verzekeringen zoals de collectieve ziektekostenverzekering.
De beleidsregels zijn samengesteld door een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Zuid-Limburg. Deze regelingen zijn gericht op het verlenen van bijzondere bijstand op basis van de Wet Werk en Bijstand (WWB) en het uitvoeren van bovenwettelijk begunstigend gemeentelijk beleid. De regelingen zijn in werking getreden op 1 januari 2014 en gelden tot 31 december 2014. De beleidsregels zijn een onderdeel van het bredere beleidskader van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heerlen.
Definities en Begripsbepalingen
In de beleidsregels worden verschillende begrippen gedefinieerd om het beleid duidelijk en toepasbaar te maken. Zo wordt de term 'draagkracht' gedefinieerd als het in aanmerking te nemen inkomen en vermogen. 'Bijstandsnorm' verwijst naar de inkomensgrens die bepaalt of iemand in aanmerking komt voor bijzondere bijstand. De 'bijzondere bijstand' zelf is een vorm van sociale voorziening die verstrekt kan worden als de bestaande verzekeringen en voorschriften niet voldoende zijn om de kosten te dekken.
Begrippen die in de beleidsregels gebruikt worden en die niet nader worden omschreven, hebben dezelfde betekenis als in de Wet Werk en Bijstand (WWB) en de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Dit betekent dat de regelingen niet alleen gebaseerd zijn op de lokale beleidsuitgangspunten, maar ook op nationale wetgeving en regelgeving.
Medische Kosten en Vergoeding
Een centraal thema in de beleidsregels voor bijzondere bijstand is de vergoeding van medische kosten. Deze kosten kunnen oplopen in het kader van reguliere geneeskunde, waaronder behandelingen die door artsen en ziekenhuizen worden uitgevoerd. De regelingen leggen uit dat de vergoeding van medische kosten grotendeels afhankelijk is van de collectieve ziektekostenverzekering. Deze verzekering is een integraal pakket van basis- en aanvullende verzekering, dat door de gemeenten in Zuid-Limburg wordt aangeboden aan inwoners met een laag inkomen.
De collectieve ziektekostenverzekering wordt aangeboden door IzaCura en VGZ, twee ziektekostenverzekeraars die zijn aangewezen na een aanbestedingsprocedure. Deelnemers aan deze verzekering hebben geen keuze in de combinatie van basis- en aanvullende verzekering; de verzekering bestaat uit één integraal pakket. De regelingen leggen uit dat bijzondere bijstand alleen verleend kan worden als de collectieve ziektekostenverzekering geen volledige vergoeding biedt. Dit betekent dat de vergoeding op grond van de collectieve ziektekostenverzekering leidend is. Als iemand bijvoorbeeld bij CZ verzekerd is en deze verzekeraar een lagere vergoeding kent, wordt voor het verschil geen bijzondere bijstand verleend.
Criteria voor Vergoeding
De regelingen leggen ook uit dat bijzondere bijstand alleen verleend kan worden aan de voorwaarde dat er sprake is van een aantoonbare medische noodzaak. De kosten moeten in Nederland opkomen en het kostenniveau moet gebruikelijk zijn. Daarnaast dient te zijn aangetoond dat de kosten niet uit eigen inkomen of vermogen kunnen worden betaald. Er moet ook geen mogelijkheid zijn geweest om de kosten vooraf te reserveren.
De regelingen leggen uit dat bijzondere bijstand niet verleend kan worden voor zelfzorgmiddelen. Zelfzorgmiddelen zijn eenvoudige medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn, zoals pijnstillers, hoestdranken, neusdruppels, anti-diarreemiddelen, anti-wagenziekte, smeermiddelen tegen spierpijn of pijn na kneuzingen. Voorbeelden van zelfzorgmiddelen zijn paracetamol, ibuprofen, aspirine, trachitol, antimycotica en antacida. Deze middelen worden niet als medische noodzaak aangemerkt en zijn daarom niet in aanmerking genomen voor bijzondere bijstand.
Naast zelfzorggeneesmiddelen zijn er ook andere medische zelfzorgmiddelen, zoals apparatuur om de bloeddruk te meten of thermometers. Deze kosten komen eveneens niet in aanmerking voor vergoeding via de bijzondere bijstand.
Medische Kosten voor Direct Levensonderhoud
Voor medische kosten die nodig zijn voor direct levensonderhoud is de draagkracht 100% van het in aanmerking te nemen inkomen ter hoogte van de bijstandsnorm. Dit betekent dat de inwoner in aanmerking komende kosten volledig gedekt worden door de draagkracht. De draagkracht is in deze gevallen niet afhankelijk van de glijdende schalen die voor andere kosten worden toegepast.
Collectieve Ziektekostenverzekering
De collectieve ziektekostenverzekering speelt een centrale rol in de beleidsregels voor bijzondere bijstand. Deze verzekering is een integraal pakket van basis- en aanvullende verzekering en wordt aangeboden aan inwoners met een laag inkomen. De inkomensgrens voor het in aanmerking komen voor de collectieve ziektekostenverzekering is tot 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. Per 1 januari 2014 is deze inkomensgrens verhoogd naar 130%. Dit betekent dat een bredere groep burgers in aanmerking komt voor de verzekering.
De collectieve ziektekostenverzekering is een essentieel instrument om medische kosten te dekken voor inwoners met een laag inkomen. De verzekering wordt aangeboden door IzaCura en VGZ, twee ziektekostenverzekeraars die zijn aangewezen na een aanbestedingsprocedure. De verzekering bestaat uit één integraal pakket van basis- en aanvullende verzekering, waardoor deelnemers geen keuze hebben in de combinatie van verzekeringen.
Rol van de Collectieve Ziektekostenverzekering in de Beleidsregels
De beleidsregels leggen uit dat de vergoeding op grond van de collectieve ziektekostenverzekering leidend is. Dit betekent dat bijzondere bijstand alleen verleend kan worden als de collectieve ziektekostenverzekering geen volledige vergoeding biedt. Als iemand bijvoorbeeld bij CZ verzekerd is en deze verzekeraar een lagere vergoeding kent, wordt voor het verschil geen bijzondere bijstand verleend. De regelingen leggen uit dat dit geldt ongeacht of mensen deelnemen aan de collectieve ziektekostenverzekering of bij een andere ziektekostenverzekeraar verzekerd zijn.
De regelingen leggen verder uit dat bijzondere bijstand alleen verleend kan worden aan de voorwaarde dat er sprake is van een aantoonbare medische noodzaak. De kosten moeten in Nederland opkomen en het kostenniveau moet gebruikelijk zijn. Daarnaast dient te zijn aangetoond dat de kosten niet uit eigen inkomen of vermogen kunnen worden betaald. Er moet ook geen mogelijkheid zijn geweest om de kosten vooraf te reserveren.
Glijdende Schalen voor Draagkracht
In de beleidsregels voor bijzondere bijstand wordt ook aandacht besteed aan de bepaling van draagkracht. De draagkrachtperiode is gelijk aan het kalenderjaar waarin de kosten zich voordoen. De draagkracht uit inkomen wordt via een glijdende schaal berekend. Deze glijdende schaal wordt toegepast bij individuele bijzondere bijstand voor kosten die niet voor direct levensonderhoud bestemd zijn.
De glijdende schaal is als volgt opgebouwd:
- 0% van het netto meer inkomen dan de bijstandsnorm tot €1000 per jaar;
- 10% van het netto meer inkomen dan de bijstandsnorm tussen €1000 en €1500 per jaar;
- 20% van het netto meer inkomen dan de bijstandsnorm tussen €1500 en €2000 per jaar;
- 30% van het netto meer inkomen dan de bijstandsnorm tussen €2000 en €2500 per jaar;
- 100% van het netto meer inkomen dan de bijstandsnorm vanaf €2500 per jaar.
Voor medische kosten die nodig zijn voor direct levensonderhoud is de draagkracht 100% van het in aanmerking te nemen inkomen ter hoogte van de bijstandsnorm. Dit betekent dat de inwoner in aanmerking komende kosten volledig gedekt worden door de draagkracht. De draagkracht is in deze gevallen niet afhankelijk van de glijdende schalen die voor andere kosten worden toegepast.
Conclusie
De beleidsregels voor bijzondere bijstand in Zuid-Limburg vormen een belangrijk onderdeel van het sociale beleid in de regio. Deze regelingen zijn ontworpen om burgers met een laag inkomen financiële steun te bieden bij onverwachte of noodzakelijke uitgaven die niet volledig door bestaande verzekeringen worden gedekt. De regelingen zijn gebaseerd op een aantal fundamentele beginselen, waaronder het principe van adequate voorziening, de bepaling van draagkracht, en de prioriteit van bestaande verzekeringen zoals de collectieve ziektekostenverzekering.
De beleidsregels leggen uit dat bijzondere bijstand alleen verleend kan worden aan de voorwaarde dat er sprake is van een aantoonbare medische noodzaak. De kosten moeten in Nederland opkomen en het kostenniveau moet gebruikelijk zijn. Daarnaast dient te zijn aangetoond dat de kosten niet uit eigen inkomen of vermogen kunnen worden betaald. Er moet ook geen mogelijkheid zijn geweest om de kosten vooraf te reserveren.
De collectieve ziektekostenverzekering speelt een centrale rol in de beleidsregels voor bijzondere bijstand. Deze verzekering is een integraal pakket van basis- en aanvullende verzekering en wordt aangeboden aan inwoners met een laag inkomen. De verzekering wordt aangeboden door IzaCura en VGZ, twee ziektekostenverzekeraars die zijn aangewezen na een aanbestedingsprocedure. De verzekering bestaat uit één integraal pakket van basis- en aanvullende verzekering, waardoor deelnemers geen keuze hebben in de combinatie van verzekeringen.
De glijdende schalen voor draagkracht zijn een belangrijk instrument om te bepalen in welke mate bijzondere bijstand verleend kan worden. Deze schalen worden toegepast bij individuele bijzondere bijstand voor kosten die niet voor direct levensonderhoud bestemd zijn. Voor medische kosten die nodig zijn voor direct levensonderhoud is de draagkracht 100% van het in aanmerking te nemen inkomen ter hoogte van de bijstandsnorm.
De beleidsregels voor bijzondere bijstand zijn samengesteld door een samenwerkingsverband van 19 gemeenten in Zuid-Limburg. Deze regelingen zijn in werking getreden op 1 januari 2014 en gelden tot 31 december 2014. De regelingen zijn een onderdeel van het bredere beleidskader van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heerlen.