Inleiding
In de huidige woningmarkt speelt brandveiligheid en veilig wonen een essentieel rol voor zowel individuele wonenaren als voor de gemeenschap. In Vlaardingen is de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het verbeteren van de brandveiligheid in de woningbouwsector, met name in de wijk Westwijk, die is aangewezen als kwetsbaar gebied in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Deze focus is onder andere gericht op kwetsbare groepen zoals ouderen, voor wie het risico op brand en het gevolg van een fatale woningbrand fors is.
Bij het ontwikkelen van woningbouwprojecten, zoals die van Verenigingen van Eigenaars (VvE’s), is het dus van belang om te rekenen met de specifieke veiligheidsrisico’s en preventieve maatregelen die in de praktijk al worden toegepast in Vlaardingen. In dit artikel wordt ingegaan op de maatregelen die de gemeente Vlaardingen heeft genomen om de brandveiligheid in woonwijken te verhogen, met een focus op de rol van de wijkbrandweerfunctionaris, de interventieteams en de data-gestuurde aanpak.
Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de woonvisie van de gemeente, die een integrale aanpak richt op het aanpakken van woonoverlast, het voorkomen van criminaliteit en het verbeteren van de leefbaarheid in kwetsbare wijken. Deze maatregelen vormen een belangrijk kader voor de VvE’s die in Vlaardingen wonen of wonen willen.
Brandveiligheid en ouderen in Vlaardingen
Ouderen vormen een kwetsbare groep bij brandincidenten. Volgens een onderzoek door de Brandweeracademie en de Brandwonden Stichting zijn ouderen 2,7 keer vaker slachtoffer van een fatale woningbrand dan de gemiddelde inwoner in Nederland. In 2030 wordt verwacht dat ongeveer 22 slachtoffers van 65 jaar of ouder zullen overlijden door een fatale woningbrand, waarvan 20 zelfstandig wonende personen. Deze cijfers wijzen op de urgentie van maatregelen gericht op brandpreventie en veilig wonen voor ouderen.
In Vlaardingen was in 2022 al 21,3% van de bevolking 65 jaar of ouder. De ‘grijze druk’ in de gemeente bedroeg 37,0%, wat licht hoger is dan het nationale gemiddelde. Hieruit blijkt dat Vlaardingen al nu een aanzienlijk aantal ouderen telt, met alle gevolgen van dien voor de brandveiligheid in de woningbouwsector. Dit maakt het noodzakelijk om gerichte maatregelen te nemen, zoals woningchecks en voorlichting voor ouderen.
De rol van de wijkbrandweerfunctionaris
Sinds april 2022 is in Vlaardingen een wijkbrandweerfunctionaris werkzaam, een maatregel die is genomen in de context van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De functionaris speelt een cruciale rol in het informeren van inwoners over brandveiligheid in en rond hun woning. Hij bezoekt woongebouwen van corporaties en VvE’s om voorlichtingsbijeenkomsten te houden en biedt ouderen de mogelijkheid om een woningcheck aan te vragen.
Daarnaast houdt de wijkbrandweerfunctionaris spreekuren in de wijk en organiseert hij activiteiten zoals de ‘Broodje Brandweer’, een lunch op de kazerne waarbij burgers uitgenodigd worden om meer te weten te komen over brandveiligheid. Deze aanpak is bedoeld om bewustwording te creëren en te voorkomen dat mensen in een kwetsbare positie belanden bij brandincidenten.
Nadat er een brand heeft gewoed in Vlaardingen, is de functionaris de volgende dag in de wijk aanwezig om mensen te informeren en te adviseren over mogelijke verbeteringen in de brandveiligheid. Dit maakt duidelijk dat de aanpak niet alleen gericht is op preventie, maar ook op het herstel na een incident.
Preventie van jeugdcriminaliteit en integrale wijkaanpak
In het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid heeft de regering, onder de noemer ‘Preventie met gezag’, een budget van € 82 miljoen beschikbaar gesteld voor het voorkomen van jeugdcriminaliteit. In Vlaardingen is de wijk Westwijk aangewezen als een van de 20 kwetsbare gebieden in Nederland. De focus van de aanpak is op de integrale jeugdaanpak, waarbij zowel preventie als ondersteuning voor jongeren centraal staat.
Het doel van deze aanpak is om jongeren te begeleiden in een richting die niet gericht is op criminaliteit en om hun weerbaarheid tegen kwetsbare situaties te vergroten. De aanpak is domeinoverstijgend, wat betekent dat verschillende partijen samenwerken, zoals de gemeente, scholen, jeugdhulpverleners en politie.
In de praktijk betekent dit dat er bijvoorbeeld voorlichtingsactiviteiten op scholen worden georganiseerd, dat er programma’s zijn voor jongeren met risicoprofielen en dat er samenwerking plaatsvindt tussen de jeugdsector en de justitiële instellingen. De aanpak is gericht op het versterken van de sociale netwerken van jongeren en het voorkomen dat zij in een kwetsbare positie belanden.
Aanpak van woonoverlast en ondermijning
Een ander belangrijk aspect van de veiligheidsstrategie in Vlaardingen is de aanpak van woonoverlast en ondermijning. In juni 2021 is het Uitvoeringsprogramma aanpak complexe woonoverlast gestart, waarin voor de periode 2021-2022 was beschreven hoe de gemeente deze problemen wil aanpakken. In 2021 lag de focus op het versterken van het professionele netwerk en het opzetten van een Casus Regie Overleg, terwijl in 2022 de aandacht ging naar het vergroten van de integrale aanpak.
Het interventieteam speelt een belangrijke rol bij deze aanpak. Het team controleert onder andere op illegale bewoning, overbewoning, spookbewoning, woonoverlast, woonfraude en illegaal gokken. Het interventieteam werkt onder regie van de gemeente en samen met partners zoals de politie en de gemeentelijke diensten. De controles zijn regelmatig en gericht op het herstellen van de leefbaarheid in woonwijken.
Data-gestuurde aanpak en digitale veiligheid
In de afgelopen jaren is in Vlaardingen fors ingezet op een data-gestuurde aanpak. De gemeente heeft datasystemen en -applicaties ontwikkeld om verbanden te leggen tussen informatie en de aanpak van problemen. Deze aanpak is gericht op het verbeteren van de informatiepositie en het maken van beslissingen op basis van feiten.
De data-gestuurde aanpak is onderdeel van het Integrale Veiligheidsplan (IVP) 2024-2027. Een van de randvoorwaarden voor de realisatie van de plannen is dat het datagedreven werken verder moet worden uitgebouwd. Daarnaast is er aandacht voor het uitbreiden van de capaciteit op het gebied van Big Data en digitale veiligheid. Dit is van belang om de beveiliging van digitale dienstverlening en het beheer van persoonsgegevens te waarborgen.
Woonvisie Vlaardingen 2021-2030
In het derde kwartaal van 2021 heeft de gemeente Vlaardingen haar woonvisie voor de periode 2021-2030 vastgesteld. De visie bevat vijf ontwikkellijnen, waarvan één ‘Extra aandacht waar nodig’ heet. Deze ontwikkellijn richt zich op het voorkomen en aanpakken van ongewenste situaties, zoals woonoverlast en het aanpakken van kwetsbare groepen.
De woonvisie is gericht op het verbeteren van de leefbaarheid in Vlaardingen en op het creëren van een veilige woonomgeving voor alle bewoners. De gemeente werkt daarbij aan het voorkomen van ongewenste situaties, zoals het beperken van de instroom van bewoners in kwetsbare wijken en het reguleren van kamerhuur aan meer dan twee personen.
Ambitie arbeidsmigranten
Een aparte focus binnen de veiligheidsstrategie van Vlaardingen ligt op arbeidsmigranten. De gemeente wil de situatie van arbeidsmigranten verbeteren, met name door het aanpakken van malafide uitzendbureaus en huisvesters. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheden van een vergunningstelsel onder de Wet goed verhuurderschap.
De gemeente legt waar nodig bestuurlijke boetes op en voert wekelijkse controles uit via het interventieteam. De doelstelling is een balans te creëren tussen de huisvesting van arbeidsmigranten en de leefbaarheid in de wijken. Initiatieven zoals de ‘Meet & Greet’ in de VOP-wijk worden gestimuleerd om de sociale betrokkenheid te vergroten.
Integrale aanpak en randvoorwaarden
De integrale aanpak van veiligheid en leefbaarheid in Vlaardingen is afhankelijk van een aantal randvoorwaarden. Deze randvoorwaarden zijn onder andere gericht op het verder uitbouwen van het datagedreven werken, het uitbreiden van het interventieteam en het versterken van de kennis en expertise op het gebied van Big Data en digitale veiligheid.
Daarnaast is het belangrijk om de financiële gevolgen van nieuwe interventies scherper in beeld te brengen. Dit is nodig om de duurzaamheid van de aanpak te waarborgen en om ervoor te zorgen dat de beschikbare middelen effectief worden ingezet.
Brandveiligheid in VvE’s
Voor VvE’s is brandveiligheid een belangrijk onderdeel van de woningbouwpraktijk. In Vlaardingen zijn er specifieke maatregelen genomen om de brandveiligheid in VvE’s te verbeteren, zoals woningchecks en voorlichting. De wijkbrandweerfunctionaris speelt een belangrijke rol in deze aanpak, omdat hij gericht is op het informeren van inwoners en het aanbieden van praktische adviezen.
VvE’s zijn aangemoedigd om samen te werken met de gemeente en andere partijen bij de uitvoering van brandpreventie- en veiligheidsmaatregelen. De aanpak is gericht op het creëren van een veilige woonomgeving voor alle bewoners, ongeacht hun leeftijd of kwetsbaarheid.
Versterking van de ambtelijke weerbaarheid
Om de veiligheid en leefbaarheid in Vlaardingen te verhogen, zijn er ook maatregelen genomen op het gebied van de ambtelijke weerbaarheid. De gemeente heeft trainingen en inspiratiesessies aangeboden aan medewerkers, college- en raadsleden om hun bewustwording van signalen van georganiseerde criminaliteit en ondermijning te versterken.
Daarnaast is er een e-learningmodule aangeboden die medewerkers helpt bij het herkennen van signalen van ondermijning en waar ze deze kunnen melden. De gemeente heeft ook aandacht besteed aan de informatieveiligheid, met name op het gebied van digitale beveiliging en het beheer van persoonsgegevens. Dit is van belang om het vertrouwen in de overheid te waarborgen.
Samenwerking met partners
De aanpak van veiligheid en leefbaarheid in Vlaardingen is niet alleen gericht op de gemeente zelf, maar ook op samenwerking met partners. Het interventieteam werkt bijvoorbeeld nauw samen met de politie, de gemeentelijke diensten en andere partijen om de aanpak te versterken.
De wijkbrandweerfunctionaris werkt ook samen met scholen en wijkorganisaties om voorlichtingsactiviteiten te organiseren. Deze samenwerking is van belang om de aanpak effectief en doeltreffend te maken.
Conclusie
Vlaardingen heeft in de afgelopen jaren een uitgebreide aanpak ontwikkeld om de brandveiligheid en leefbaarheid in de woningbouwsector te verhogen. Deze aanpak is gericht op kwetsbare groepen zoals ouderen, op het voorkomen van jeugdcriminaliteit en op het aanpakken van woonoverlast en ondermijning. De gemeente werkt aan een integrale aanpak die gericht is op het creëren van een veilige woonomgeving voor alle bewoners.
De wijkbrandweerfunctionaris, het interventieteam en de data-gestuurde aanpak vormen een belangrijk kader voor de aanpak van veiligheid en leefbaarheid in Vlaardingen. De aandacht voor brandveiligheid, digitale veiligheid en ambtelijke weerbaarheid is van groot belang om de doelen van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid te behalen.
Voor VvE’s betekent dit dat het belangrijk is om samen te werken met de gemeente en andere partijen bij de uitvoering van veiligheids- en preventiemaatregelen. De aanpak is gericht op het verbeteren van de leefbaarheid in Vlaardingen en op het creëren van een veilige woonomgeving voor alle bewoners.