Inleiding
De wetswijziging rondom de salderingsregeling heeft aanzienlijke gevolgen voor de duurzame energieopwekking, met name voor woningcorporaties en verenigingen van eigenaren (VvE’s). Dit artikel biedt een gedetailleerde en objectieve overzicht van de wetswijziging, de economische en juridische gevolgen, en de praktische toepassing binnen woningcomplexen. De focus ligt op de mogelijkheid om maximaal 10.000 kWh aan duurzame elektriciteit te saldiren binnen een VvE, en de betekenis hiervan voor bewoners, verenigingen van eigenaren en energiebedrijven. Het artikel is opgebouwd in logische onderdelen om de complexiteit van het onderwerp te verhelderen.
Veranderingen in de Salderingsregeling
Opheffen van de Salderingsgrens van 5.000 kWh
De salderingsgrens van 5.000 kWh is opgeheven. Dit betekent dat zowel voor als na de meter geproduceerde duurzame elektriciteit volledig kan worden gesaldeerd. Tot voor de wetswijziging gold een onderscheid tussen verbruik onder en boven deze grens. Voor verbruik onder de 5.000 kWh kon een volledige vergoeding worden gemaakt, terwijl boven die grens een lagere tarief gold.
Na de wijziging ontvangt iedere kilowattuur, ongeacht de hoeveelheid, een gelijk tarief van € 0,23 per kWh. Deze aanpassing zorgt voor een grotere stimulans voor energieopwekking, omdat er geen beperking meer is op het salderingsbedrag. Dit maakt het vooral gunstig voor VvE’s, die meestal over grotere oppervlakken beschikken voor zonnepanelen.
Salderingsregeling en het Regeerakkoord
De wetswijziging is mede ingegeven door het regeerakkoord, waarin staat dat decentrale energieopwekking wordt gestimuleerd. Het regeerakkoord benadrukt de noodzaak van gezamenlijke inspanningen op energiegebied, niet alleen op individueel niveau, maar ook op het niveau van VvE’s en andere collectieve aansluitingen. Dit betekent dat het salderen van elektriciteit in woningcomplexen nu een stuk aantrekkelijker is geworden.
Bij deze wijziging is er echter nog geen wettelijke regeling gekomen voor het salderen van verbruik door individuele bewoners met elektriciteit die door de VvE is opgewekt. Dit betekent dat de VvE de energie moet opwekken en gebruiken, maar dat individuele bewoners op dit moment niet profiteren van de opgewekte energie via saldering. Wel geldt het verlaagde tarief uit het regeerakkoord in dergelijke gevallen.
Onzekerheid over Langer Termijn
Hoewel de wetswijziging voor korte- en middentermijn een positieve verandering betekent, blijft er onzekerheid over de toekomstige duur van de salderingsregeling. De minister heeft aangekondigd dat hij in de visie op lokale duurzame energie zal ingaan op de houdbaarheid van salderen op lange termijn. Deze uitspraak geeft geen duidelijkheid over hoe verder de regeling zal lopen. Deze onzekerheid kan problemen opleveren voor investeerders en woningcorporaties die langere termijnplannen maken.
Alternatieve Regeling: Terugleveringsvergoeding
Om deze onzekerheid te verkleinen, is er een amendement ingediend dat de salderingsregeling volledig zou vervangen door een regeling waarbij een redelijke vergoeding wordt geregeld voor elke kilowattuur die teruggeleverd wordt aan het net. Deze regeling zou een betere zekerheid bieden voor de toekomst en voorkomt het risico van een eventuele belastingstrop als de saldering plotseling zou stoppen.
De Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schat dat de kosten van de huidige salderingsregeling al op € 230 miljoen per jaar lopen in 2020. Deze schatting gaat ervan uit dat de minister een garantie tot aan de deur biedt. Zonder deze garantie kunnen de kosten aanzienlijk stijgen, wat maakt duidelijk waarom een duidelijke regeling op lange termijn belangrijk is.
Saldering in de Praktijk: Voorbeelden en Invloed
Saldering in Woningencomplexen
Een concreet voorbeeld is een appartementencomplex met 48 woningen van 80 m². Op het dak kunnen ongeveer 900 m² aan zonnepanelen geplaatst worden, wat leidt tot een jaarlijkse stroomproductie van 72.000 kWh. Dit is gemiddeld 1.500 kWh per appartement. Het complex heeft ook een collectieve elektriciteitsmeter voor het verbruik van gemeenschappelijke systemen, zoals verlichting en liften. Dit verbruik is gemiddeld 10.000 kWh per jaar.
Met de nieuwe regeling kan het complex 62.000 kWh aan energie saldiren, wat leidt tot een aanzienlijke besparing op energiekosten. Voor individuele bewoners betekent dit dat het salderingsvoorstel van 1.500 kWh terugloopt naar 210 kWh per jaar, en de jaarlijkse besparing daalt van € 180 naar € 25. Dit benadrukt het belang van collectieve energieopwekking binnen een VvE, omdat individuele bewoners slechts beperkt profiteren van de opgewekte energie.
Invloed op Investeringen
De economische haalbaarheid van investeringen in zonnepanelen wordt sterk beïnvloed door de salderingsregeling. In een scenario waarin 2.000 kWh verbruikt wordt en 3.500 kWh teruggeleverd wordt, is er een netto verbruik van 355 euro. Bij volledig salderen is het verschil met deze situatie 350 euro. Dit laat zien dat volledige saldering de energiekosten aanzienlijk verlaagt.
Bij een investering van ongeveer € 5.500 (zonder subsidies) en een rente van 4%, levert de salderingsregeling een winst van ongeveer € 1.000 in het eerste jaar. Deze winst kan gebruikt worden om de lening geleidelijk af te lossen. Dit benadrukt het positieve effect van de regeling op de terugverdientijd van investeringen in duurzame energie.
Saldering versus Teruglevering
Wanneer er niet volledig gesaldeerd wordt, geldt een lager tarief voor de teruglevering. Dit tarief ligt rond de 1 tot 5 cent per kWh, wat in vergelijking met het verbruikstarief van 30 cent per kWh aanzienlijk lager is. Dit maakt het belangrijk om zo veel mogelijk zelfverbruik te realiseren en minder afhankelijk te zijn van het energiebedrijf.
In het Excel-sheet dat ter beschikking staat, kan het percentage saldering en zelfgebruik worden ingegeven, wat een duidelijk beeld geeft van de economische gevolgen. Het percentage zelfgebruik hangt af van factoren zoals het gebruik van slimme meters, opslag in batterijen en slimme verbruiksstrategieën. Het percentage zelfgebruik ligt meestal rond de 30-40%, maar kan met slimme technologie oplopen tot 60-80%.
Juridische Aspecten en Rechtsgelijkheid
Rechtsgelijkheid VvE’s en Eengezinswoningen
De SP-fractie stelt zich in voor de rechtsgelijkheid tussen bewoners van eengezins- en meergezinswoningen. Deze fractie wijst erop dat de uitvoering van moties en amendementen niet altijd gelijk gebeurt, wat leidt tot ongelijkheid in de toegang tot duurzame energie. De fractie heeft daarom een amendement ingediend om deze ongelijkheid te verkleinen.
De amendementen zijn bedoeld om de salderingsregeling te vervangen door een regeling die een redelijke vergoeding garandeert voor elke kilowattuur die teruggeleverd wordt aan het net. Dit zou zekerheid bieden voor investeerders en voorkomt het risico van een eventuele belastingstrop bij stoptakel van de saldering.
Juridische Verantwoordelijkheid van de Minister
De minister heeft aangegeven dat hij een producententarief kan instellen, maar dat het precieze bedrag nog moet worden bepaald. Het voorbeeld dat het ECN heeft gebruikt, is een tarief van € 1 per megawattuur. De Europese Commissie heeft echter een maximum gesteld op € 0,50 per megawattuur, wat een belangrijke juridische beperking is.
De minister benadrukt dat de Kamer met het wetsvoorstel instemt met de mogelijkheid om een producententarief in te stellen, maar dat het precieze tarief nog moet worden bepaald. Dit benadrukt de politieke en juridische complexiteit rondom duurzame energieopwekking en saldering.
Conclusie
De wetswijziging van de salderingsregeling heeft aanzienlijke gevolgen voor de duurzame energieopwekking, met name voor VvE’s. Het opheffen van de salderingsgrens van 5.000 kWh maakt het mogelijk om een groter deel van de opgewekte elektriciteit te saldiren, wat gunstig is voor collectieve investeringen in zonnepanelen. De wetswijziging biedt korte- en middentermijnvoordelen, maar blijft onzeker over de lange termijn, wat investeerders en woningcorporaties zorgen baart.
De praktijkvoorbeelden tonen aan dat collectieve energieopwekking een aanzienlijke invloed heeft op de energiekosten van woningcomplexen. De economische haalbaarheid van dergelijke investeringen is sterk afhankelijk van de regelingen voor saldering en teruglevering. Het is belangrijk om de regelingen duidelijk en zeker te maken, zodat investeringen in duurzame energie op lange termijn haalbaar blijven.
De juridische aspecten van de salderingsregeling benadrukken de noodzaak van rechtsgelijkheid tussen eengezins- en meergezinswoningen. De amendementen die zijn ingediend, kunnen een stap voorwaarts betekenen in het verkleinen van deze ongelijkheid.
De toekomst van de salderingsregeling hangt af van politieke en juridische beslissingen. Het is van belang dat deze beslissingen duidelijk en transparant worden genomen, zodat investeerders en woningcorporaties een verantwoord besluit kunnen nemen over duurzame energieopwekking.