In Nederland wordt er een actieve inspanning geleverd om kinderen met ontwikkelingsachterstanden in de vroege levensjaren extra ondersteuning te bieden. Dit gebeurt grotendeels via het VVE-programma (voor- en vroegschoolse educatie), dat gericht is op jonge kinderen van 2 tot 4 jaar met een VVE-indicatie. Het doel van het programma is om deze kinderen een sterke start te geven, zodat zij later succesvol basisonderwijs kunnen volgen.
Een belangrijk aspect van het VVE-programma is dat het enkel uitgevoerd kan worden binnen goedgekeurde programma’s. Deze programma’s zijn onderdeel van een nationale lijst van effectieve interventies en worden erkend door het Nederlands Jeugdinstituut. In dit artikel worden deze goedgekeurde programma’s in detail besproken, inclusief de toegang, financiering, samenwerking tussen betrokken partijen en de doelgroep voor wie het programma bedoeld is.
Wat zijn goedgekeurde VVE-programma’s?
Een goedgekeurd VVE-programma is een programma dat voldoet aan wettelijke eisen en is erkend door het Nederlands Jeugdinstituut. Deze programma’s zijn ontworpen om de ontwikkeling van jonge kinderen op verschillende gebieden te stimuleren: taal, motoriek, rekenen/ordenen en sociaal-emotionele ontwikkeling. Ze zijn bedoeld voor kinderen van 2 tot 4 jaar die een VVE-indicatie hebben ontvangen.
Een aantal voorbeelden van goedgekeurde VVE-programma’s zijn:
- Piramide
- Uk & Puk
- Startblokken
- De VVE-basistraining
Deze programma’s worden uitgevoerd in kinder- en peuteropvangcentra en zijn onderdeel van de gewone kinderdagopvang. Ouders betalen een bijdrage aan het programma, terwijl het overige gedeelte van de kosten gecompenseerd wordt via de gemeente of de Belastingdienst, afhankelijk van het inkomen van de ouders.
Het gebruik van goedgekeurde programma’s is verplicht voor deelname aan het VVE-subsidiebeleid. Dit betekent dat kinderopvangorganisaties die VVE-activiteiten willen aanbieden, verplicht zijn om zich te richten op een van de erkende programma’s. Deze keuze zorgt voor een consistente kwaliteit en maakt het mogelijk om effecten van het programma te meten en te vergelijken op nationaal niveau.
De doelgroep van VVE-programma’s
De doelgroep van VVE-programma’s bestaat uit kinderen tussen de 2 en 4 jaar die een VVE-indicatie hebben. Deze indicatie wordt uitgevaardigd door een consultatiebureau, dat beoordeelt of een kind in aanmerking komt voor VVE. Een VVE-indicatie betekent dat het kind tijdelijk extra ondersteuning nodig heeft om zich ontwikkelingsachterstanden te kunnen bijbenen.
De kinderen die in aanmerking komen, zijn bijvoorbeeld kinderen die:
- Taalachterstanden hebben
- Problemen met hun motoriek vertonen
- Sociaal-emotionele problemen ondervinden
- In het rekenen of ordenen achterblijven
Het VVE-programma is intensief en geconcentreerd op de ontwikkeling van het kind. Het wordt uitgevoerd in kinder- en peuteropvangcentra en is onderdeel van de gewone kinderdagopvang. De kinderen ontvangen een specifiek programma dat gericht is op het stimuleren van hun ontwikkeling. De uren die een kind aan het VVE-programma doorbrengt, zijn onderdeel van de gewone opvanguren en worden daarom niet apart berekend.
Het programma is niet automatisch beschikbaar voor elk kind. Toegang is afhankelijk van een verwijzing via een consultatiebureau en van de beschikbaarheid van een VVE-aanbieder in de regio. Daarnaast is het programma gericht op kinderen met een VVE-indicatie, wat betekent dat het niet voor ieder kind beschikbaar is.
Financiering van goedgekeurde VVE-programma’s
De financiering van VVE-programma’s is een belangrijk aspect van de uitvoering. Ouders betalen een bijdrage aan het programma, terwijl het overige gedeelte van de kosten gecompenseerd wordt. De financiering is afhankelijk van het inkomen van de ouders. Voor éénverdieners wordt de compensatie geregeld via de gemeente, terwijl voor tweeverdieners de Belastingdienst betrokken is.
De bijdrage die ouders betalen, is gebaseerd op een gemaximeerde vergoeding. Dit betekent dat ouders slechts een beperkt bedrag moeten betalen, zodat het programma financieel aantrekkelijk is. De financieringssystematiek is ontworpen om de deelname aan het VVE-programma te stimuleren en te voorkomen dat hoge kosten ouders ervan weerhouden om hun kind aan het programma te laten deelnemen.
In de gemeente Brummen, bijvoorbeeld, is de financiële bijstand bepaald op € 9,65 per uur voor 10,5 uur per week. Dit bedrag is bedoeld als tegemoetkoming voor ouders en als subsidie aan kinderopvangorganisaties. De subsidie is alleen beschikbaar voor kinderopvangorganisaties die VVE-activiteiten aanbieden conform het onderwijsachterstandenbeleid van de gemeente.
De financieringssystematiek is een belangrijk onderdeel van het VVE-beleid. Het zorgt voor een duidelijke verdeling van kosten en verantwoordelijkheden en faciliteert de samenwerking tussen betrokken partijen. In Valkenswaard en Rheden is het VVE-beleid uitgewerkt met een nadruk op het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen met een (taal- of spraak)achterstand in de leeftijd van 2 tot 6 jaar.
Betrokken partijen in het VVE-programma
De uitvoering van het VVE-programma is een samenwerking tussen verschillende partijen. Deze samenwerking is essentieel voor de uitvoering van het programma en het zorgen voor een dekkend aanbod van educatieve voorzieningen. De belangrijkste betrokken partijen zijn:
Consultatiebureau
Het consultatiebureau speelt een centrale rol in de toegang tot het VVE-programma. Het beoordeelt of een kind in aanmerking komt voor VVE en geeft een VVE-indicatie aan de ouder. De inschatting van het consultatiebureau is essentieel voor de toegang tot het programma. Zonder deze indicatie is toegang niet mogelijk.
Kinderopvangorganisaties
Kinderopvangorganisaties zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het VVE-programma. Ze organiseren de VVE-activiteiten en zorgen ervoor dat kinderen met een VVE-indicatie de juiste ondersteuning krijgen. Ze werken nauw samen met het consultatiebureau en het jeugdgezondheidscentrum om het programma succesvol te laten verlopen.
Jeugdgezondheidszorg
De jeugdgezondheidszorg speelt een belangrijke rol in de voortgang van het VVE-programma. Het zorgt voor medische begeleiding en volgt de ontwikkeling van de kinderen op. Het helpt kinderopvangorganisaties bij het plannen en uitvoeren van VVE-activiteiten en zorgt ervoor dat de kinderen de juiste ondersteuning krijgen.
Basisscholen
Basisscholen zijn betrokken bij het VVE-programma, vooral in de fase waarin kinderen van VVE naar de basisschool overstappen. Ze zorgen voor een doorgaande lijn tussen VVE en basisonderwijs. De samenwerking met basisscholen is essentieel voor het succes van het programma en zorgt ervoor dat kinderen met een VVE-indicatie op een goede manier in de basisschool kunnen starten.
Gemeente
De gemeente speelt een centrale rol in de financiering en uitvoering van het VVE-programma. Ze regelt de subsidieverlening en zorgt voor een dekkend aanbod van VVE-activiteiten. De gemeente werkt samen met kinderopvangorganisaties en consultatiebureaus om ervoor te zorgen dat het programma effectief en efficiënt wordt uitgevoerd.
Belastingdienst
De Belastingdienst is betrokken bij de financiering van het VVE-programma, vooral voor tweeverdieners. Ze zorgen voor de compensatie van de kosten die ouders maken bij deelname aan het VVE-programma. De Belastingdienst werkt nauw samen met de gemeente en kinderopvangorganisaties om ervoor te zorgen dat ouders financieel ondersteund worden.
Beleidsontwikkeling en evaluatie
Het VVE-beleid is ontwikkeld in meerdere fasen. Het beleidsplan VVE 2018-2019 was het eerste beleidsplan dat specifiek gericht was op het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen met een VVE-indicatie. Het huidige beleidsplan VVE 2020-2021 is uitgewerkt op basis van ervaringen en resultaten uit het vorige beleidsplan. Het huidige beleidsplan is bedoeld om de uitvoering van het VVE-programma te verbeteren en het dekkend aanbod van voor- en vroegschoolse voorzieningen te garanderen.
Een belangrijk aspect van het VVE-beleid is de evaluatie van de effectiviteit van het programma. Het Nederlands Jeugdinstituut houdt continu de effecten van VVE-programma’s in de gaten. Deze evaluatie is essentieel voor het verbeteren van de kwaliteit van het programma en het aantonen van de positieve effecten van het programma op de ontwikkeling van kinderen.
Het beleid rond VVE is ook uitgewerkt in gemeenten zoals Valkenswaard en Rheden. In deze gemeenten is er een nadrukkelijke aandacht voor het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen met een (taal- of spraak)achterstand in de leeftijd van 2 tot 6 jaar. Het beleid is gericht op het zorgen voor een gelijke start voor alle kinderen en het voorkomen van onderwijsachterstanden in het basisonderwijs.
Conclusie
Goedgekeurde VVE-programma’s spelen een centrale rol in de ondersteuning van jonge kinderen met ontwikkelingsachterstanden. Deze programma’s zijn ontworpen om de ontwikkeling van kinderen op verschillende gebieden te stimuleren en zijn onderdeel van een wettelijk erkend systeem. De toegang tot het programma is afhankelijk van een VVE-indicatie en de beschikbaarheid van een VVE-aanbieder in de regio.
De financiering van VVE-programma’s is een essentieel aspect van de uitvoering. Ouders betalen een bijdrage aan het programma, terwijl het overige gedeelte van de kosten gecompenseerd wordt. De financieringssystematiek is ontworpen om de deelname aan het VVE-programma te stimuleren en te voorkomen dat hoge kosten ouders ervan weerhouden om hun kind aan het programma te laten deelnemen.
De uitvoering van het VVE-programma is een samenwerking tussen verschillende partijen, waaronder consultatiebureaus, kinderopvangorganisaties, jeugdgezondheidszorg, basisscholen en gemeenten. Deze samenwerking is essentieel voor de uitvoering van het programma en het zorgen voor een dekkend aanbod van educatieve voorzieningen.
Het VVE-beleid is ontwikkeld in meerdere fasen en wordt continu geëvalueerd om ervoor te zorgen dat het programma effectief en efficiënt is. De evaluatie van de effectiviteit van het programma is essentieel voor het verbeteren van de kwaliteit van het programma en het aantonen van de positieve effecten van het programma op de ontwikkeling van kinderen.