De groeiende populariteit van elektrische voertuigen (EV’s) heeft geleid tot een snelle uitbreiding van de laadinfrastructuur, waaronder ook parkeergarages van Verenigingen van Eigenaren (VvE’s). Terwijl dit een stap voorwaarts is in de overgang naar duurzame mobiliteit, zijn er ook nieuwe veiligheidsuitdagingen die niet mogen worden ondergeschat. Brandveiligheid in parkeergarages is daarbij een cruciaal thema, aangezien zowel de elektrische voertuigen als hun laadpunten bij defecten of ongecontroleerd gebruik bepaalde risico’s kunnen opleveren.
In dit artikel bespreken we de huidige situatie rond brandveiligheid in parkeergarages van VvE’s. We onderbouwen deze discussie met concrete maatregelen, wetgevingskaders en praktische richtlijnen die op dit moment gelden. De nadruk ligt op hoe VvE’s, beheerders en andere betrokken partijen veilige en juridisch aantoonbare keuzes kunnen maken bij het aanleggen en beheren van laadpunten in parkeergarages. De inhoud is gebaseerd op recente publicaties van het Nederlandse Instituut voor Preventie en Veiligheid (NIPV), Brandweer Nederland en andere relevante instanties.
Veiligheidsmaatregelen voor elektrische laadpunten in parkeergarages
Het aanbrengen van elektrische laadpunten in parkeergarages vraagt om een aantal specifieke veiligheidsmaatregelen die zowel technisch als juridisch relevant zijn. Het Nederlandse Instituut voor Preventie en Veiligheid (NIPV) en Brandweer Nederland hebben samen een reeks maatregelen opgesteld om de brandveiligheid te verbeteren. Deze richtlijnen zijn in een infographic vastgelegd, die VvE’s en parkeergarageexploitanten kunnen gebruiken als handleiding bij het aanleggen en beheren van laadpunten. De belangrijkste veiligheidsmaatregelen zijn:
- Centrale afsluiting van laadpunten: Het moet mogelijk zijn om alle laadpunten tegelijk af te schakelen bij incidenten, om verder verlies of schade te beperken.
- Aanduiding van laadpunten: Bij de ingang van de parkeergarage dient duidelijk aangegeven te worden waar de laadpunten zich bevinden en hoe ze kunnen worden uitgeschakeld.
- Plaatsing van laadpunten: Laadpunten moeten zoveel mogelijk in de buurt van de in- en uitgangen van de garage geplaatst worden, en niet in de buurt van vluchtroutes of nooduitgangen.
- Aanrijdbeveiliging: Laadpunten moeten voorzien zijn van beveiliging tegen botsing of schade door voertuigen.
Bij incidenten moet de parkeergaragebeheerder snel kunnen reageren. Dit betekent dat er een systeem moet zijn voor snelle detectie en doorkoppeling naar de meldkamer van de brandweer. Dit vereist investeringen in techniek, maar ook een instemming en coördinatie binnen de VvE. Deze maatregelen zijn niet alleen van belang voor de veiligheid van de gebruikers, maar ook om de juridische aanspreekbaarheid van VvE’s te beperken.
Laden in parkeergarages: Mode 3 en Mode 4 als veilige opties
De manier waarop elektrische voertuigen worden opgeladen speelt een grote rol in de brandveiligheid. Er zijn verschillende ladenmodes, waarvan slechts een paar geschikt zijn voor gebruik in parkeergarages. Mode 1 betekent laden via een standaard huishoudelijk stopcontact. Dit is veiligheidtechnisch ongeschikt voor parkeergarages en is in veel landen verboden. Mode 2 is laden via een omschakelbare stekker, waarbij het voertuig zelf bepaalt wanneer het veilig is om te laden. Ook deze modus is inmiddels verouderd voor gebruik in gevelde ruimtes.
Mode 3 is laden via een geïntegreerde laadpaal met beveiliging en communicatie. Deze modus is veilig voor gebruik in parkeergarages, mits aan bepaalde veiligheidsmaatregelen voldaan is. Mode 4 is direct current (DC) laden, wat sneller is dan Mode 3, maar ook specifieke veiligheidsmaatregelen vereist.
Vanaf 1 juli 2023 is Mode 3 of 4 laden verplicht in parkeergarages van VvE’s. Dit betekent dat het gebruik van een ‘granny charger’ of stekkerladen is verboden. Alleen laadpalen die Mode 3 of Mode 4 ondersteunen mogen gebruikt worden. Deze regel is opgenomen in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, een technisch normatief dat de veiligheid van parkeergarages beoogt te waarborgen.
Wetgeving en wetsvoorstel: melding in plaats van instemming
Het wetsvoorstel notificatieregeling oplaadpunten VvE’s wijst op een belangrijk juridisch ontwikkeling. Volgens dit voorstel zou een bewoner de aanleg van een laadpaal in een parkeergarage van een VvE slechts hoeven te melden, in plaats van instemming te verkrijgen van de meerderheid van de VvE-leden. Dit betekent dat VvE-leden niet meer in meerderheid hoeven in te stemmen met de aanleg van een laadpaal. De VvE’s zijn echter niet voorstander van dit wetsvoorstel, omdat het hun rol in de besluitvorming kan verkleinen.
Lector Energie- en transportveiligheid bij NIPV, Nils Rosmuller, benadrukte in een uitzending van het tv-programma Kassa dat met gerichte maatregelen de elektrische risico’s goed beperkt kunnen worden. Denk hierbij aan de positie van laadpalen dicht bij in- en uitgangen, de voorziening van aanrijdbeveiliging, en het gebruik van Mode 3 of 4 laden. Bij incidenten moet alle laadinfrastructuur centraal afgeschakeld kunnen worden. Dit vraagt instemming, investering en tijd van de VvE’s om te regelen.
De rol van brandveiligheidsinstallaties en vluchtroutes
Brandveiligheid in parkeergarages wordt niet alleen bepaald door het aanbrengen van laadpunten. Ook de kwaliteit van brandveiligheidsinstallaties, brandscheidingen en vluchtroutes speelt een essentiële rol. Brandscheidingen zoals wanden en puien, brandwerende beglazing, en de signalering van vluchtroutes zijn belangrijke factoren in de bepaling van de brand- en vluchtveiligheid.
Het aanbrengen van een EV-laadinstallatie of meerdere laadpalen is slechts een onderdeel van de complexe veiligheidssituatie binnen een ondergrondse parkeergarage. Daarom is het essentieel om de locatie van de EV-laadpaal, de aanwezige vluchtroutes en eventuele aanvullende brandwerende maatregelen tijdig in kaart te brengen. Stravea, een adviseur in de brand- en vluchtveiligheid van parkeergarages, benadrukt de integrale benadering die nodig is bij het plannen en uitvoeren van laadinfrastructuur.
De toekomst van laadinfrastructuur in Nederland
Nederland staat vooraan in de wereld op het gebied van laadinfrastructuur. Het aantal (semi-)publieke laadpunten was in juni 2020 al bijna 60.000. De schatting van het aantal private laadpunten, waaronder ook die in (ondergrondse) parkeergarages, is op dit moment 165.000. Deze cijfers tonen aan dat de laadinfrastructuur in Nederland al behoorlijk uitgebouwd is.
Stichting VvE Belang, die de belangen behartigt van VvE’s, stelt dat het aantal laadplekken onder appartementen zelfs schattingen van 300.000 tot 400.000 kan bereiken. Deze groei vraagt om een gestructureerde aanpak van zowel de VvE’s als de gemeenten en woningcorporaties. Het is niet alleen belangrijk dat laadpunten veilig worden aangelegd, maar ook dat de infrastructuur in overeenstemming is met de huidige wetgeving en brandveiligheidsrichtlijnen.
Brand- en vluchtveiligheid: een integrale aanpak
Brandveiligheid in parkeergarages moet gezien worden als een geheel, waarin diverse factoren samenkomen. Naast de aanwezigheid van EV-laadinstallaties zijn er ook andere bepalende factoren die de veiligheid van de parkeergarage beïnvloeden. Denk hierbij aan de kwaliteit van installatiedoorvoeringen, brandscheidingen, de signalering van vluchtroutes en luchtstromen in de parkeergarage.
Stravea benadrukt de integrale benadering van brand- en vluchtveiligheid. De organisatie adviseert VvE’s, gemeenten, woningcorporaties en vastgoedbeleggers bij het grondig inventariseren van ondergrondse parkeergarages met laadpalen. Daarnaast geeft Stravea advies over hoe de brand- en vluchtveiligheid in de parkeerkelder kan worden verbeterd. Dit is van belang niet alleen voor de veiligheid van de gebruikers, maar ook voor de juridische en financiële aanspreekbaarheid van de VvE en andere betrokken partijen.
Praktische uitvoering en coördinatie
Het aanleggen van laadpunten in een parkeergarage vraagt om een goed georganiseerde aanpak. Er is een coördinatie nodig tussen de VvE, de beheerder, de installateur en eventueel ook de gemeente of brandweer. Dit om te zorgen dat alle veiligheidsmaatregelen worden nageleefd en dat de laadinfrastructuur in overeenstemming is met de huidige wetgeving.
Een centrale afsluiting van laadpunten is hierin een belangrijk element. Het moet mogelijk zijn om alle laadpunten tegelijk af te schakelen bij incidenten. Dit vraagt om een technische oplossing, zoals een centrale afsluitkraan of een automatisch afsluitmechanisme. Daarnaast is het belangrijk dat de beheerder van de parkeergarage in staat is tot snelle detectie van incidenten en doorkoppeling naar de meldkamer van de brandweer.
Conclusie
Brandveiligheid in parkeergarages van VvE’s is een onderwerp dat serieus genomen moet worden. Het aanbrengen van elektrische laadpunten vraagt om een aantal specifieke veiligheidsmaatregelen, zoals centrale afsluiting, duidelijke aanduiding van laadpunten en het gebruik van Mode 3 of 4 laden. Deze maatregelen zijn niet alleen van belang voor de veiligheid van de gebruikers, maar ook om de juridische aanspreekbaarheid van VvE’s te beperken.
De wetgeving rondom het aanleggen van laadpunten in parkeergarages is momenteel in beweging. Het wetsvoorstel notificatieregeling oplaadpunten VvE’s wijst op een verandering in de besluitvorming, waarbij een melding in plaats van een instemming voldoende zou kunnen zijn. Dit voorstel is niet onomstreden en vraagt om een duidelijke afweging van de belangen van alle betrokken partijen.
Ten slotte benadrukt dit artikel de integrale aanpak die nodig is bij het plannen en uitvoeren van laadinfrastructuur in parkeergarages. Naast de veiligheid van de laadpunten zelf is het ook belangrijk om aandacht te besteden aan brandveiligheidsinstallaties, vluchtroutes en andere veiligheidsmaatregelen. Hierin speelt Stravea een belangrijke rol als adviseur bij het verbeteren van de brand- en vluchtveiligheid in parkeergarages.