Inleiding
De combinatie van kinderopvangtoeslag en voorschoolse educatie (VVE-indicatie) speelt een essentiële rol in de Nederlandse kinderopvangsector. Voor ouders die werkzaam zijn, in opleiding of in re-integratie zijn, is het belangrijk om te weten hoe deze subsidies en ondersteuningsmaatregelen in werking treden. Kinderopvangtoeslag is een wettelijk geregelde toelage die de overheid betaalt aan ouders die gebruikmaken van kinderopvang. De VVE-indicatie daarentegen richt zich op kinderen die extra ondersteuning nodig hebben voor een goede start op de basisschool, doordat zij risico lopen op een ontwikkelings- of taalachterstand.
In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de regelingen rond kinderopvangtoeslag en VVE-indicatie, op basis van informatie uit meerdere gemeentelijke bronnen. Het artikel richt zich zowel tot ouders die opvang voor hun kind zoeken, als tot opvangorganisaties die willen weten hoe ze subsidies kunnen aanvragen en aanbieders kunnen worden van voorschoolse educatie. Daarnaast worden kwaliteitseisen en praktische stappen bij het aanvragen van deze ondersteuning besproken.
Kinderopvangtoeslag: Aanvragen en voorwaarden
Aanvraagproces
De kinderopvangtoeslag is een subsidie die de overheid betaalt aan ouders die gebruikmaken van een geregistreerde kinderopvangorganisatie. Deze organisatie kan een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, of gastouder zijn. Voor ouders is het verplicht om aan te vragen of zij in aanmerking komen voor deze toeslag, ook als ze geen werk hebben. De aanvraag voor kinderopvangtoeslag wordt via de Belastingdienst gedaan.
Het is belangrijk om te controleren of de gewenste kinderopvang staat ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Alleen dan is een aanvraag voor kinderopvangtoeslag mogelijk. Veel kinderopvangorganisaties helpen ouders met het invullen van de papieren en het indienen van de aanvraag. Voor ouders die hulp nodig hebben met het aanvragen van de toeslag of het invullen van formulieren, is er in sommige gemeenten hulp beschikbaar via instellingen zoals Stroomopwaarts.
Voorwaarden
Er zijn meerdere voorwaarden die moeten worden voldaan om in aanmerking te komen voor kinderopvangtoeslag:
- De ouder of ouder(s) moeten werkzaam zijn, in opleiding of in re-integratie.
- Het kind moet opgenomen worden in een kinderopvangorganisatie die geregistreerd staat in het LRK.
- Het kind mag jonger zijn dan 12 jaar bij inschrijving in buitenschoolse opvang of jonger dan 4 jaar bij inschrijving in een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal.
- De ouder(s) mogen niet in aanmerking komen voor andere subsidies die vergelijkbaar zijn met de kinderopvangtoeslag.
Een belangrijk aspect is dat ook ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag andere mogelijkheden kunnen overwegen. In dat geval kan het kind bijvoorbeeld naar een gesubsidieerde peuteropvang gaan. Hier is de maximale bijdrage van de ouder afhankelijk van het inkomen.
Voorschoolse educatie (VVE): Indicatie en aanbod
Wat is VVE?
Voorschoolse educatie (VVE) is een speciale vorm van kinderopvang die gericht is op kinderen die extra ondersteuning nodig hebben voor een goede start op de basisschool. Deze ondersteuning is bedoeld voor kinderen die risico lopen op een ontwikkelings- of taalachterstand. VVE wordt gecombineerd met kinderopvang en biedt extra aandacht voor het taalgebruik, sociale vaardigheden en ontwikkeling van het kind. De doelgroep voor VVE bestaat uit kinderen van 2,5 tot 4 jaar.
Indicatie VVE
Een kind kan van de Jeugdzorg en Gezondheidszorg (JGZ) een indicatie krijgen voor VVE. Deze indicatie wordt afgegeven op basis van risicofactoren die kunnen leiden tot een taal- of ontwikkelingsachterstand. De risicofactoren kunnen onder andere betrekking hebben op het opleidingsniveau van de ouders, de taalgebruik in het gezin, of een eventuele indicatie voor Stevig Ouderschap. Als de verpleegkundige van de JGZ concludeert dat er een duidelijk risico is, dan wordt een indicatie afgegeven. Deze indicatie is een voorwaarde voor het gebruik van VVE-peuteropvang.
Aanbod VVE
Er zijn verschillende vormen van aanbod voor kinderen met en zonder VVE-indicatie:
- Peuters zonder VVE-indicatie kunnen maximaal 480 uur in een periode van anderhalf jaar (tussen 2,5 en 4 jaar) profiteren van VVE-peuteropvang. Dit komt neer op gemiddeld 8 uur per week, verdeeld over minimaal 2 dagdelen.
- Peuters met VVE-indicatie kunnen maximaal 960 uur in een periode van anderhalf jaar profiteren van VVE-peuteropvang. Dit komt neer op gemiddeld 16 uur per week, verdeeld over minimaal 3 dagdelen.
- Ouders van peuters met een VVE-indicatie ontvangen het 3e en 4e dagdeel (6 uur) gratis. Deze extra uren worden volledig door de gemeente vergoed.
De organisatie die VVE aanbiedt moet geregistreerd zijn in het LRK en voldoen aan specifieke kwaliteitseisen. Kinderopvangorganisaties die VVE aanbieden, moeten bovendien voldoen aan landelijke en lokale regelgeving. De aanbieding van VVE gebeurt vaak via een raamovereenkomst tussen de gemeente en opvangorganisaties. In sommige gemeenten, zoals Moerdijk, is het mogelijk dat opvangorganisaties direct een aanvraag kunnen doen voor de financiering van VVE.
Aanvragen van VVE-indicatie en vergoedingen
Aanvraagprocedure voor VVE-indicatie
De procedure voor het verkrijgen van een VVE-indicatie begint bij de consultatiebureau (TWB) of de JGZ. Deze instanties beoordelen of een kind in aanmerking komt voor extra ondersteuning. Als er sprake is van een achterstand of risico op een achterstand, wordt een VVE-indicatie afgegeven. Deze indicatie is een voorwaarde om gebruik te kunnen maken van VVE-peuteropvang.
Financiële ondersteuning voor VVE
Als een kind een VVE-indicatie heeft, ontvangt het kind extra dagdelen in de peuteropvang. Voor ouders betekent dit dat deze extra uren volledig door de gemeente worden vergoed. Dit geldt ook voor ouders die de eerste 8 uren via kinderopvangtoeslag betalen. De kinderopvangorganisatie is verantwoordelijk voor het aanvragen van de financiële ondersteuning bij de gemeente. Hierbij is het belangrijk dat de organisatie over inkomensgegevens beschikt en, indien van toepassing, een Verklaring geen recht op kinderopvangtoeslag heeft.
De gemeente toetst de aanvraag en bepaalt of de organisatie in aanmerking komt voor een tegemoetkoming. Het is daarom belangrijk dat de organisatie nauw samenwerkt met ouders om alle benodigde documenten in orde te brengen.
Kwaliteitseisen voor VVE-aanbieders
Voor kinderopvangorganisaties die VVE aanbieden, zijn er strikte kwaliteitseisen in het kader van het Besluit Basisvoorwaarden Kwaliteit Voorschoolse Educatie. Deze eisen zijn bedoeld om te zorgen dat kinderen met een VVE-indicatie voldoende aandacht en ondersteuning krijgen.
Aantal beroepskrachten
Een belangrijk kwaliteitseis is het aantal beroepskrachten per kind. Voor groepen van maximaal 16 kinderen moet het aantal beroepskrachten ten minste één zijn bij 8 kinderen en twee bij 9 tot 16 kinderen. Dit zorgt voor een goede verhouding tussen kinderen en begeleiding, wat essentieel is bij VVE.
Opleiding en scholing
Alle beroepskrachten die betrokken zijn bij VVE moeten minimaal gevolgd hebben van een opleiding op PW3-niveau (MBO-3). Daarnaast is er een verplichte module over voorschoolse educatie in deze opleiding. Als een beroepskracht deze module niet heeft gevolgd, moet hij of zij in bezit zijn van een bewijs van een gesloten scholing over VVE.
Duur van de activiteiten
VVE-aanbieders moeten per week ten minste 10 uur aan activiteiten aanbieden die gericht zijn op het stimuleren van de ontwikkelingsdomeinen van kinderen. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit gesprekken, lezen, spelen en andere interactieve activiteiten die de taal- en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen bevorderen.
Aanbieders van VVE en inkoopprocedures
Raamovereenkomsten en inkoopprocedures
In veel gemeenten is er een raamovereenkomst tussen de gemeente en kinderopvangorganisaties om VVE aan te bieden. Deze overeenkomst regelt hoe kinderopvangorganisaties VVE kunnen aanbieden en welke financiële ondersteuning beschikbaar is. In sommige gemeenten is het mogelijk dat opvangorganisaties direct kunnen meedoen in de inkoopprocedure. Dit is bijvoorbeeld het geval in Moerdijk, waar sinds 21 september 2022 een inkoopprocedure is opgestart voor alle kinderopvangorganisaties die VVE willen aanbieden.
Opstartfase van nieuwe aanbieders
Nieuwe kinderopvangorganisaties die VVE willen aanbieden, moeten rekening houden met de regels rondom de opstartfase. In de eerste halfjaar na start mag de bezetting minimaal 4 peuters zijn. Als de bezetting daarna tijdelijk onder 7 kinderen zakt, moet dit worden afgestemd met de gemeente en moet er concreet uitzicht zijn op het binnen drie maanden weer aan de minimumeis te voldoen.
Samenwerking tussen opvangorganisaties en gemeenten
Financiële ondersteuning
De samenwerking tussen kinderopvangorganisaties en gemeenten is essentieel voor het succesvol aanbieden van VVE. De gemeente is verantwoordelijk voor de financiering en het toezicht op de kwaliteit van de aanbieding. Opvangorganisaties daarentegen zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van de programma's en het beheren van het dagelijks functioneren van de opvang.
De financiële ondersteuning voor VVE wordt meestal via de gemeente verstrekt. In sommige gevallen kan het ook via een raamovereenkomst gebeuren, waarbij de gemeente een vastbedrag aan de organisatie toekent op basis van het aantal kinderen en het aantal uren VVE.
Kwaliteit en toezicht
De kwaliteit van VVE is een belangrijk onderwerp. De gemeente houdt regelmatig toezicht op de kwaliteit van de aanbieding. Dit gebeurt vaak via inspecties of evaluaties van het programma. De resultaten van deze evaluaties worden gebruikt om eventuele verbeteringen in te voeren en om ervoor te zorgen dat alle kinderen met een VVE-indicatie de juiste ondersteuning krijgen.
Conclusie
De combinatie van kinderopvangtoeslag en voorschoolse educatie (VVE) speelt een cruciale rol in de Nederlandse kinderopvangsector. Kinderopvangtoeslag helpt ouders met de kosten van de opvang, terwijl VVE specifieke ondersteuning biedt aan kinderen die extra aandacht nodig hebben voor een goede start op de basisschool. Voor ouders is het belangrijk om te weten hoe deze regelingen werken en wat de voorwaarden zijn voor het aanvragen van subsidies. Voor kinderopvangorganisaties is het even belangrijk om te weten hoe ze VVE kunnen aanbieden, hoe ze subsidies kunnen aanvragen en welke kwaliteitseisen er gelden.
Zowel ouders als opvangorganisaties moeten bewust omgaan met deze regelingen om ervoor te zorgen dat kinderen de juiste ondersteuning krijgen. De samenwerking tussen gemeenten, opvangorganisaties en ouders is hierin essentieel. Door duidelijke informatie en samenwerking kan ervoor worden gezorgd dat alle kinderen gelijke kansen krijgen, ongeacht hun achtergrond of ontwikkelingsstand.