In 2018 heeft de gemeente Amsterdam een uitgebreid kwaliteitskader opgesteld voor voorschoolse educatie, gericht op de ontwikkeling en ondersteuning van peuters in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar. Deze regeling is onderdeel van een bredere beleidslijn genaamd “Eén voorziening voor alle Amsterdamse peuters, 2018-2022”, en beoogt het aanbod van kwalitatief hoogwaardige voorzieningen te vergroten voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Deze tekst biedt een overzicht van de kernaspecten van het kwaliteitskader, zoals deze zijn vastgelegd in de subsidieregelingen en beleidsdocumenten van die periode.
Inleiding
De voorschoolse educatie in Amsterdam speelt een cruciale rol in de vroege kinderontwikkeling. In 2018 was de gemeente verder gaan in haar inzet om kinderen met een risico op taalachterstand of andere ontwikkelingsbeperkingen te ondersteunen. Het kwaliteitskader bevat een reeks verplichtingen en normen voor instellingen die deze educatie aanbieden. Deze richtlijnen zijn onderdeel van de Subsidieregeling voorschoolse educatie Amsterdam 2018 en de Subsidieregeling peuters met bijzondere zorg 2018, die beide op 1 oktober 2019 werden vervallen.
Het kwaliteitskader bevat niet alleen technische en operationele eisen, maar ook juridische en administratieve verplichtingen, zoals het registreren van kinderen in het Elektronisch Loket VVE (EL-VVE). Daarnaast worden specifieke kwaliteitsnormen opgesteld die instellingen moeten volgen, zowel op organisatieniveau als op niveau van individuele groepen.
Definities en doelgroep
Definities
De subsidiegelden zijn verbonden aan een aantal duidelijke definities, die in de regelingen zijn vastgelegd. Voor een begrip van het kwaliteitskader is het belangrijk om deze te begrijpen:
- Voorschoolse educatie is gedefinieerd als educatie voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar, met een focus op taalontwikkeling en sociale vaardigheden.
- Peuters zijn kinderen in die leeftijdsgroep die wonen in de gemeente Amsterdam.
- Doelgroepkinderen zijn kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar die een risico op (taal)achterstand hebben, zoals vastgesteld door een jeugdarts of jeugdverpleegkundige van het Ouder- en Kindteam.
- Voorschool-plusgroep is een aangepaste groep voor peuters die extra zorg nodig hebben, met maximaal 10 kinderen per groep.
- MOC/VVE-groep is een diagnose- of analysegroep in het Medisch Orthopedagogisch Centrum, aangevuld met voorschoolse educatie.
- AZC-groep verwijst naar groepen die zijn gevestigd in een asielzoekerscentrum en extra ondersteuning nodig hebben.
Doelgroep
Het kwaliteitskader richt zich voornamelijk op kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Dit betreft vooral kinderen met een beperking of stoornis, maar ook kinderen die woonachtig zijn in een asielzoekerscentrum. De gemeente Amsterdam streeft ernaar om deze groepen kinderen te helpen door middel van een gericht en kwalitatief hoogwaardig aanbod van voorschoolse educatie.
Verplichtingen voor subsidieontvangers
Subsidieontvangers die voorschoolse educatie aanbieden, zijn onderworpen aan een reeks verplichtingen, zoals deze zijn vastgelegd in de subsidieregelingen. Deze verplichtingen omvatten zowel operationele als administratieve aspecten.
Registratie van kinderen in het EL-VVE
Een van de kernverplichtingen is het registreren van kinderen in het Elektronisch Loket VVE (EL-VVE). Dit is een systeem waarin ieder kind dat deelneemt aan of is aangemeld voor deelname aan voorschoolse educatie wordt geregistreerd. De subsidieontvanger is verplicht om deze gegevens actueel te houden, zodat de gemeente inzicht heeft in de deelname van kinderen.
Uurverplichting en groepsindeling
Subsidieontvangers moeten zorgen dat elk Amsterdams kind in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar in de groep per week minimaal 15 uur voorschoolse educatie kan afnemen, verspreid over minstens 3 dagen. Bovendien moet elke groep minimaal acht Amsterdamse kinderen in die leeftijdsgroep opvangen.
Daarnaast zijn er beperkingen qua groepsindeling. Voorschool-plusgroepen zijn maximaal voorzien van 10 kinderen, waarvan alle kinderen extra zorg nodig hebben. MOC/VVE-groepen zijn gericht op kinderen met een stoornis of beperking, waarbij de educatie wordt aangevuld met diagnostische activiteiten.
Kwaliteitsnormen
De kwaliteitsnormen zijn centraal in het kwaliteitskader. Deze worden ingedeeld in twee categorieën: organisatieniveau en groepsniveau.
Organisatieniveau
Op organisatieniveau zijn instellingen verplicht om aan te sluiten bij het Amsterdamse kwaliteitskader. Dit houdt in dat zij een beleid moeten hanteren dat draait om de gezondheid en veiligheid van kinderen. Bovendien moeten zij een risico-inventarisatie uitvoeren en dit jaarlijks vernieuwen.
Instellingen moeten ook beschikken over voldoende binnenspeelruimte. Per kind moet er minstens 3,5 m² binnenspeelruimte zijn beschikbaar. Deze ruimte moet veilig, toegankelijk en passend zijn ingericht voor de leeftijd en het aantal kinderen dat wordt opgenomen.
Daarnaast zijn de hbo’ers binnen de instelling verplicht om te fungeren in aanvulling op de pedagogisch beleidsmedewerker, zoals deze is gedefinieerd in het Besluit kwaliteit kinderopvang.
Groepsniveau
Op groepsniveau zijn er specifieke eisen voor de kwaliteit van de educatie. De beroepskrachten in de voorschoolse educatie moeten aan de Amsterdamse norm voor startbekwaamheid voldoen of opgeleid worden tot deze norm. Bovendien moeten zij werken met een methode die is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut, en een kindvolgsysteem dat aansluit bij deze methode.
Elke groep moet ook voldoen aan een aantal operationele eisen, zoals het aanbieden van minimaal 15 uur educatie per week, verspreid over minstens drie dagen. Daarnaast moeten kinderen per jaar minstens 400 uur educatie afnemen.
Subsidiebedragen en plafonds
De subsidiebedragen zijn vastgesteld per soort van groep. Voor de jaarlijkse subsidie zijn de volgende bedragen vastgelegd:
- Voorschool-plusgroep: € 66.970 per groep
- MOC/VVE-groep: € 95.590 per groep
- AZC-groep: € 114.670 per groep
Het subsidieplafond per subsidiebelegging is als volgt:
- Voorschool-plusgroepen: € 334.850
- MOC/VVE-groepen: € 382.360
- AZC-groepen: € 114.670
Deze bedragen zijn voor 2018 vastgesteld en houden rekening met de specifieke omstandigheden van de groepen, zoals de extra zorg die nodig is voor kinderen in een asielzoekerscentrum.
Beleidsplan en inspectie
Beleidsplan
Het beleidsplan “Eén voorziening voor alle Amsterdamse peuters, 2018-2022” vormt de basis voor het kwaliteitskader. Dit beleidsplan is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders in februari 2017 en bevat een breed aanbod van doelen en richtlijnen voor voorschoolse educatie in Amsterdam.
Het plan streeft ernaar om een consistente en kwalitatief hoogwaardige educatie te bieden aan alle peuters die extra ondersteuning nodig hebben. Dit geldt zowel voor kinderen met een beperking als voor kinderen die in een asielzoekerscentrum wonen.
Inspectie en kwaliteitscontrole
Voorzieningen die voorschoolse educatie aanbieden, moeten jaarlijks gecontroleerd worden door de GGD. Deze inspectie richt zich op zowel de kwaliteit van de educatie op individueel niveau als op organisatieniveau. Daarnaast moet het instellingen mogelijk zijn om aan te sluiten bij het profiel jonge kindvoorziening, dat opgenomen is in de Wet Kinderopvang.
De GGD controleert of instellingen voldoen aan de landelijke en Amsterdamse kwaliteitseisen. Bij het niet voldoen aan deze eisen kan de subsidie worden afgewezen of teruggedreven. Dit geldt ook voor instellingen die subsidies ter voorbereiding op voorschoolse educatie hebben ontvangen, maar die niet overgaan tot de daadwerkelijke aanbieding van educatie.
Aanvraag- en wijzigingsprocedures
Aanvragen voor periodieke subsidie
Om periodieke subsidie, ook wel kwaliteitssubsidie genoemd, te ontvangen, moeten instellingen voldoen aan een aantal eisen. Deze eisen zijn onder meer:
- Aan de kwaliteitseisen van de Wet Kinderopvang voldoen.
- Aan de voorwaarden van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie voldoen.
- Aan de eisen van het profiel jonge kindvoorziening voldoen, zoals genoemd in het inspectierapport van de Inspectie Kinderopvang.
Instellingen kunnen deze subsidie aanvragen via de Subsidie Voorschoolse educatie en ontwikkelaanbod Amsterdam. Bij het aanvragen moeten zij aangeven dat zij als voorschool geregistreerd staan in het Landelijk Register Kinderopvang (LRKP). Dit is een landelijke register waarin alle kinderopvangvoorzieningen zijn opgenomen.
Wijzigingsprocedures
Wanneer er wijzigingen optreden in de instelling of in de aanbieding van voorschoolse educatie, moeten deze doorgegeven worden aan het team VVE & Kinderopvang via het wijzigingsformulier VVE. De doorgegeven wijzigingen moeten overeenkomen met de gegevens in het LRKP en in het EL-VVE.
Deze procedures zijn ontworpen om ervoor te zorgen dat de gegevens over kinderen en voorzieningen steeds actueel zijn. Dit is belangrijk voor de gemeente Amsterdam, omdat zij op deze manier inzicht heeft in de deelname van kinderen aan voorschoolse educatie.
Conclusie
Het kwaliteitskader voor voorschoolse educatie in Amsterdam in 2018 vormt een uitgebreid en gedetailleerd kader voor instellingen die deze educatie aanbieden. Het kader bevat zowel operationele als administratieve verplichtingen, met een sterke nadruk op kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid. De verplichtingen zijn ontworpen om ervoor te zorgen dat kinderen met extra zorg of ondersteuning de beste mogelijkheden krijgen in de vroege kinderontwikkeling.
De subsidies en het beleidsplan zijn onderdeel van een bredere strategie van de gemeente Amsterdam om de kwaliteit van de voorschoolse educatie te verbeteren en meer kinderen te bereiken. Deze strategie is onderbouwd door wetgeving, inspectie en kwaliteitscontrole, en wordt uitgevoerd via het Elektronisch Loket VVE en het Landelijk Register Kinderopvang.
Tot slot is het belangrijk te benadrukken dat het kwaliteitskader niet alleen gericht is op de instellingen zelf, maar ook op de kinderen en hun ouders. Het kader biedt een duidelijke richtlijn voor de aanbieding van educatie, maar ook voor de deelname van ouders en de betrokkenheid van de gemeenschap. Hierdoor draagt het bij aan een duurzame en inclusieve kinderopvangvisie in Amsterdam.
Bronnen
- Subsidieregeling voorschoolse educatie Amsterdam 2018
- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam houdende regels omtrent voorzieningen voor peuters die extra zorg nodig hebben Subsidieregeling peuters met bijzondere zorg 2018
- Aanvraag periodieke subsidie – Voorschoolse educatie Amsterdam