De Postcoderoosregeling en haar toepassing binnen Verenigingen van Eigenaren

Inleiding

De Postcoderoosregeling is een stimuleringsmaatregel die is ontworpen om het gezamenlijk opwekken van duurzame energie mogelijk te maken binnen een afgebakend postcodegebied. Deze regeling richt zich vooral op coöperaties en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) die willen investeren in duurzame energieprojecten, zoals zonnewielinstallaties of windturbines, zonder dat deze installaties noodzakelijkerwijs op het eigen dak of terrein van de deelnemers moeten worden geplaatst. Door het opwekken van duurzame energie binnen het postcodegebied kunnen de deelnemers profiteren van belastingvoordelen en subsidies, wat het project voor veel VvE’s aantrekkelijk maakt.

De regeling is in de praktijk voornamelijk gebruikt voor zonne-energieprojecten. In 2021 is de oorspronkelijke regeling – waarbij de belastingkorting direct aan de leden werd terugbetaald – vervangen door een subsidie die uitgekeerd wordt aan de coöperatie of VvE. Dit betekent dat de administratie eenvoudiger is geworden en dat de organisatie zelf verantwoordelijk is voor de verdeling van de opbrengsten.

In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de regeling, haar werking, voordelen en voorwaarden, met een focus op de toepassing binnen VvE’s. Daarnaast wordt uitgelegd hoe de nieuwe subsidie in elkaar steekt en wat de veranderingen zijn in vergelijking met de oude regeling.

Wat is de Postcoderoosregeling?

De Postcoderoosregeling, ook wel bekend als de Regeling Verlaagd Tarief (RVE), is een maatregel van de Nederlandse overheid om de opwek van duurzame energie te stimuleren. De regeling is gericht op coöperaties en VvE’s die samen investeren in duurzame energieinstallaties. De kern van de regeling is dat de deelnemers (bijvoorbeeld eigenaren van appartementen binnen een VvE) profiteren van een belastingvoordeel, namelijk een teruggave van de energiebelasting, op basis van hun deelname aan het project.

De regeling is afhankelijk van een zogenaamde "PostCodeRoos", een afgebakend gebied waarbinnen het energieproject zich bevindt en waarbinnen de deelnemers wonen. Het centrale deel van de roos is het 4-cijferige postcodegebied waarin de installatie gevestigd is. Aangrenzende postcodegebieden vormen de "blaadjes" van de roos. Sinds 2016 mag de productieinstallatie ook in één van de blaadjes worden geplaatst, wat het mogelijk maakt voor meer mensen om deel te nemen aan een project.

De regeling is bedoeld voor projecten met een kleinverbruikersaansluiting (maximaal 3x80 ampère) en is gericht op zowel particulieren, bedrijven, verenigingen en stichtingen. Voor VvE’s biedt de regeling een manier om collectief duurzame energie op te wekken, zonder dat elk individu zijn of haar eigen zonnepanelen moet plaatsen.

Werking van de Postcoderoosregeling

De Postcoderoosregeling werkt op basis van een coöperatieve of VvE-structuur, waarbij de deelnemers gezamenlijk investeren in een duurzame energieinstallatie. De deelnemers kunnen bijvoorbeeld zonparticipaties aankopen, die ieder jaar recht geven op de opbrengst van één of meerdere zonnepanelen. De opbrengsten uit deze installatie worden vervolgens gebruikt om de energiebelasting van de deelnemers terug te betalen.

Voor oudere projecten (voor 1 april 2021) was de energiebelastingkorting direct terug te vragen via de Belastingdienst. Vanaf 2021 is deze regeling vervangen door een subsidie die uitbetaald wordt aan de coöperatie of VvE, wat de administratie vereenvoudigt. De VvE bepaalt vervolgens zelf hoe de subsidie en eventuele opbrengsten uit de verkoop van energie verdeeld worden onder de deelnemers.

De hoogte van de subsidie per opgewekte kWh is nog niet volledig duidelijk, maar deze informatie wordt verwacht in het najaar van 2021. De subsidie is gebonden aan een vast budget per jaar, wat betekent dat de pot leeg kan raken. Dit is een belangrijk verschil met de oude regeling, waarbij er geen budgetgrens was.

Voorwaarden voor deelname aan een Postcoderoosproject

Om aan een Postcoderoosproject deel te nemen, moeten deelnemers aan een aantal voorwaarden voldoen. Eerst en vooral moeten zij wonen binnen de PostCodeRoos, wat betekent dat ze in het 4-cijferige postcodegebied wonen waarin de installatie gevestigd is of in een van de aangrenzende gebieden. Daarnaast moeten deelnemers een kleinverbruikersaansluiting hebben, oftewel een elektriciteitsaansluiting van maximaal 3x80 ampère. Dit is meestal het geval voor particuliere huishoudens, maar niet voor zwaartekrachtige bedrijven.

Deelname aan een Postcoderoosproject is toegankelijk voor zowel particulieren als bedrijven. Bedrijven mogen maximaal 20% van het vermogen van de coöperatie betreffen. Dit is bedoeld om te voorkomen dat commerciële partijen het project overheersen.

Voor de energiebelastingkorting geldt dat deelnemers maximaal 10.000 kWh kunnen meenemen aan het project. Dit betekent dat de korting van toepassing is op de eerste 10.000 kWh die de deelnemer verbruikt. Als iemand bijvoorbeeld 20.000 kWh verbruikt, dan is de korting alleen van toepassing op de eerste 10.000 kWh.

De rol van Verenigingen van Eigenaren

Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) spelen een centrale rol binnen de Postcoderoosregeling. Voor VvE’s is het mogelijk om collectief in duurzame energie te investeren zonder dat elk individu zijn of haar eigen zonnepanelen moet aanschaffen of op hun eigen woning plaatsen. Dit is een aantrekkelijke optie voor VvE’s waarin de eigenaars geen of onvoldoende mogelijkheden hebben om individueel zonnepanelen op hun eigen dak te plaatsen.

Een VvE kan bijvoorbeeld een coöperatie oprichten of een bestaande energiecoöperatie gebruiken om in een zonnedak of windturbine te investeren. De deelnemers kopen dan zonparticipaties of windparticipaties, die recht geven op de opbrengsten van de installatie. Deze opbrengsten kunnen gebruikt worden om de energiebelasting te verrekenen, wat leidt tot een verminderde energierekening voor de deelnemers.

De nieuwe subsidie vanaf 2021 brengt extra voordelen met zich mee voor VvE’s. Omdat de administratie nu via de VvE zelf gebeurt, is het mogelijk om de verdeling van de opbrengsten en subsidies zelf te bepalen. Dit biedt meer flexibiliteit, maar vereist ook meer verantwoordelijkheid en organisatorische vaardigheden van de VvE.

Bij het opstarten van een Postcoderoosproject binnen een VvE zijn er wel juridische en organisatorische hobbels. Het is belangrijk dat de VvE goed voorbereid is op het juridische kader, de administratie en de verdeling van de opbrengsten. Bovendien is het nodig om de leden goed te informeren over de werking van de regeling en de financiële voor- en nadelen.

De nieuwe Subsidieregel Coöperatieve Energieopwekking (SCE)

In 2021 is de oude Postcoderoosregeling vervangen door een nieuwe subsidieregel voor coöperatieve energieopwekking (SCE). Deze regeling is bedoeld om het administratieve kader voor VvE’s en coöperaties te vereenvoudigen. In plaats van dat de energiebelastingkorting direct via de Belastingdienst wordt terugbetaald, wordt nu een subsidie uitbetaald aan de coöperatie of VvE. Deze subsidie is gebaseerd op het aantal opgewekte kWh.

De nieuwe regeling biedt meerdere voordelen. Eén van de grootste voordelen is dat er geen aparte coöperatie meer hoeft te worden opgericht. De VvE kan zelf de administratie en verdeling van de opbrengsten regelen. Daarnaast is het nu mogelijk voor leden van een VvE die verhuizen naar een adres buiten de PostCodeRoos om toch te blijven deelnemen aan het project. Dit maakt de regeling flexibel en duurzaam voor de toekomst.

Een belangrijk verschil met de oude regeling is dat de nieuwe subsidie gebonden is aan een vast budget per jaar. Dit betekent dat de pot leeg kan raken, waardoor niet iedereen die wil deelnemen automatisch subsidie krijgt. De hoogte van de subsidie per kWh wordt pas bekendgemaakt in het najaar van 2021, waardoor het voor VvE’s niet mogelijk is om direct te bepalen of de regeling financieel aantrekkelijk is.

Ook is er geen overgangsregeling voor VvE’s die al een project hebben opgestart onder de oude regeling. Deze VvE’s kunnen niet overzetten naar de nieuwe regeling en moeten dus verder werken binnen het oude kader. Dit kan administratieve complicaties met zich meebrengen, omdat de oude regeling via energieleveranciers werkt en niet via subsidies.

Voordelen en nadelen van de Postcoderoosregeling

Voordelen

Belastingvoordeel: De deelnemers van een Postcoderoosproject kunnen profiteren van een teruggave van de energiebelasting, wat leidt tot lager energieverbruik.
Duurzame energie: Door investeren in duurzame energieinstallaties draagt de regeling bij aan de overgang naar een duurzamere energievoorziening.
Gezamenlijke inspanningen: De regeling maakt het mogelijk voor VvE’s om collectief in duurzame energie te investeren, zonder dat elk individu zijn of haar eigen installatie hoeft te plaatsen.
Eenvoudigere administratie: De nieuwe subsidieregel maakt het mogelijk voor VvE’s om de administratie zelf te regelen, wat het proces vereenvoudigt.
Flexibiliteit: Deelname is mogelijk voor zowel particulieren als bedrijven, en leden kunnen blijven deelnemen aan het project zelfs als ze verhuizen.

Nadelen

Budgetgrenzen: De nieuwe subsidieregel is gebonden aan een vast budget, wat betekent dat de pot leeg kan raken. Niet iedereen die wil deelnemen, krijgt automatisch subsidie.
Administratieve complexiteit: Hoewel de nieuwe regeling de administratie vereenvoudigt, is het nog steeds complex voor VvE’s om alles te regelen.
Geen overgangsregeling: VvE’s die al een project hebben opgestart onder de oude regeling kunnen niet overzetten naar de nieuwe regeling.
Onzekerheid over subsidiehoogte: De hoogte van de subsidie per kWh wordt pas bekend in het najaar van 2021, waardoor het voor VvE’s moeilijk is om te bepalen of de regeling financieel aantrekkelijk is.
Beperkte toegang voor zwaartekrachtige bedrijven: Bedrijven mogen maximaal 20% van het vermogen van de coöperatie betreffen, wat beperkt hun invloed op het project.

Juridische en organisatorische overwegingen voor VvE’s

Voor VvE’s die overwegen om een Postcoderoosproject op te starten, zijn er een aantal juridische en organisatorische overwegingen van belang. Eerst en vooral is het belangrijk dat de VvE goed voorbereid is op de regelgeving die van toepassing is op coöperatieve energieopwekking. De regeling moet in lijn zijn met de wetgeving rondom coöperaties, VvE’s en energieinstallaties.

Daarnaast is het noodzakelijk om de administratie te organiseren. Onder de nieuwe subsidieregel moet de VvE zelf zorgen voor de verdeling van de opbrengsten uit subsidies en de verkoop van energie. Dit vereist een duidelijke verdeelsleutel en een goed functionerende administratie.

Het is ook belangrijk om de leden van de VvE goed te informeren over de regeling. De leden moeten begrijpen hoe de regeling werkt, wat de financiële voor- en nadelen zijn, en hoe de opbrengsten worden verdeeld. Dit kan gedaan worden via informatieve bijeenkomsten, documentatie en persoonlijk contact.

Ten slotte is het belangrijk om te zorgen voor een duurzame samenwerking tussen de VvE en eventuele externe partners, zoals energiecoöperaties of energieleveranciers. Deze partners kunnen hulp bieden bij het opzetten van het project, het beheren van de installatie en het afhandelen van de administratie.

Technische en bouwkundige overwegingen

Hoewel de focus van de Postcoderoosregeling ligt op het juridische en financiële kader, zijn er ook technische en bouwkundige overwegingen van belang. De installatie die wordt aangeschaft moet voldoen aan de technische eisen die van toepassing zijn op duurzame energieopwekking. Dit omvat onder andere de keuze van de juiste technologie, zoals zonnepanelen of windturbines, en de manier waarop deze installatie wordt geïnstalleerd en onderhouden.

Het is belangrijk om zorgvuldig te kiezen voor een installatie die niet alleen technisch betrouwbaar is, maar ook duurzaam en efficiënt. De installatie moet voldoen aan de technische normen die van toepassing zijn, zoals de NEN-normen en de eisen van het Bouwbesluit.

Daarnaast is het nodig om rekening te houden met de locatie waar de installatie wordt geplaatst. De locatie moet geschikt zijn voor de gekozen technologie en moet toegankelijk zijn voor onderhoud en inspectie. Ook moet er rekening gehouden worden met het omgevingsaspect, zodat de installatie niet negatief invloed heeft op de omgeving of de leefbaarheid van de wijk.

Financiële overwegingen

Voor VvE’s is het belangrijk om de financiële aspecten van een Postcoderoosproject goed te begrijpen. De regeling biedt een subsidie die uitbetaald wordt aan de VvE of coöperatie, wat betekent dat de VvE verantwoordelijk is voor de administratie en verdeling van deze opbrengsten. Het is belangrijk om te bepalen hoe deze subsidie gebruikt wordt en of er extra investeringen nodig zijn voor het project.

Bij het bepalen van de financiële voor- en nadelen van een project is het belangrijk om te rekenen met de subsidies en eventuele opbrengsten uit de verkoop van energie. De hoogte van deze subsidies en opbrengsten hangt af van het aantal opgewekte kWh en de hoogte van de subsidie per kWh. Omdat deze informatie pas in het najaar van 2021 bekend wordt, is het voor VvE’s moeilijk om direct te bepalen of het project financieel aantrekkelijk is.

Daarnaast is het belangrijk om te rekenen met eventuele extra kosten die kunnen ontstaan bij het opzetten en beheren van het project. Deze kosten kunnen onder andere liggen bij de aankoop van de installatie, de installatiekosten, de administratiekosten en eventuele onderhoudskosten.

Conclusie

De Postcoderoosregeling biedt Verenigingen van Eigenaren een unieke kans om collectief in duurzame energie te investeren en te profiteren van een belastingvoordeel. De regeling is een stimuleringsmaatregel die gericht is op coöperaties en VvE’s die samen investeren in duurzame energieinstallaties. Door het opwekken van duurzame energie binnen een afgebakend postcodegebied kunnen de deelnemers profiteren van een verlaagde energierekening.

De regeling is voornamelijk gebruikt voor zonne-energieprojecten en is sinds 2021 vervangen door een subsidieregel die uitbetaald wordt aan de coöperatie of VvE. Deze nieuwe regeling vereenvoudigt de administratie en biedt meer flexibiliteit, maar brengt ook extra verantwoordelijkheid met zich mee voor de VvE.

Voor VvE’s is het belangrijk om goed voorbereid te zijn op de juridische, technische en financiële aspecten van het project. Het is belangrijk om de administratie te organiseren, de leden goed te informeren en een duurzame samenwerking te zoeken met externe partners. Bovendien is het belangrijk om de technische eisen van de installatie te begrijpen en rekening te houden met de locatie en het omgevingsaspect.

De Postcoderoosregeling is een waardevolle tool voor VvE’s die willen meedoen aan de overgang naar duurzame energie. Door collectief in duurzame energie te investeren, kunnen VvE’s niet alleen profiteren van een belastingvoordeel, maar ook bijdragen aan een duurzamere toekomst.