Het eigen risico bij de opstalverzekering: wie is aansprakelijk en wat betekent dat voor eigenaars en de VvE?

Bij appartementseigenaars en vergaderingen van eigenaars (VvE’s) is het afsluiten van een opstalverzekering verplicht. Deze verzekering beschermt tegen schade aan het gemeenschappelijke bouwwerk, zoals een flatcomplex of appartementencomplex. Echter, verzekeraars vragen vaak een zogenaamd ‘eigen risico’ mee, wat betekent dat een deel van de schade niet door de verzekering wordt vergoed. Dit leidt regelmatig tot vragen: wie is verantwoordelijk voor het betalen van dit eigen risico, en wat bepalen de VvE en de eigenaars hierin?

De jurisprudentie en praktijk duiden op dat de verantwoordelijkheid voor het eigen risico afhangt van de oorzaak van de schade. Als de schade ontstaat door een privézaak (zoals een losgeschoten afvoer van een wasmachine in een appartement), is in principe de eigenaar verantwoordelijk. Als de schade daarentegen het gevolg is van een probleem in een gemeenschappelijk gedeelte, dan is de VvE in de regel aansprakelijk. Deze kwestie is duidelijk relevant voor zowel individuele eigenaars als de VvE, aangezien het bepalen wie het eigen risico draagt direct beïnvloedt wat er op de factuur komt.

In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de rechtsgrondslag, de praktijk, en de consequenties voor zowel de VvE als individuele appartementseigenaars. Aan de hand van voorbeelden en jurisprudentie wordt toegelicht hoe het eigen risico wordt bepaald en wie er verantwoordelijk voor is. Ook wordt ingegaan op de rol van de VvE bij het afsluiten van de opstalverzekering en de mogelijkheid om schade te melden bij een eigen verzekering.

Wat is een opstalverzekering en waarom is deze verplicht?

Een opstalverzekering is een verzekering die het bouwwerk beschermt tegen schade. Deze verzekering is verplicht voor VvE’s, zoals aangegeven in de Modelreglementen. Het doel van deze verzekering is om schade aan het gebouw, zoals waterschade of brand, te dekken. Omdat het bouwwerk gezamenlijk eigendom is van de appartementseigenaars, is het van belang dat de verzekering op naam van de VvE staat.

De verzekeraar verleent dekking op voorwaarde dat het eigen risico wordt betaald. Dit eigen risico kan variëren, maar is bijvoorbeeld € 1.000 of € 1.500. Het betekent dat bij schade deze bedragen niet worden vergoed, tenzij het schadebedrag hoger is dan het eigen risico. De verdeling van dit eigen risico is een cruciale kwestie, omdat het kan leiden tot aanzienlijke financiële gevolgen voor individuele eigenaars of de VvE.

Wie bepaalt het eigen risico?

De VvE heeft de bevoegdheid om het eigen risico te bepalen, maar dit besluit moet door de eigenaars worden goedgekeurd op een vergadering. In de praktijk kan het gebeuren dat de VvE beslist dat het eigen risico voor rekening van de eigenaar komt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de schade veroorzaakt wordt door een privézaak.

In een recente zaak voor de rechtbank Noord-Holland was er discussie over een besluit waarbij het eigen risico voor rekening van de eigenaar werd genomen. De eigenaar was hiertegen en vroeg de rechter om het besluit nietig te verklaren. De rechter oordeelde echter dat het besluit geldig was, omdat de schade veroorzaakt werd door een privézaak en het eigen risico dus voor rekening van de eigenaar moest komen. Dit besluit is niet nietig en heeft daarmee juridische consequenties.

Wanneer is de VvE aansprakelijk voor het eigen risico?

De VvE is aansprakelijk voor het eigen risico wanneer de schade het gevolg is van een gemeenschappelijke zaak of een probleem in een gemeenschappelijk gedeelte. Bijvoorbeeld: als er een lek is in een gemeenschappelijke leiding die schade veroorzaakt, dan is de VvE verantwoordelijk voor het eigen risico.

In het geval van schade veroorzaakt door een privézaak (zoals een losgeschoten afvoer van een wasmachine), is de VvE in de regel niet aansprakelijk. De eigenaar is dan verantwoordelijk voor het eigen risico. Dit komt doordat de schade is ontstaan in een privégedeelte en dus onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar valt.

Voorbeeld: schade door een losgeschoten afvoer van een wasmachine

Stel dat een appartementseigenaar een losgeschoten afvoer heeft van zijn wasmachine, wat leidt tot waterschade in zijn eigen appartement én in een gemeenschappelijk gedeelte van het gebouw. De verzekeraar dekt deze schade, maar trekt eerst het eigen risico af. De vraag is nu: wie moet dit eigen risico betalen?

In dit geval is het de eigenaar die verantwoordelijk is, omdat de schade is ontstaan door een privézaak. De VvE is niet verantwoordelijk, aangezien de schade niet het gevolg is van een probleem in een gemeenschappelijk gedeelte. De eigenaar moet het eigen risico dus zelf betalen, ook al is de schade gedeeltelijk op de VvE gericht.

Wat zijn de juridische gevolgen van het bepalen van het eigen risico?

De rechter heeft in de voorgaande zaak duidelijk gemaakt dat het besluit om het eigen risico voor rekening van de eigenaar te nemen geldig is, mits de schade veroorzaakt wordt door een privézaak. Dit betekent dat de VvE in dit geval geen aansprakelijkheid heeft voor het eigen risico.

Het is belangrijk om te begrijpen dat de VvE een rol speelt bij het afsluiten van de opstalverzekering. Als de VvE kiest voor een hoog eigen risico, dan kan dat financiële gevolgen hebben voor individuele eigenaars. In het voorbeeld van de zaak is het eigen risico verhoogd van € 1.000 naar € 1.500, wat betekent dat de eigenaar in het geval van schade € 1.500 moet betalen.

De rol van de VvE bij het afsluiten van de opstalverzekering

De VvE is verplicht om een opstalverzekering af te sluiten. Deze verzekering is van essentieel belang voor het beveiligen van het bouwwerk. De verzekering wordt op naam van de VvE aangegaan, wat betekent dat de verzekering gezamenlijk is voor alle eigenaars.

Het is belangrijk dat de VvE een goede keuze maakt bij de verzekering. Dit betreft zowel de keuze van verzekeraar als het bepalen van het eigen risico. De keuze van het eigen risico heeft directe gevolgen voor de financiering van schadegevallen. Een hoger eigen risico betekent dat een groter deel van de schade niet wordt vergoed door de verzekering, wat leidt tot hogere eigen risico’s voor de aansprakelijke partij.

In het geval dat de VvE haar zaken laat beheren door een VvE Beheerder, dient deze beheerder een AFM-vergunning te hebben. Het opvragen van een offerte valt onder het bemiddelen in verzekeringen, wat betekent dat de beheerder een AFM-aansluiting moet hebben. Dit kan via een eigen aansluiting of via een collectieve variant.

Wat te doen bij schade?

Bij schade is het belangrijk om eerst te bepalen wat de precieze oorzaak is. Is de schade veroorzaakt door een privézaak, dan is de eigenaar in de regel verantwoordelijk. In dat geval kan het eigen risico voor rekening van de eigenaar komen.

Is de schade het gevolg van een gemeenschappelijke zaak, dan is de VvE verantwoordelijk voor het eigen risico. In dit geval is het de VvE die het eigen risico moet betalen. Het is daarom belangrijk dat de VvE goed kan bepalen of de schade aan een privé- of gemeenschappelijke zaak is toegeschreven.

Bij schade die wordt veroorzaakt door een privézaak is het mogelijk dat de eigenaar ook zijn eigen verzekering kan inzetten. Bijvoorbeeld: als de wasmachine van de eigenaar schade veroorzaakt, kan de inboedelverzekering van de eigenaar de schade dekken. In dat geval kan het eigen risico van de opstalverzekering ook worden gedekt door de inboedelverzekering van de eigenaar.

Conclusie

Het eigen risico bij de opstalverzekering is een cruciale kwestie voor zowel de VvE als de individuele eigenaars. De verantwoordelijkheid voor het betalen van het eigen risico hangt af van de oorzaak van de schade. Als de schade veroorzaakt wordt door een privézaak, is de eigenaar in de regel verantwoordelijk. Als de schade het gevolg is van een gemeenschappelijke zaak, is de VvE verantwoordelijk.

De VvE heeft de bevoegdheid om het eigen risico te bepalen, maar dit besluit moet door de eigenaars worden goedgekeurd. In het geval van schade is het belangrijk om te bepalen wie verantwoordelijk is voor de schade, aangezien dit bepaalt wie het eigen risico moet betalen.

Bij schade die wordt veroorzaakt door een privézaak is het mogelijk dat de eigenaar ook zijn eigen verzekering kan inzetten. Het is daarom belangrijk dat eigenaars goed informeerd zijn over hun verzekeringen en weten wie verantwoordelijk is voor welke schade.