Inleiding
Energiebesparing en duurzame energieproductie zijn kernonderwerpen in de huidige real estate en woningbouwsector. In dit kader worden diverse subsidies en voorschotten aangeboden om investeringen in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie te stimuleren. Echter, voor Verenigingen van Eigenaren (VvE) zijn er beperkingen en uitzonderingen die van belang zijn. Deze artikel biedt een gedetailleerde, feitelijke overzicht van de toepasbaarheid van energievoorschotten voor VvE in het kader van de relevante subsidieregelingen, met een focus op de regelgeving en praktijkuitvoering in de provincie Overijssel.
Energievoorschotten en Subsidieregelingen in de Provincie Overijssel
De provincie Overijssel biedt via haar Uitvoeringsbesluit subsidies aan voor energieprojecten die gericht zijn op energiebesparing of de opwekking van hernieuwbare energie. Deze subsidies zijn bedoeld om innovatieve projecten te stimuleren die gericht zijn op duurzame ontwikkeling. De subsidies zijn opgenomen in een subsidieplafond dat jaarlijks wordt vastgesteld door de Gedeputeerde Staten.
In het kader van deze regelingen wordt een duidelijke onderscheid gemaakt tussen energieprojecten die gericht zijn op het vermarkten van producten of diensten, enerzijds, en projecten die puur op energiebesparing of -opwekking zijn gericht, anderzijds. De subsidie is vooral gericht op projecten die een directe bijdrage leveren aan het klimaatbeleid van de provincie en het verlagen van CO₂-uitstoot.
Toepasbaarheid voor VvE
Volgens artikel 3.3.8, eerste lid sub d van het Uitvoeringsbesluit worden subsidies geweigerd als de aanvrager een vereniging van eigenaars (VvE) betreft. Dit betekent dat VvE in principe niet in aanmerking komen voor de subsidies die zijn bedoeld voor innovatieve projecten of voorschotten op energieleningen voor energiemaatregelen.
De uitleg achter deze bepaling is dat subsidies voor VvE meestal onder een ander kader vallen. In dit kader is het vaak de gemeente of het Rijk die subsidies verstrekken aan VvE, met aandacht voor energiebesparing in bestaande woningbouwprojecten. De regelingen voor Overijssel zijn daarom specifiek gericht op particuliere ondernemingen, bedrijven en instellingen die binnen de provincie actief zijn en investeren in duurzame energie.
Energievoorschotten voor VvE: Beperkingen en Mogelijkheden
Hoewel VvE niet in aanmerking komen voor de subsidies die zijn opgenomen in het Uitvoeringsbesluit, zijn er binnen het kader van het Rijk of de gemeente wel subsidies beschikbaar die gericht zijn op woningbouwprojecten. Deze subsidies zijn vaak gericht op het uitvoeren van energiemaatregelen zoals isolatie, warmteterugwinning, duurzame verwarmingssystemen, en het gebruik van zonnepanelen.
Bijvoorbeeld, het kabinet richt zich op het bereiken van een CO₂-vrije elektriciteitsproductie in 2035, waarbij maatregelen worden genomen om waterstofproductie te stimuleren en opslagcapaciteit te vergroten. Ook wordt er ingezet op het verplicht maken van batterijen in grootschalige zonneparken om de energievoorziening beter te kunnen afvlakken en het elektriciteitsnet te ontlasten. Voor VvE kan dit betekenen dat er ruimte is voor subsidies gericht op het installeren van zonnepanelen op woningbouwprojecten, mits deze subsidies binnen het kader van het Rijk of de gemeente zijn beschikbaar.
Energiebesparing in Nieuwbouw
Voor nieuwbouwprojecten is het belangrijk te weten dat subsidies ook worden geweigerd indien de energiemaatregelen ten behoeve van nieuwbouw zijn. Dit geldt volgens artikel 3.3.8, eerste lid sub e van het Uitvoeringsbesluit. Dit betekent dat de regelingen van Overijssel gericht zijn op bestaande bedrijven en investeringen in bestaande gebouwen. Voor VvE die nieuwbouwprojecten uitvoeren, kunnen andere subsidies van toepassing zijn, bijvoorbeeld van het Rijk of via gemeentelijke programma’s.
Energieonderzoek en Haalbaarheidsstudies
Voor VvE die overwegen om investeringen te doen in energiebesparing of hernieuwbare energieproductie, is het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie een belangrijke stap. Een haalbaarheidsstudie moet minimaal het huidige energiegebruik, een energiebalans met ten minste 90% van het energiegebruik toebedeeld aan energiegebruikers, een omschrijving van de energiemaatregelen, inclusief verwachte investeringen en energiereductie, en een plan van aanpak voor de uitvoering bevatten. Ook moeten quick wins worden opgenomen in het onderzoek.
Wanneer een VvE een haalbaarheidsstudie uitvoert, is het belangrijk dat de studie uitgebreider is dan het standaard energieonderzoek dat voor MKB-bedrijven is beschikbaar. De studie moet aantonen dat het project innovatief is en een aantoonbaar belang heeft voor de uitkomst van de investeringsbeslissing.
Investeringskosten en Financiële Criteria
Om in aanmerking te komen voor subsidies, moet het dekkingplan aantonen dat ten minste 10% van de subsidiabele kosten gedekt wordt met eigen geld of een bijdrage van de aanvrager zelf, exclusief subsidies van het Rijk, gemeente of waterschap. Deze eis geldt ook voor VvE die subsidies zoeken buiten de regelingen van Overijssel.
Daarnaast zijn er beperkingen op de verstrekkingsomvang van subsidies indien deze staatssteun opleveren in de zin van artikel 107 eerste lid van het Verdrag van de Europese Unie. In dat geval moet de subsidie voldoen aan de algemene de-minimisverordening, of aan de verordeningen voor landbouw of visserij, afhankelijk van de aard van het project.
Innovatie in Energieprojecten
Innovatieve projecten zijn een belangrijk onderdeel van de subsidies die zijn beschikbaar in Overijssel. Deze projecten kunnen gericht zijn op het vermarkten van producten en diensten of puur op energiebesparing of -productie. In het kader van projecten gericht op energiebesparing of -productie, moeten de maatregelen locatiegebonden zijn en binnen de provinciegrenzen worden uitgevoerd.
Voor VvE is het belangrijk om duidelijk te onderscheiden of een project innovatief is of niet. Innovatieve projecten moeten aantonen dat minstens 7% van het totale maatschappelijke rendement binnen de provinciegrenzen valt. Dit betekent dat het project moet bijdragen aan de economische of sociale ontwikkeling van de provincie Overijssel.
Energiebesparing in Bedrijfsgebouwen
Voor VvE die investeren in energiebesparing binnen bedrijfsgebouwen, zijn er subsidies beschikbaar. Deze subsidies zijn gericht op technische voorzieningen die gericht zijn op energiebesparing, zoals isolatie, warmteterugwinning, of het gebruik van efficiënte verwarmingssystemen. Deze maatregelen vallen onder categorie A en B van de Energielijst, die is opgenomen in het Uitvoeringsbesluit.
Een energielening kan ook worden afgelost met een subsidie in de vorm van een rentekorting. Deze rentekorting is bedoeld voor investeringen in energiemaatregelen die zijn opgenomen in de Energielijst. De aanvrager moet een juridische entiteit zijn, zoals een vennootschap onder firma, een commanditaire vennootschap, of een eenmanszaak.
Energieprestatie-eisen en Klimaatmaatregelen
De regelgeving voor energieprestatie-eisen voor nieuwbouw is in de afgelopen jaren gestreng geworden. In 2025 zijn er al duidelijke eisen voor energieprestatie in industriële gebouwen. Voor VvE die nieuwbouwprojecten uitvoeren, is het belangrijk om duidelijk te weten dat subsidies voor nieuwbouwprojecten niet worden verstrekt binnen de regelingen van Overijssel. In dat geval moeten VvE andere subsidies overwegen, zoals die van het Rijk of via gemeentelijke programma’s.
Daarnaast zijn er uitvoeringskosten verbonden aan klimaatmaatregelen. Deze kosten zijn onderdeel van het klimaatbeleid van het kabinet en kunnen variëren per jaar. Voor VvE die investeren in klimaatmaatregelen, is het belangrijk om te weten dat er een budget is voor uitvoeringskosten, en dat subsidies binnen dit kader beschikbaar zijn.
Klimaatfonds en Transitiefonds
Voor VvE die subsidies zoeken voor investeringen in duurzame energie, kunnen ook het Klimaatfonds en het Transitiefonds in aanmerking komen. Deze fondsen zijn bedoeld om investeringen in duurzame energie te stimuleren en te ondersteunen. Het Klimaatfonds is gericht op projecten die bijdragen aan het verlagen van CO₂-uitstoot, terwijl het Transitiefonds gericht is op de overgang naar een duurzame economie.
Voor VvE die in deze fondsen willen investeren, is het belangrijk om te weten dat het Klimaatfonds jaarlijks een bepaald bedrag beschikbaar stelt. In 2025 is dit bedrag bijvoorbeeld 7.219 miljoen euro. Voor VvE kan dit een mogelijkheid bieden om investeringen in duurzame energie te financieren, mits de projecten voldoen aan de eisen van het fonds.
Conclusie
Voor Verenigingen van Eigenaren (VvE) is het belangrijk om duidelijk te weten dat subsidies van de provincie Overijssel in principe niet beschikbaar zijn, omdat VvE expliciet zijn uitgesloten uit de regelingen. Dit betekent dat VvE andere subsidies moeten overwegen, zoals die van het Rijk of via gemeentelijke programma’s. Deze subsidies zijn vaak gericht op energiebesparing in bestaande woningbouwprojecten en nieuwbouwprojecten.
Voor VvE die investeren in energiebesparing of hernieuwbare energieproductie, is het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie een belangrijke stap. Deze studie moet aantonen dat het project innovatief is en dat er een aantoonbaar belang is voor de investeringsbeslissing. Daarnaast moet het dekkingplan aantonen dat ten minste 10% van de investeringen uit eigen middelen komen.
Binnen het kader van het kabinet en het Rijk zijn er diverse subsidies beschikbaar voor investeringen in duurzame energie. Deze subsidies zijn gericht op het bereiken van een CO₂-vrije elektriciteitsproductie in 2035 en het stimuleren van innovaties in energieopwekking en -besparing. Voor VvE kan dit een mogelijkheid bieden om investeringen in duurzame energie te financieren, mits de projecten voldoen aan de eisen van de regelingen.