De zorg en ontwikkeling van jonge kinderen in voorschoolse educatie (VVE) vormt een essentieel onderdeel van het Nederlandse jeugdzorglandschap. Om te zorgen voor kwaliteit en professioneel functioneren, zijn er een aantal erkende VVE-programma’s die standaardiseren hoe pedagogisch medewerkers (PM’s) kinderen opvangen, begeleiden en ondersteunen. Deze programma’s voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen zoals opgenomen in de Verordening kwaliteitseisen peuterspeelzalen en voorschoolse educatie (VVE-verordening).
Voor PM’s is het verplicht om gecertificeerd te zijn in minstens één van deze erkende VVE-programma’s voordat zij mogen werken in een VVE-instelling. Dit certificaat wordt verkregen via een basistraining VVE, gevolgd door een koptraining in een specifiek programma. Tijdens deze opleidingen spelen trainers en trainingsaanbieders een centrale rol, niet alleen in het overdragen van kennis, maar ook in het begeleiden van medewerkers tijdens de praktijkfase. Het is daarom essentieel dat deze trainers gecertificeerd zijn en onderdeel uitmaken van het officiële trainersnetwerk dat door betrouwbare organisaties wordt beheerd.
Dit artikel biedt een overzicht van de erkende trainers en trainingsaanbieders voor VVE-programma’s, zoals Piramide, Uk & Puk, Startblokken en Speelplezier. Daarnaast wordt ingegaan op de inhoud van de basistraining en koptraining, het praktijkgedeelte, en de rol van interne coaches binnen kinderopvangorganisaties. Het artikel is gebaseerd op recente informatie van betrouwbare bronnen, waaronder Het ABC, VierVVE, Speelplezier.plus, en Trainersgroep Amsterdam.
Erkende trainers en trainingsaanbieders per VVE-programma
Piramide, Uk & Puk en Startblokken
Deze drie programma’s zijn de meest voorkomende en erkende VVE-methoden in Nederland. Ze worden gecertificeerd en begeleid door een netwerk van gecertificeerde trainers en trainingsinstellingen.
Het ABC
Het ABC is een centrale aanbieder van VVE-trainingsprogramma’s in de regio Amsterdam en daarnaast actief in het oosten van het land. Ze bieden zowel basistrainingen als koptrainingen voor Piramide, Uk & Puk en Startblokken. De trainers die deze opleidingen verzorgen zijn gecertificeerd en ervaren, en hebben brede kennis van zowel de pedagogische principes als de praktische toepassing in de VVE-werkplek.
Naast de trainingen zelf, biedt Het ABC ook praktijkbegeleiding aan voor medewerkers die het theoriecertificaat voor de basistraining VVE hebben behaald. Deze medewerkers hebben vijf coachingsmomenten nodig op de werkvloer, wat Het ABC kan ondersteunen met intakegesprekken en praktijkgerichte begeleiding.
Dynamo en Studio Zeeburg
De Basistraining VVE wordt ook afwisselend verzorgd bij Dynamo en Studio Zeeburg, beide gevestigd in Amsterdam. Deze organisaties zijn onderdeel van het trainersnetwerk dat de centrale aanmelding via Het ABC ondersteunt. De trainingen vinden regelmatig plaats, minstens één keer per kwartaal, en worden verzorgd door gecertificeerde trainers.
VierVVE
VierVVE speelt een rol in het certificeren van docenten en trainers die VVE-methoden aanbieden. Zij stellen eisen voor de inhoud en het uitvoeren van de basistraining VVE en de koptrainingen. Docenten die werkzaam zijn aan erkende MBO-opleidingen kunnen hun studenten certificeren volgens de VierVVE-eisen. Ook interne trainers binnen kinderopvangorganisaties kunnen medewerkers certificeren, mits zij gecertificeerd zijn in minstens één erkend VVE-programma.
Speelplezier
Het VVE-programma Speelplezier is een aparte methode die zich richt op het spel als centraal ontwikkelingsinstrument. De opleidingen en methodiek zijn ontwikkeld door Margot Wouterse, die echter per 1 september 2023 is gestopt met het doorontwikkelen en het verzorgen van VVE-Speelpleziertrainingen. Hierop volgde BCO Onderwijsadvies en -ondersteuning, die nu eigenaar is van het programma en de aanverwante opleidingen.
BCO zorgt voor het begeleiden en certificeren van gecertificeerde Speelpleziertrainers en stuurt trainers door naar regio’s zoals Limburg, Oost-Brabant en Nijmegen. Ook is er sprake van een samenwerking met Helder Onderwijsadvies, die medewerkers kunnen begeleiden bij de uitvoering van het Speelpleziermethodiek in de praktijk.
Train de trainer
Voor trainers die willen leren hoe ze zelf andere trainers kunnen certificeren, biedt VierVVE de opleiding “Train de trainer” aan. Deze opleiding is bedoeld voor trainers die actief zijn in Piramide, Uk & Puk of Startblokken en die willen leren hoe ze anderen trainen en coachen. De opleiding bestaat uit drie dagen training en praktijkopdrachten.
De rol van trainers in de VVE-opleidingen
Trainers spelen een centrale rol in het certificeren en ondersteunen van pedagogisch medewerkers. Ze zorgen niet alleen voor de opleiding, maar ook voor de praktijkbegeleiding, waarin medewerkers leren hoe ze de theorie in de praktijk toepassen. Daarnaast is er een competentieprofiel dat medewerkers moeten bereiken, wat het trainerswerk complex maakt.
Basistraining VVE
De Basistraining VVE is verplicht voor alle nieuwe pedagogisch medewerkers die willen werken in een VVE-instelling. De training is programma-overstijgend, wat betekent dat de kennis en vaardigheden die worden aangeleerd, toepasbaar zijn op elk erkend VVE-programma. Deze training is een voorwaarde voor het volgen van een koptraining in een specifiek programma.
De training kost €2.345,= en moet worden afgerond met een theoriecertificaat. Daarnaast is er Module 2, waarbij het praktijkgedeelte centraal staat. De deelnemersprijs voor Module 2 is €1.300,=.
Voor deelname aan de Basistraining VVE is het verplicht dat de deelnemers aan de Meijerink-normen voldoen, wat betekent dat ze over voldoende taalvaardigheden beschikken (B2/3F mondeling, B2/3F leesvaardig en B1/2F schriftelijk).
Praktijkbegeleiding
Nadat een medewerker het theoriecertificaat heeft behaald, is er praktijkbegeleiding nodig om de kennis en vaardigheden in de werkvloer toe te passen. Dit bestaat uit vijf coachingsmomenten, waarbij een trainer of interne coach medewerkers begeleidt in het toepassen van de leerstof in een echte VVE-werkplek.
Het ABC biedt dit praktijkgedeelte aan, inclusief een intakegesprek en de vijf coachingsmomenten. Dit is een essentieel onderdeel van de certificering.
Koptraining
Na de basistraining volgt de koptraining, waarin pedagogisch medewerkers zich verdiepen in een specifiek VVE-programma. De koptraining leidt tot een volledige certificering in het gekozen programma en zorgt voor vakbekwaamheid. De koptrainingen worden gegeven door gecertificeerde trainers en zijn gericht op het begrijpen en toepassen van de methodiek in de praktijk.
Bijvoorbeeld, voor Piramide wordt de koptraining verzorgd door gecertificeerde Piramidetrainers, zoals Sanne van Mulligen, die het programma uitgebreid kent en ervaring heeft met zowel de training als de praktijktoepassing. Ze benadrukt dat Piramide geen "kant-en-klare methode" is, maar dat medewerkers leren hoe ze een beredeneerd aanbod maken, aansluitend bij de behoeften van de kinderen in hun groep.
Trainingsaanbod per regio
Het aanbod van VVE-trainingen varieert per regio, afhankelijk van de aanwezige trainingsorganisaties en gecertificeerde trainers.
Amsterdam
In Amsterdam is Het ABC het centrale coördinatiepunt voor VVE-trainingen. Daarnaast zijn Dynamo en Studio Zeeburg ook actief in het aanbieden van de Basistraining VVE. Het aanmeldingsproces wordt gecoördineerd via Het ABC, en de trainingen vinden minstens één keer per kwartaal plaats.
Limburg, Oost-Brabant en regio Nijmegen
BCO Onderwijsadvies en -ondersteuning is verantwoordelijk voor het begeleiden en certificeren van gecertificeerde Speelpleziertrainers in deze regio’s. Deze organisatie werkt nauw samen met gecertificeerde trainers die VVE-Speelpleziertrainingen verzorgen. Ook is er een samenwerking met Helder Onderwijsadvies, die medewerkers begeleidt bij het uitvoeren van de Speelpleziermethodiek.
Andere regio’s
In andere regio’s is het aanbod afhankelijk van lokaal aanwezige trainers en trainingsorganisaties. Veel trainers werken regionaal, terwijl andere trainers via videoconferenties of online modules ook nationaal beschikbaar zijn.
Kosten en annuleringsvoorwaarden
De kosten voor de Basistraining VVE zijn €2.345,=, exclusief BTW. Voor Module 2, het praktijkgedeelte, is de deelnemersprijs €1.300,=, ook exclusief BTW.
Bij annulatie van de training gelden de volgende voorwaarden: - Tot 4 weken voor aanvang: administratiekosten van €75,=. - Tussen 4 weken en 1 week voor aanvang: administratiekosten van €150,=.
Deze regels zijn van toepassing op de Basistraining VVE en Module 2.
Conclusie
Het aanbod van erkende VVE-trainingen en trainers is essentieel voor de professionalisering van pedagogisch medewerkers in de voorschoolse educatie. In Nederland zijn er verschillende erkende VVE-programma’s, zoals Piramide, Uk & Puk, Startblokken en Speelplezier, die allemaal een eigen methode en aanpak hanteren. Deze programma’s worden verzorgd door gecertificeerde trainers die onderdeel uitmaken van officieel erkende trainingsnetwerken.
De Basistraining VVE is een voorwaarde voor het werken in een VVE-instelling en leidt tot een programma-overstijgende certificering. Na deze training volgt een koptraining in een specifiek programma, waarna medewerkers volledig gecertificeerd zijn. De praktijkbegeleiding is een essentieel onderdeel van het certificeringsproces, waarin medewerkers leren hoe ze de theorie in de praktijk toepassen.
Het aanbod van VVE-trainingen varieert per regio, met centraal coördinatiepunten zoals Het ABC, Dynamo en Studio Zeeburg in Amsterdam. In andere regio’s, zoals Limburg, Oost-Brabant en Nijmegen, spelen organisaties zoals BCO Onderwijsadvies en -ondersteuning en Helder Onderwijsadvies een centrale rol in het begeleiden en certificeren van medewerkers.
Het is belangrijk dat medewerkers, trainers en organisaties zich richten op erkende trainingsaanbieders en gecertificeerde trainers om wettelijke eisen en kwaliteitseisen te voldoen. Door het aanbod van kwalitatief hoogwaardige opleidingen en begeleiding zorgt Nederland ervoor dat VVE-instellingen op een hoog niveau functioneren, met een focus op de zorg en ontwikkeling van jonge kinderen.