Inleiding
De gemeente Deventer stelt een uitgebreid scholings- en opleidingsaanbod ter beschikking voor medewerkers die betrokken zijn bij kinderopvang en vroege jeugdeducatie. Een van de kernactiviteiten in dit aanbod is het aanbod van cursussen op het gebied van Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). Deze cursussen zijn bedoeld om medewerkers van kinderopvangorganisaties, kindercentra en scholen goed te voorzien van kennis en vaardigheden om kinderen met een ontwikkelingsachterstand of risico op achterstand effectief te ondersteunen.
Het VVE-cursusaanbod in Deventer is grotendeels gericht op de opbouw van handelingsplannen, het herkennen van ontwikkelingsbehoeften bij jonge kinderen, en het creëren van een doelgerichte leeromgeving. De scholingen zijn in samenwerking met het Kennis- en dienstencentrum Sine Limite ontwikkeld en worden mede gefinancierd door de gemeente. In dit artikel worden de kernaspecten van de VVE-cursussen in Deventer besproken, inclusief de inhoud, de doelgroep, de organisatie, de verantwoording en de betekenis voor zowel professionals als ouders in het vroege jeugdeducatieve traject.
Doel en Belang van VVE-cursussen
De VVE-cursussen in Deventer zijn ontworpen om professionals in de vroege jeugdeducatie in staat te stellen om kinderen die in het risicogebied verkeren goed te ondersteunen. Hierbij gaat het vooral om kinderen met een VVE-indicatie, wat betekent dat het kind van circa 18 maanden risico loopt op het ontwikkelen van een achterstand. Het doel van deze cursussen is om medewerkers in staat te stellen om deze kinderen adequaat te begeleiden, zowel in de kinderopvang als in de peuterspeelzalen.
De cursussen zijn praktijkgericht en focussen op het opstellen van handelingsplannen, het verbeteren van de leeromgeving en het werken in samenwerking met ouders. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan het herkennen van signalen van ontwikkelingsachterstanden en het signaleren van situaties waarin extra ondersteuning nodig is. Deze aanpak helpt om mogelijke problemen vroegtijdig te signaleren en te voorkomen dat zware vormen van jeugdzorg nodig worden.
Een van de kernactiviteiten die worden georganiseerd is de scholing "Een Popje of VVE-Handelingsplan op maat", waarbij medewerkers leren hoe ze doelgerichte en haalbare plannen kunnen opstellen die gericht zijn op de ontwikkelbehoeften van individuele kinderen. Deze cursus is bedoeld voor medewerkers die werken met VVE-kinderen in de kinderopvang of in de peuterspeelzalen.
Organisatie en Aanbod van Cursussen
Het scholingsaanbod voor VVE in Deventer is onderdeel van het bredere stedelijk scholingsprogramma dat is samengesteld in samenwerking met schoolbesturen en samenwerkingsverbanden. De scholingen zijn in de regel toegankelijk voor alle pedagogische medewerkers, pedagogische coaches, leerkrachten en intern begeleiders die werkzaam zijn in de kinderopvang en op de scholen in Deventer.
De cursussen worden georganiseerd op verschillende locaties binnen de gemeente, met een focus op zowel praktijkgerichte trainingen als theoretische onderbouwing. Een voorbeeld is de cursus "Aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling", die zich richt op de herkenning van situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling binnen de kinderopvang. Deze cursus is bedoeld voor medewerkers die als aandachtsfunctionaris werken en hun kennis en vaardigheden willen uitbreiden.
Daarnaast zijn er cursussen die zich specifiek richten op het begrip en herkennen van hoogbegaafdheid bij jonge kinderen, zoals de cursus "Hartstikke Hoogebegaafd!". Hoewel deze cursus niet specifiek gericht is op VVE, vormt het onderwerp een relevante uitbreiding van de educatieve vaardigheden van professionals in de vroege jeugdeducatie.
Het aanbod van scholingen wordt regelmatig bijgesteld op basis van de behoeften van de medewerkers en de ontwikkelingen in het veld. De gemeente Deventer ondersteunt het scholingsaanbod met financiële middelen en faciliteert samenwerkingen met externe partijen zoals het Kennis- en dienstencentrum Sine Limite.
Ondersteuning en Financiële Aspecten
De scholingen voor VVE in Deventer worden mede gefinancierd door de gemeente. Dit is onderdeel van het bredere beleid van Deventer om kinderen goed voor te bereiden op de basisschool, ongeacht de inkomenspositie van de ouders. De gemeente stelt in haar kinderopvangregelingen een diverse aanbod van financiële tegemoetkomingen en subsidies beschikbaar, afhankelijk van de situatie van het kind en de ouders.
Een van de regelingen die verband houdt met VVE is de Sociaal Medische Indicatie (SMI), die geldt voor ouders of kinderen met een sociaal medische indicatie. Deze regeling is onderdeel van een breder aanbod van tegemoetkomingen in kinderopvangkosten, waaronder ook de VVE-regeling. Voor ouders die niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag zijn er mogelijkheden om aanspraak te maken op een gesubsidieerde kindplek, mits er sprake is van achterstanden of bijzondere situaties.
De financiering van scholingen en cursussen is ook onderdeel van de jaarlijkse verantwoording van de gemeente. Deze verantwoording gebeurt via een SISA-verantwoording, waarbij het gebruik van middelen voor VVE en andere ondersteunende regelingen wordt gemeld aan het rijk. Dit houdt bijvoorbeeld in hoeveel kinderen bereikt zijn en wat de uitgaven zijn geweest voor scholing en verantwoording.
Daarnaast is er een scholingstraject genaamd "Vversterk", dat loopt tot 1 januari 2014. Dit programma biedt basis- en verdiepingscursussen voor medewerkers die VVE aanbieden. De cursussen zijn kosteloos en kunnen gezamenlijk georganiseerd worden door de gemeente of in samenwerking met externe partijen. Daarnaast is er een budget gereserveerd voor onvoorziene kosten en scholingen, dat kan worden ingezet voor betaalde opleidingen wanneer dat nodig is.
Opleiding en Verantwoording van Opleiding
Peuterspeelzalen en kinderopvangorganisaties die VVE aanbieden zijn verplicht om jaarlijks een opleidingsplan in te dienen. In dit plan moet duidelijk staan hoe het personeel dat belast is met de uitvoering van VVE wordt opgeleid of bijschaold. De instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het opstellen van dit plan, maar kunnen aanspraak maken op de scholingen die door de gemeente of externe partijen worden aangeboden.
De opleidingsplannen moeten minimaal inhoudelijk het volgende bevatten:
- Het aantal medewerkers dat deelneemt aan scholingen;
- De inhoud van de scholingen;
- De manier waarop de scholingen worden georganiseerd (individueel of gezamenlijk);
- De doelen die met de scholingen zijn behaald;
- De evaluatie van het opleidingsplan.
De verantwoording van deze activiteiten gebeurt jaarlijks via de jaarrekening van de gemeente. Hierin wordt het gebruik van middelen voor VVE en scholing verantwoord. De gemeente legt jaarlijks een SISA-verantwoording af, waarin bijvoorbeeld het aantal bereikte kinderen en de uitgaven per categorie worden verwerkt. Deze verantwoording is bedoeld om transparantie te bieden over het gebruik van publieke middelen en om aan te tonen hoe de gemeente haar doelen op het gebied van vroege jeugdeducatie nastreeft.
De Rol van Anderen in het VVE-traject
Naast de medewerkers van kinderopvang en scholen spelen ook andere partijen een rol in het VVE-traject. Zo zijn er bijvoorbeeld de gezinscoaches, medewerkers van Deventer Werktalent, VVE-toeleiders en verpleegkundigen of artsen van de GGD die werkzaam zijn binnen de gemeente. Deze partijen kunnen betrokken raken bij het traject van VVE-kinderen, bijvoorbeeld bij het opstellen van handelingsplannen, het signaleren van risico's en het bieden van extra ondersteuning aan de ouders.
De wederkerigheid is ook een belangrijk aspect van het VVE-traject. Dit betreft activiteiten die worden verricht door de ouder in ruil voor de opvang van het kind. Deze activiteiten moeten minimaal 4 uur per week per jaar duren en kunnen bijvoorbeeld bestaan uit het bijwonen van oudervormingen of het uitvoeren van hulpactiviteiten in het kindercentrum. Deze wederkerigheid draagt bij aan een sterke ouderbetrokkenheid, wat op zijn beurt positief is voor de ontwikkeling van het kind.
De VVE-indicatie, die afkomstig is van het consultatiebureau Deventer (GGD), speelt een centrale rol in het traject. Deze indicatie geeft aan dat een kind van circa 18 maanden risico loopt op het ontwikkelen van een achterstand. Het VVE-kindercentrum is een kindercentrum dat een VVE-registratie heeft in het LRKP (Lokale Regeling Kwaliteit Peuterspeelzalen) en dus in staat is om VVE aan te bieden. De GGD ziet toe op de kwaliteit van deze aanbiedingen en zorgt voor kwaliteitscontrole.
Praktijkgerichte Aanpak en Samenwerking
De scholingen voor VVE in Deventer zijn in de regel praktijkgericht en focussen op het oplossen van concrete situaties die medewerkers tegenkomen in hun dagelijkse werk. Dit betreft bijvoorbeeld het werken met VVE-kinderen in de kinderopvang, het opstellen van handelingsplannen en het signaleren van ontwikkelingsachterstanden. De scholingen zijn ontworpen om medewerkers niet alleen theorie te leren, maar ook concrete vaardigheden op te doen die ze direct kunnen toepassen in hun werk.
De samenwerking tussen verschillende partijen is een kernaspect van het VVE-traject. Dit betreft zowel de samenwerking tussen medewerkers van kinderopvangorganisaties en scholen, als de samenwerking met ouders en andere professionals zoals GGD-artsen en gezinscoaches. Deze samenwerking helpt om een geïntegreerd traject te creëren waarin het kind centraal staat en waarin alle betrokken partijen een rol spelen in de ontwikkeling en ondersteuning van het kind.
De cursus "Signaleren en Bespreken Relatie Ouder Kind 'Levendige Setting'" is een voorbeeld van een scholing die zich richt op het verbeteren van de communicatie tussen medewerkers en ouders. Deze cursus helpt professionals om beter in staat te zijn om signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling te herkennen en te bespreken. Het is bedoeld voor medewerkers die als aandachtsfunctionaris werken en die een rol spelen in de bescherming van kinderen.
De Toekomst van VVE-cursussen in Deventer
De VVE-cursussen in Deventer vormen een belangrijk onderdeel van het bredere beleid van de gemeente om kinderen goed voor te bereiden op de basisschool. Aangezien de toekomstige ontwikkeling van kinderen vanaf jonge leeftijd van groot belang is, is het essentieel dat professionals in de vroege jeugdeducatie goed opgeleid zijn en over de juiste vaardigheden beschikken.
De gemeente Deventer is van plan om het scholingsaanbod op het gebied van VVE verder uit te breiden. Dit houdt bijvoorbeeld in dat er meer cursussen worden georganiseerd op het gebied van hoogbegaafdheid, bijzondere educatieve behoeften en digitale ondersteuning in de vroege jeugdeducatie. Daarnaast is er aandacht voor het verbeteren van de samenwerking tussen kinderopvangorganisaties, scholen en ouders om een geïntegreerd ondersteuningsnetwerk te creëren.
Het scholingsaanbod voor VVE is in de toekomst ook verwachtingsvol met betrekking tot het gebruik van nieuwe technologieën en digitale tools. Deze ontwikkeling is gericht op het verbeteren van de efficiëntie van scholingen, het toegankelijk maken van scholingen voor een groter publiek en het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs voor jonge kinderen.
Conclusie
De VVE-cursussen in Deventer vormen een kernactiviteit in het bredere scholingsaanbod van de gemeente. Ze zijn bedoeld om professionals in de vroege jeugdeducatie goed te voorzien van kennis en vaardigheden om kinderen met ontwikkelingsachterstanden of risico op achterstand adequaat te ondersteunen. De cursussen zijn praktijkgericht, gericht op concrete toepassing in de dagelijkse werkpraktijk en gericht op samenwerking tussen medewerkers, ouders en andere professionals.
De organisatie van de cursussen is in de regel via het Kennis- en dienstencentrum Sine Limite, in samenwerking met externe partijen zoals de GGD en scholingsinstituten. De financiering van de cursussen is onderdeel van de bredere financiële regelingen van de gemeente, waaronder onder andere de VVE-regeling, de SMI-regeling en de kinderopvangtoeslag.
De verantwoording van de cursussen en het gebruik van middelen gebeurt via een SISA-verantwoording, waarbij het aantal bereikte kinderen en de uitgaven worden gemeld aan het rijk. De cursussen zijn onderdeel van een bredere strategie van de gemeente om kinderen goed voor te bereiden op de basisschool en om vroegtijdig te interveniëren bij ontwikkelingsachterstanden.
In de toekomst is er aandacht voor het uitbreiden van het scholingsaanbod, het gebruik van nieuwe technologieën en het verbeteren van de samenwerking tussen kinderopvangorganisaties, scholen en ouders. Het doel is om een geïntegreerd ondersteuningsnetwerk te creëren waarin het kind centraal staat en waarin alle betrokken partijen een rol spelen in de ontwikkeling en ondersteuning van het kind.