De eerste jaren van een kind zijn van essentieel belang voor zijn of haar ontwikkeling. Gedurende deze periode wordt niet alleen de basis gelegd voor de cognitieve, emotionele en sociale groei, maar ook de schoolloopbaan wordt sterk beïnvloed. Om ouders te ondersteunen bij het stimuleren van hun kind, is het programma VVE Thuis ontwikkeld. Dit programma richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van de interactie tussen ouders en kind, met als doel de onderwijskansen van jonge kinderen te vergroten. In dit artikel wordt nader ingegaan op hoe ouders getraind kunnen worden in VVE Thuis, wat het programma inhoudt en wat de werkwijze is voor medewerkers die het begeleiden.
Wat is VVE Thuis?
VVE Thuis is een gezinsgericht vve-programma dat gericht is op ouders met kinderen in de leeftijd van 2 tot 6 jaar. Het programma is ontworpen voor ouders die meedoen aan een VVE-programma op een kindercentrum, peuterspeelzaal, voorschool of in groep 1 en 2. Het doel van VVE Thuis is om de onderwijskansen van het kind te vergroten door het bevorderen van de vaardigheden van de ouders. Dit gebeurt door middel van thema’s met speel- en leeractiviteiten die ouders thuis met hun kind kunnen uitvoeren.
Het programma is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies en wordt uitgevoerd door professionalen die een training hebben gevolgd. Het programma is flexibel inzetbaar, zodat instellingen zelf kunnen bepalen hoeveel thema’s en bijeenkomsten er per jaar behandeld worden. Het advies is om minstens acht thema’s per schooljaar te behandelen, afhankelijk van het VVE-programma dat wordt gebruikt.
Hoe werkt VVE Thuis?
VVE Thuis is opgebouwd rondom thema’s. Elk thema bevat acht activiteiten die ouders thuis met hun kind kunnen uitvoeren. Daarnaast worden per thema ouderbijeenkomsten georganiseerd, waar ouders leren hoe ze de activiteiten kunnen uitvoeren en waar ze feedback kunnen geven over de voortgang.
De activiteiten zijn bedoeld om de taalontwikkeling en cognitieve vaardigheden van het kind te stimuleren. Ouders krijgen themaboekjes, knutselmaterialen, een spelbord en voorleesboekjes. Ook is er een digitale component: Spelend Leren Thuis Online, waar ouders extra activiteiten vinden en een online account kunnen aanmaken.
De bijeenkomsten duren anderhalf uur en zijn begeleid door pedagogisch medewerkers, leerkrachten of agogisch medewerkers. Tijdens deze bijeenkomsten leren ouders hoe ze de activiteiten uitvoeren, bespreken ze de voortgang van de activiteiten en krijgen ze tips over hoe ze hun kind kunnen stimuleren. Een belangrijk aspect van de bijeenkomsten is de nadruk op gesprekken tussen ouders en kind, zoals het vertellen over wat er gebeurt, gevoelens uiten en vragen stellen.
De inhoud van VVE Thuis is aangepast aan de taal van de ouders. Dat wil zeggen dat het programma wordt uitgevoerd in de taal die de ouders het sterkst beheersen. Daarnaast zijn er specifieke activiteiten die gericht zijn op de Nederlandse taalontwikkeling, zoals de BereslimmeBoeken en educatieve spellen zoals Samenslim en Letters in Beweging.
Training voor medewerkers: hoe wordt VVE Thuis geïmplementeerd?
Voor medewerkers die VVE Thuis willen begeleiden, is een training verplicht. Deze training bestaat uit drie onderdelen:
E-learning: Voordat de eerste bijeenkomst begint, volgen medewerkers een e-learningmodule. Hierin leren ze wat VVE Thuis inhoudt, welke materialen beschikbaar zijn en hoe ouders kunnen worden begeleid.
Workshop: Tijdens de workshop duiken medewerkers dieper in de inhoud van het programma. Ze bekijken de themaboekjes, leren hoe de online component werkt en bereiden ze in groepen een ouderbijeenkomst voor. Hierbij geven ze en ontvangen ze feedback van collega’s.
Ondersteuning na de training: Na de tweede bijeenkomst kunnen medewerkers een of meerdere ouderbijeenkomsten organiseren. Ze krijgen de mogelijkheid tot intervisie, waarbij ze ervaringen uitwisselen en tips ontvangen die ze kunnen meenemen naar volgende bijeenkomsten.
Als alle onderdelen zijn voltooid, ontvangt de medewerker een VVE Thuis certificaat. Dit certificaat is verplicht om toegang te krijgen tot de materialen en om ouders correct te begeleiden. Medewerkers kunnen ook kiezen om samen met een onderwijsadviseur van Cedin de eerste bijeenkomst te organiseren, met observatie en feedback.
De training is bedoeld voor diverse professionalen, zoals pedagogisch medewerkers, IKC medewerkers, welzijnswerkers, GGD medewerkers, leerkrachten en pedagogische coaches. Deze professionalen moeten goed op de hoogte zijn van kinderontwikkeling en ouderbetrokkenheid om VVE Thuis effectief te kunnen implementeren.
Wat zijn de sterke punten van VVE Thuis?
VVE Thuis biedt meerdere voordelen, zowel voor ouders als voor medewerkers. Enkele belangrijke sterke punten zijn:
Flexibiliteit: Instellingen kunnen zelf bepalen hoeveel thema’s en bijeenkomsten er per jaar worden aangeboden. Dit maakt het programma toepasbaar in verschillende contexten en instellingen.
Concreet materiaal: Ouders krijgen themaboekjes, knutselmaterialen, een spelbord en voorleesboekjes. Dit maakt het makkelijker voor ouders om de activiteiten thuis uit te voeren.
Digitale ondersteuning: Ouders hebben toegang tot een digitale omgeving met extra activiteiten, spellen, voorleesboeken en instructies. Dit helpt ouders om flexibel te kunnen werken, afhankelijk van de beschikbaarheid van tijd en materialen.
Gestruktureerde begeleiding: De ouderbijeenkomsten zijn goed begeleid en gericht op de interactie tussen ouders en kind. Ouders leren hoe ze hun kind kunnen stimuleren en krijgen tips voor het verbeteren van de kwaliteit van de gesprekken.
Laagdrempelige werkwijze: Het programma is ontworpen om op een laagdrempelige manier contact te maken met ouders. Ouders hoeven niet veel voorafweten te hebben en kunnen geleidelijk aan vertrouwen opbouwen in hun rol als begeleider van hun kind.
Effectieve taalstimulering: Het programma legt een nadruk op gesprekken en taalontwikkeling. Ouders leren hoe ze hun kind kunnen helpen met woordenschat, grammatica en communicatie. Onderzoek toont aan dat de digitale praatplaten en spellen een positief effect kunnen hebben op de taalontwikkeling van kinderen.
Wat zijn de tijdsinvesteringen?
Het uitvoeren van VVE Thuis vereist een bepaalde tijdsinvestering zowel voor ouders als voor medewerkers. Ouders zijn aangemoedigd om minstens drie jaar mee te doen aan het programma, zodat er continu verbetering kan plaatsvinden in de interactie met hun kind. Per schooljaar worden minstens acht thema’s behandeld, met bij elk thema minstens één ouderbijeenkomst.
De bijeenkomsten duren anderhalf uur en worden door de medewerker georganiseerd. Ouders kunnen hier aandacht besteden aan de activiteiten, de voortgang bespreken en feedback geven. Daarnaast wordt verwacht dat ouders thuis regelmatig activiteiten uitvoeren, zoals voorlezen, spelen en gesprekken voeren met hun kind.
Voor medewerkers is de training een tijdsinvestering van meerdere dagen. Naast de e-learning en de workshops is er ook ruimte voor intervisie en feedback, waardoor het programma effectiever kan worden uitgevoerd.
Wat is het effect van VVE Thuis?
VVE Thuis is onderzocht op effectiviteit. Een studie van Teepe (2018) toonde aan dat na vier ouderbijeenkomsten positieve effecten op de taalontwikkeling van kinderen van drie jaar zijn te zien. De digitale praatplaten (Jeffy’s avonturen) bleken effectief in het verbeteren van de kwaliteit van de taalinteractie en de woordenschat.
Een later onderzoek naar een gewijzigde versie van het programma voor groep 1 en 2 (De la Rie, 2020 en Krijnen, 2021) liet echter geen significante effecten meer zien. De Erkenningscommissie concludeerde dat dit waarschijnlijk te maken had met gebrekkige implementatie in de praktijk. Sindsdien is de inhoud van VVE Thuis versterkt, met name door de integratie van het Bereslim-programma en een grotere nadruk op taalontwikkeling en gesprekken met het kind.
De Erkenningscommissie erkent VVE Thuis als goed onderbouwd, ook al zijn er beperkte effecten geconstateerd in sommige studies. Het programma is goed onderbouwd op basis van literatuur over verklarende mechanismen en het aanbod voor meertaligheid is positief beoordeeld.
Samenvatting: hoe ouders trainen in VVE Thuis
VVE Thuis is een programma dat ouders helpt bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun kind. Het programma is gericht op taalontwikkeling, cognitieve vaardigheden en interactie tussen ouders en kind. Ouders ontvangen themaboekjes, materialen en digitale ondersteuning. Ze leren hoe ze gesprekken met hun kind kunnen voeren, hoe ze activiteiten uitvoeren en hoe ze de voortgang bespreken.
Voor medewerkers die VVE Thuis willen begeleiden, is een training verplicht. Deze training bestaat uit e-learning, workshops en ondersteuning na de training. De training leert medewerkers hoe ze ouders begeleiden, hoe ze ouderbijeenkomsten organiseren en hoe ze feedback uitwisselen.
Het programma is flexibel en laagdrempelig, zodat het toepasbaar is in verschillende contexten. Het is ook toegankelijk voor meertalige ouders, aangezien het programma in de taal van de ouders kan worden uitgevoerd. Daarnaast zijn er specifieke activiteiten gericht op de Nederlandse taalontwikkeling.
Onderzoek toont aan dat VVE Thuis effectief kan zijn in het verbeteren van de taalontwikkeling van jonge kinderen. Hoewel sommige studies geen duidelijke effecten lieten zien, is het programma sindsdien versterkt. De Erkenningscommissie erkent VVE Thuis als goed onderbouwd en betoogt dat de inhoud effectief is wanneer goed uitgevoerd.
Conclusie
VVE Thuis is een waardevol programma voor ouders en kinderen in de leeftijd van 2 tot 6 jaar. Het helpt ouders om hun kind te stimuleren, te leren en te ontwikkelen, terwijl het ook een sterke focus legt op de taalontwikkeling en interactie. Voor medewerkers is het programma een uitgebreid en goed onderbouwd instrument dat effectief kan worden ingezet in diverse instellingen.
Het programma is flexibel, concreet en gestructureerd, zodat het goed toepasbaar is in de praktijk. Ouders kunnen zich betrokken voelen bij de ontwikkeling van hun kind, en medewerkers kunnen op een gestructureerde manier begeleiden en begeleiding bieden. Dankzij de digitale ondersteuning, thema’s en ouderbijeenkomsten is het programma toegankelijk en effectief.
VVE Thuis is een goed onderbouwd programma dat aansluit bij de huidige kennis over kinderontwikkeling en ouderbetrokkenheid. Het is een waardevolle aanvulling op het VVE-programma en helpt ouders om hun kind een stevige basis te geven voor de toekomst.