Inleiding
Parkeergarages vormen een integraal onderdeel van veel woningbouwcomplexen in Nederland, en met de toename van elektrische voertuigen (EV’s) is het belang van brandveiligheid in deze ruimtes sterk toegenomen. Vastgoedverenigingen (VvE’s) zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van hun gebouwen, waaronder de parkeergarages. Dit artikel biedt een overzicht van de huidige regelgeving, aanbevolen maatregelen en adviezen voor VvE’s om brandveiligheid in parkeergarages te waarborgen. Aan de hand van recente ontwikkelingen, adviezen van experts en beleidsdocumenten wordt ingegaan op de verantwoordelijkheid van VvE’s, mogelijke verbeterpunten en het belang van een integrale aanpak.
Brandveiligheid in parkeergarages: Veranderingen en uitdagingen
De brandveiligheid in parkeergarages is de afgelopen jaren veranderd, niet in de laatste plaats door de groeiende populariteit van elektrische voertuigen. Ook de constructie van moderne voertuigen bevat meer kunststoffen, wat bij een brand meer rook en giftige stoffen kan opleveren. Hierdoor kan een parkeergarage, die vroeger voldoet aan de omgevingsvergunning, op dit moment niet meer in lijn zijn met de huidige standaarden.
Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk dat VvE’s een actieve rol spelen bij het inventariseren en verbeteren van de brandveiligheid van hun parkeergarages. Dit gebeurt niet alleen door technische maatregelen, zoals brandwerende scheidingsconstructies en vluchtroutes, maar ook door een goed begrip van de regelgeving en huidige aanbevelingen.
Groeiend aantal laadpunten en aanvullende regelgeving
In de loop van de jaren is het aantal laadpunten voor elektrische voertuigen in Nederland sterk toegenomen. In juni 2020 telde het land al bijna 60.000 semi-publieke laadpunten, en het aantal private laadpunten in ondergrondse parkeergarages wordt geschat op 165.000, met een schatting tot wel 300.000 tot 400.000 laadplekken onder appartementencomplexen.
Vanaf 1 juli 2023 is er een aanvullende regelgeging in werking getreden die betrekking heeft op het veilig plaatsen van laadpunten in parkeergarages. Deze regelgeving is opgenomen in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving en bevat belangrijke eisen:
- Het moet mogelijk zijn om alle laadpunten tegelijk af te schakelen.
- Bij de ingang van de garage duidelijk aangegeven moeten worden waar de laadpunten geplaatst zijn en hoe deze afgeschakeld kunnen worden.
- Het gebruik van een zogenaamde ‘granny charger’ (mobiele lader) is niet toegestaan. Enkel mode 3- of mode 4-laadpalen (AC en DC) zijn toegestaan.
- Het voorkomen van overbelasting van elektrische installaties is belangrijk. Dit kan bereikt worden via ‘loadbalancing’, een techniek die vandaag de dag al op de meeste laadpalen is ingebouwd.
Deze regelgeving maakt duidelijk dat VvE’s verantwoordelijk zijn voor het correcte en veilige beheren van laadpunten in parkeergarages. Niet alleen uit juridische, maar ook uit veiligheidsredenen is het noodzakelijk dat VvE’s zich hierin goed informeren en eventueel advies inwinnen.
Integrale aanpak van brandveiligheid
Factoren die brandveiligheid bepalen
Het is belangrijk om te beseffen dat brandveiligheid in parkeergarages niet alleen bepaald wordt door het potentieel brandgevaar van elektrische voertuigen. Andere factoren spelen ook een rol, zoals de aanwezige vluchtroutes, brandwerende scheidingsconstructies en de locatie van laadpunten. Een integrale aanpak is dus essentieel om de brandveiligheid van een parkeergarage te waarborgen.
Stravea, een onderneming die bouwkundige inspecties uitvoert in parkeergarages, benadrukt de noodzaak van een grondige inventarisatie van de brandveiligheid in ondergrondse parkeergarages met laadpalen. Deze inventarisatie dient als basis voor een advies op maat, dat gericht is op het verbeteren van zowel brandveiligheid als vluchtveiligheid.
Brandwerende scheidingsconstructies
Een van de belangrijkste elementen in brandveiligheid is de aanwezigheid van brandwerende scheidingsconstructies. Deze scheidingsconstructies zijn ontworpen om branden te beperken en rook te voorkomen van het overslaan naar woningen of andere ruimtes boven de garage. Tekortkomingen in deze scheidingsconstructies kunnen leiden tot maandenlange onbewoonbaarheid van een gebouw, zoals in het verleden gebeurd is bij incidenten in stallingsgarages.
De Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) heeft daarom een initiatief gelanceerd om brandveiligheid in stallingsgarages te verbeteren. De brandweer in deze regio heeft een online vragenlijst ontwikkeld voor VvE’s en woningcorporaties, die hen helpt inzicht te krijgen in de brandveiligheid van hun gebouw. Deze vragenlijst is ook bedoeld om gerichte voorlichting en advies te bieden, zoals verwijzingen naar gecertificeerde bedrijven voor brandpreventieve maatregelen.
Hoewel dit initiatief regionaal is, heeft het thema landelijke betekenis. De vraag rijst of dit initiatief niet landelijk uitgerold zou moeten worden, gezien de groeiende aandacht voor brandveiligheid in parkeergarages.
Brandveiligheidsmaatregelen en adviezen
Brandveiligheidsscan
Als er twijfel is over de integrale (brand)veiligheid van een parkeergarage binnen een VvE, wordt aangeraden om een (brand)veiligheidsscan uit te voeren. Dit kan leiden tot een verbeterplan of het wegwaaien van zorgen inzake de veiligheid van het pand. De VvE raadt twee partijen aan voor zo’n scan:
- Stravea
- Adviescentrum Brandveilig Wonen
Beide partijen hebben de expertise om een grondige inventarisatie uit te voeren en een adviseur op maat te bieden.
Quickscan voor bestaande parkeergarages
De Gemeente Amsterdam, Brandweer Amsterdam Amstelland en de MRA-E hebben een Quickscan ontwikkeld die gericht is op bestaande parkeergarages. Deze Quickscan geeft inzicht in mogelijke verbeterpunten op het vlak van brandveiligheid. De scan is te vinden op de website van VVE Laden en is bedoeld als eerste stap in het verbeteren van de veiligheid van een parkeergarage.
Brandweer Nederland en de brandveiligheid van elektrische voertuigen
Omdat de brandveiligheid van elektrische voertuigen nog steeds een relatief nieuwe uitdaging is, zijn niet alle risico’s exact bekend. Het NIPV, in samenwerking met Brandweer Nederland, heeft daarom publicaties en infographic uitgebracht met adviezen voor VvE’s en exploitanten van parkeergarages. Deze documenten bevatten bouwkundige, installatietechnische, organisatorische en repressieve maatregelen die de brandveiligheid van parkeergarages kunnen verbeteren.
Voor nieuw te bouwen parkeergarages met een gebruiksoppervlakte van maximaal 1.000 m² gelden de rechtstreeks werkende prestatie-eisen van het Bouwbesluit 2012. Voor bestaande parkeergarages geldt een grenswaarde van maximaal 3.000 m². Bij overschrijding van deze grenswaarden moet een gelijkwaardige mate van brandveiligheid worden gerealiseerd, wat vaak aangevulde voorzieningen vereist, zoals een sprinklerinstallatie.
Regelgeving en minimumeisen
De eisen in het Bouwbesluit zijn minima en zijn bedoeld om de kans op slachtoffers bij een brand in een parkeergarage te beperken en branduitbreiding naar gebouwen op een ander perceel te voorkomen. Voor elektrische voertuigen en laadvoorzieningen zijn er nog geen specifieke brandveiligheidseisen opgenomen in het Bouwbesluit 2012. Het Ministerie van BZK heeft echter het voornemen om voor nieuwe parkeergarages een aantal voorschriften toe te voegen. Meer informatie is beschikbaar via de internetconsultatie.
Veilig laden en parkeren in parkeergarages
Aanbevolen maatregelen
Om veilig te kunnen parkeren en laden in een parkeergarage, zijn er een aantal aanbevolen maatregelen:
- Locatie van laadpunten: Laadpunten moeten zo worden geplaatst dat ze makkelijk toegankelijk zijn en niet in de weg staan van vluchtroutes.
- Afschakelen van laadpunten: Het moet mogelijk zijn om alle laadpunten tegelijk af te schakelen, zodat bij een brand geen elektrische schokken of overbelasting plaatsvinden.
- Brandwerende scheidingsconstructies: Deze constructies moeten voldoen aan huidige standaarden om branden en rook te beperken.
- Sprinklerinstallaties: In sommige gevallen is een sprinklerinstallatie nodig om de brandveiligheid te waarborgen.
- Loadbalancing: Deze techniek voorkomt overbelasting van elektrische installaties en is een aanbevolen maatregel bij het plaatsen van laadpunten.
De rol van VvE’s
VvE’s spelen een centrale rol bij het beheren en verbeteren van de brandveiligheid in parkeergarages. Aanvullende maatregelen, zoals de installatie van een brandblussersysteem of het uitvoeren van een brandveiligheidsscan, vallen onder de verantwoordelijkheid van de VvE. Dit is ook wettelijk geregeld in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving.
Het is verstandig voor VvE’s om regelmatig hun parkeergarages te laten inspecteren en eventuele verbeterpunten te corrigeren. Daarnaast is het raadzaam om in kaart te brengen of er brandblussers zijn aanwezig in de parkeergarage en of deze goed functioneren. Bij het aanpassen van parkeergarages aan elektrische voertuigen is het verstandig om professioneel advies in te winnen.
Conclusie
Brandveiligheid in parkeergarages is een essentieel onderdeel van de veiligheid van woningbouwcomplexen. Met de toename van elektrische voertuigen en de veranderingen in de bouwpraktijk is het belang van een integrale aanpak van brandveiligheid sterk toegenomen. VvE’s zijn verantwoordelijk voor het beheren en verbeteren van de brandveiligheid van hun parkeergarages, en dit omvat niet alleen het installeren van brandblussers en sprinklerinstallaties, maar ook het uitvoeren van brandveiligheidsscans en het naleven van de huidige regelgeving.
Aanvullende maatregelen, zoals loadbalancing en brandwerende scheidingsconstructies, zijn essentieel om branden te voorkomen of in ieder geval te beperken. Het is verstandig voor VvE’s om regelmatig hun parkeergarages te laten inspecteren en eventuele tekortkomingen aan te vullen. Door een actieve rol te spelen bij de brandveiligheid van hun parkeergarages, kunnen VvE’s zorgen voor een veilige leefomgeving voor hun eigenaren en huurders.