Inleiding
Exploitatie in het kader van voorschoolse educatie en de VVE (voorbereiding op voorschoolse educatie) speelt een centrale rol in de organisatie en financiering van kinderopvang voor peuters met bijzondere zorg. De gemeente Amsterdam heeft via verschillende subsidieregelingen specifieke richtlijnen en financieringsplafonds vastgelegd, met als doel de kwaliteit van het aanbod te waarborgen en gelijke kansen te bieden voor alle kinderen. Deze regelingen zijn onderdeel van bredere beleidsvoorbereiding en -evaluatie, waarbij zowel het functioneren van de voorschoolse instellingen als de exploitatieaspecten centraal staan.
De huidige artikelserie maakt een overzicht van de exploitatieaspecten die specifiek aan de orde zijn in de regelingen rondom de VVE en voorschoolse educatie, zoals de Subsidieregeling Peuters met bijzondere zorg 2018. Deze regelingen leggen uit hoe subsidiebedragen worden berekend, welke verplichtingen gelden voor de subsidieontvangers, en hoe de exploitatie wordt gereguleerd in het kader van de subsidiebeleid.
Subsidieregelingen en exploitatieaspecten
Subsidiebedragen en exploitatiebijstand
In de Subsidieregeling Peuters met bijzondere zorg 2018 zijn duidelijke richtlijnen opgenomen over hoe subsidiebedragen worden berekend en hoe zij verband houden met exploitatieaspecten. Zo is bijvoorbeeld het subsidiebedrag voor een voorschool-plusgroep voor 2018 vastgesteld op € 66.970. Dit bedrag is opgebouwd uit twee componenten: € 38.350 voor kwaliteit (maximaal voor een groep van 16 peuters) en € 28.620 voor een tegemoetkoming in de exploitatie i.v.m. zes lege kindplaatsen. Deze laatste component betreft het financiële ondersteunen van instellingen die tijdelijk of permanent minder kinderen kunnen opvangen dan voorzien was, en daardoor extra kosten ondervinden.
Een vergelijkbare structuur geldt voor andere subsidieactiviteiten, zoals de MOC/VVE-groep. Voor deze groep is in 2018 het subsidiebedrag vastgesteld op € 95.590, opgebouwd uit een kwaliteitscomponent en een exploitatiebijstand. In 2020 is dit bedrag verder uitgebreid naar € 108.500, waarin € 44.300 is bedoeld voor exploitatieaspecten i.v.m. acht lege kindplaatsen. Dit illustreert hoe exploitatieaspecten een centrale rol spelen in het bepalen van de subsidiebedragen.
Capaciteit en exploitatie
De capaciteit van een voorschoolse instelling is een belangrijke factor bij de berekening van de subsidiebedragen en exploitatiebijstand. Voor 2018 is bijvoorbeeld de benodigde capaciteit voor voorschool-plusgroepen vastgesteld op 5 groepen. Voor MOC-groepen is dit 4 groepen en voor groepen in of bij een AZC (asielzoekerscentrum) is dit 1 groep. Deze aantallen worden jaarlijks vastgesteld op basis van het aanbod uit het voorgaande jaar.
De exploitatieaspecten zijn hierin verweven met het idee van het vullen van kinderplaatsen. Als een groep bijvoorbeeld tijdelijk minder kinderen kan opvangen dan voorzien was, wordt dit gecompenseerd via de exploitatiebijstand. Dit zorgt ervoor dat de instellingen financieel niet in het nadeel komen, terwijl zij tegelijkertijd blijven werken aan het aanbod van kwalitatief hoogwaardige voorschoolse educatie.
Verplichtingen bij subsidiebeleid en exploitatie
Subsidieontvangers zijn verplicht om zich aan bepaalde regels te houden die verband houden met de exploitatie van hun instellingen. Zo is in artikel 9 van de Subsidieregeling Peuters met bijzondere zorg 2018 vermeld dat subsidieontvangers moeten meewerken aan onderzoek dat door de gemeente Amsterdam is geïnitieerd en/of ondersteund. Dit onderzoek is onderdeel van de beleidsvoorbereiding en -evaluatie van het aanbieden van een kwalitatief goed aanbod van voorschoolse educatie. Door deel te nemen aan dit onderzoek, draagt een instelling bij aan het verbeteren van de exploitatie en het aanbod van voorschoolse educatie in de regio.
Daarnaast geldt dat subsidieontvangers kinderen niet onnodig in het Elektronische Loket VVE (VLV) moeten laten staan. Kinderen die niet meer ingeschreven staan in het VLV worden actief benaderd door een jeugdarts of jeugdverpleegkundige van het Ouder- en Kindteam en worden toegeleid naar een passende voorschool. Deze regel is bedoeld om ervoor te zorgen dat kinderen die voorschoolse educatie nodig hebben, daadwerkelijk deze kans krijgen, en niet blijven wachten in een administratieve limbo.
Specifieke exploitatieaspecten per subsidieactiviteit
Voorschool-plusgroepen
Voorschool-plusgroepen zijn aangepaste voorschoolgroepen waarin maximaal 10 peuters (van 2,5 tot 4 jaar) worden opgevangen. Deze kinderen hebben allen bijzondere zorg nodig. In 2018 is het subsidiebedrag voor deze groepen vastgesteld op € 66.970. Hierin is € 28.620 bedoeld voor een exploitatiebijstand i.v.m. zes lege kindplaatsen. In 2019 is deze regeling vervallen, maar de structuur en de aandacht voor exploitatieaspecten zijn behouden in latere regelingen.
MOC/VVE-groepen
MOC/VVE-groepen zijn diagnose- of analysegroepen binnen het Medisch Orthopedagogisch Centrum voor peuters tussen de 2 en 4,5 jaar, aangevuld met VVE. Deze groepen hebben een hoger subsidiebedrag dan voorschool-plusgroepen, aangezien de benodigde expertise en exploitatieaspecten complexer zijn. In 2018 is het subsidiebedrag voor deze groepen vastgesteld op € 95.590, en in 2020 is dit verder uitgebreid naar € 108.500.
Groepen in of bij een AZC
Groepen in of bij een AZC zijn maatwerkactiviteiten die zich richten op de optimale ontwikkeling van asielzoekerspeuters. Deze groepen zijn vanwege hun specifieke doelgroep en exploitatieaspecten vaak ingewikkelder en vereisen extra ondersteuning. In 2018 is het subsidiebedrag voor deze groepen vastgesteld op € 114.670, en in 2020 is dit bedrag verder uitgebreid naar € 131.000. De toename is onder andere het gevolg van het verhogen van de exploitatiebijstand, die in 2020 € 89.000 bedraagt.
Rol van exploitatie in de subsidiebeleidsvoorbereiding
Exploitatieaspecten spelen een belangrijke rol in de subsidiebeleidsvoorbereiding en -evaluatie. Aangezien de voorschoolse educatie een kostbaar en complex onderdeel is van het kinderopvangbeleid, is het van groot belang dat exploitatieaspecten centraal staan bij de financiering en uitvoering van subsidieactiviteiten. Dit geldt met name voor instellingen die zich richten op peuters met bijzondere zorg, zoals in voorschool-plusgroepen, MOC/VVE-groepen en groepen in of bij een AZC.
In de Subsidieregeling Peuters met bijzondere zorg 2018 is een duidelijke structuur opgenomen die aangeeft hoe exploitatieaspecten worden meegenomen in de bepaling van subsidiebedragen. Deze structuur zorgt ervoor dat de financiële ondersteuning aansluit bij de werkelijke kosten en uitdagingen van de instellingen. Bovendien zorgt het voor een eerlijke verdeling van subsidies tussen instellingen, afhankelijk van hun specifieke exploitatiebehoeften.
Conclusie
Exploitatie in het kader van voorschoolse educatie en VVE is een centraal onderwerp in de subsidieregelingen van de gemeente Amsterdam. Deze regelingen leggen duidelijke richtlijnen vast over hoe subsidiebedragen worden berekend, welke verplichtingen gelden voor subsidieontvangers, en hoe exploitatieaspecten worden meegenomen in de financiering. Door exploitatieaspecten expliciet in de regelingen op te nemen, zorgt de gemeente ervoor dat instellingen die zich richten op peuters met bijzondere zorg, voldoende ondersteuning krijgen om hun werkzaamheden voort te zetten op een kwalitatief hoog niveau.
De nadruk op exploitatieaspecten in de subsidiebeleid maakt bovendien duidelijk dat de gemeente Amsterdam zich bewust is van de complexiteit en kosten van voorschoolse educatie voor peuters met bijzondere zorg. Door subsidies niet alleen te richten op het aanbod van kwaliteit, maar ook op de exploitatieaspecten, zorgt de gemeente ervoor dat instellingen niet in financieel nadeel komen, terwijl ze tegelijkertijd blijven werken aan het verbeteren van de kansen voor kinderen in de stad.