De verduurzaming van woningbouwverenigingen (VvE’s) is momenteel een centraal onderwerp in de Nederlandse woningbouwsector. Tijdens een transformatie naar een duurzamere toekomst, spelen VvE’s een cruciale rol in het moderniseren van oude woonstocken. Deze artikelen onderzoeken een concreet voorbeeld van verduurzaming aan de hand van de ervaringen van Woningbouwvereniging Eigen Haard met VvE Buitendok. Daarnaast komen thema’s als elektrisch vervoer en subsidiebeleid aan de orde, met een focus op de juridische en technische aspecten van het inbedden van laadinfrastructuur in VvE’s. Tenslotte wordt aandacht besteed aan de juridische en organisatorische voorwaarden bij het aanleggen van laadpunten, alsook aan de recente wijzigingen in de Subsidieregeling Verduurzaming VvE’s (SVVE).
Verduurzaming van VvE Buitendok door Eigen Haard
Woningbouwvereniging Eigen Haard heeft de 194 woningen van VvE Buitendok in beheer, waarvan 45% eigendom is van Eigen Haard en 55% van particuliere eigenaren. Het pand dateert uit 1984 en ligt aan het IJ in Amsterdam. In de afgelopen jaren zijn er veel klachten binnen gekomen van bewoners, die problemen ondervinden met het wooncomfort. De klachten zijn gecentreerd rondom tocht, koude en een ongelijke verdeling van warmte. Sommige woningen worden tijdens hete dagen te warm, terwijl andere woningen nooit echt aangenaam warm worden. De oorzaak blijkt te liggen bij slecht sluitende aluminium schuiframen.
Om de situatie te verbeteren en het gebouw duurzaam te maken, heeft Eigen Haard het advies opgevolgd van Steeds, die een maatwerk energieadvies uitbracht. Het advies houdt onder andere op:
- Vervanging van de kozijnen
- Isolatie van het dak, de gevel en de vloer
- Vervanging van HR- en VR-ketels door warmtepompen
- Het leggen van zonnepanelen op het hele dak
De keuze voor warmtepompen is vooral interessant, omdat het IJ een ongebruikte bron van warmte kan zijn. Door warmte uit het IJ te halen is het mogelijk om energieopwekking en -gebruik efficiënter en duurzamer te maken. Overstappen naar stadswarmte is geen optie, gezien de IJ-tunnel een belemmering vormt. De verwachting is dat deze maatregelen niet alleen het wooncomfort verbeteren, maar ook leiden tot aanzienlijke energiebesparingen en lagere CO₂-uitstoot.
De besluitvorming bij een zogenaamde 'gespikkelde' VvE is echter niet zonder uitdagingen. Aangezien de VvE bestaat uit zowel particuliere eigenaren als een woningbouwvereniging, zijn er verschillende belangen en prioriteiten aan het werk. Eind 2020 was de besluitvorming rond het voorkeurspakket nog in volle gang.
Elektrisch vervoer in VvE’s: opties en technische aspecten
Omdat elektrische auto’s steeds vaker worden gekocht, is het inbedden van laadinfrastructuur in VvE’s een urgente zaak. Er zijn verschillende modellen voor het aanleggen van laadpunten, die zich onderscheiden in wie de laadpunten en de benodigde apparatuur bezitten en wie de kosten draagt. Hieronder worden de meest voorkomende modellen beschreven:
- Laadpunten zijn van de VvE en direct aangesloten op de meterkast. Dit betekent dat de VvE zowel de laadpunten als de benodigde elektriciteitsaansluiting in beheer heeft. Deze optie is meestal geschikt voor gedeelde parkeerplaatsen of voor laadpunten voor eigen gebruik.
- Laadpunten zijn van de bewoners en de meterkast is van de VvE. In dit geval regelt elke bewoner zijn eigen laadpunt en koopt zelf een kabel voor de aansluiting op de meterkast van de VvE.
- Laadpunten zijn van de bewoners en extra apparatuur voor aansluiting is van de VvE. De VvE legt de basislaadinfrastructuur aan, die nodig is om meerdere laadpunten voor eigen gebruik aan te sluiten. De kosten voor de aansluiting van het eigen laadpaal en de bekabeling vanaf de onderverdeelkast naar het privé-laadpaal zijn van de individuele bewoners.
- Laadpunten en extra apparatuur zijn van de VvE. Hierin zijn zowel de laadpunten als de benodigde elektriciteitsaansluiting in beheer van de VvE. Deze optie is meestal geschikt voor grotere VvE’s of als er sprake is van gemeenschappelijke parkeerplaatsen.
- Vlakbandsysteem is van de VvE. De VvE legt een vlakbandsysteem aan in de parkeergarage, waarbij dikke kabels langs de wanden worden aangelegd. Bewoners kunnen hun laadpunten met een kleinere kabel aansluiten op deze infrastructuur. Deze methode biedt flexibiliteit en is geschikt voor VvE’s die vooruit willen denken in de toekomst.
Mode-3 laden en slim laden
Bij VvE’s wordt vaak gebruikgemaakt van mode-3 laden. Dit betekent dat het laadpaal direct is aangesloten op de elektriciteitsmeter van de VvE. De elektrische stroom die hierbij wordt gebruikt is wisselstroom (AC), die door de auto zelf wordt omgezet in gelijkstroom (DC). Mode-3 laden is een veilige en standaard manier van opladen.
Een alternatief is mode-2 laden, waarbij de auto wordt opgeladen via een gewoon stopcontact. Deze methode is minder geschikt voor VvE’s, omdat het minder veilig is en minder geschikt is voor grootschalige implementatie. Mode-4 laden, dat vooral voorkomt bij laadstations langs snelwegen, is in dit kader niet relevant.
Om het energieverbruik efficiënter te maken, is slim laden een interessante optie. Slim laden houdt in dat de oplaadtijd van de elektrische auto wordt geregeld, afhankelijk van het energieverbruik in het pand. Zo kan worden voorkomen dat het elektriciteitsnet overbelast raakt. Daarnaast kan slim laden worden gekoppeld aan zonnepanelen, waardoor auto’s worden opgeladen met duurzame energie die op het dak van het pand wordt opgewekt.
Juridische aspecten van het aansluiten van laadpunten
Het aansluiten van laadpunten in VvE’s brengt een aantal juridische aspecten met zich mee, die vaak vastgelegd zijn in het splitsingsreglement van de VvE. In sommige gevallen is het splitsingsreglement opgemaakt volgens het Modelregelement 2017, wat betekent dat er een notificatieplicht geldt. Bewoners die een individueel laadpunt willen plaatsen, moeten de VvE hiervan op de hoogte brengen en een werkplan indienen waarin duidelijk is gesteld dat het laadpunt aan wettelijke eisen voldoet. Als het werkplan aan deze eisen voldoet, mag de VvE het laadpunt niet weigeren. De VvE heeft dan ook de mogelijkheid om een collectieve laadinfrastructuur aan te leggen, wat handig kan zijn voor de toekomst.
Als het splitsingsreglement van een VvE opgemaakt is volgens een ander modelreglement, gelden andere regels. Het is dan belangrijk om te kijken naar de voorwaarden die in het splitsingsreglement zijn opgenomen. Het is daarom verstandig om bij het aanleggen van laadpunten een installateur in te huren, zodat de aansluiting wettelijk en technisch correct wordt uitgevoerd. Daarnaast is het belangrijk om binnen de VvE af te spreken hoe de kosten voor het aanleggen en onderhouden van laadpunten verdeeld worden.
Subsidiebeleid voor verduurzaming van VvE’s
De Nederlandse overheid ondersteunt VvE’s bij verduurzaming via de Subsidieregeling Verduurzaming VvE’s (SVVE). In de maand juli 2025 startte de internetconsultatie over voorgestelde wijzigingen aan deze regeling. De voorgestelde wijzigingen zijn onder andere gebaseerd op verbetervoorstellen van marktpartijen, VvE’s en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De internetconsultatie is bedoeld om feedback van betrokken partijen te ontvangen en duur tot 18 augustus 2025. De definitieve regeling treedt per 1 januari 2026 in werking.
De gewijzigde regeling bevat onder andere de volgende wijzigingen:
- De looptijd van de SVVE wordt verlengd van 2027 naar 2030.
- Het subsidieplafond wordt aanzienlijk verhoogd: van ruim €76 miljoen naar €179 miljoen.
- Het maximumbedrag aan subsidie per vereniging verdwijnt, maar er blijft wel een maximumbedrag gelden per individueel appartement.
- De vereisten voor isolatie bij monumenten worden iets aangepast, met name wat betreft voorzet- en achterzetbeglazing.
De SVVE bestaat uit drie onderdelen:
- Subsidie voor verduurzamingsadviezen.
- Subsidie voor verduurzamingsonderzoeken.
- Subsidie voor verduurzamingsmaatregelen.
De regeling is bedoeld voor (gemengde) VvE’s, woonverenigingen en wooncoöperaties. Het doel is om de verduurzaming van hun woningbestand te faciliteren. Door de verlengde looptijd en het verhoogde plafond wordt de regeling aantrekkelijker voor VvE’s die investeren in duurzame verbeteringen.
Conclusie
De verduurzaming van VvE’s is een complex proces dat juridische, technische en financiële aspecten omvat. Aan de hand van het voorbeeld van VvE Buitendok is duidelijk geworden dat het belangrijk is om zowel het wooncomfort te verbeteren als het energieverbruik te verlagen. Door het inbedden van warmtepompen, het leggen van zonnepanelen en het isoleren van gebouwonderdelen is het mogelijk om een duurzamer en comfortabeler woningbestand te creëren. Daarnaast is elektrisch vervoer een belangrijk onderdeel van de duurzame toekomst, wat betekent dat VvE’s ook een rol moeten spelen in de uitrol van laadinfrastructuur.
Het aansluiten van laadpunten brengt een aantal juridische en technische uitdagingen met zich mee, die vaak vastgelegd zijn in het splitsingsreglement van de VvE. Het is daarom belangrijk dat VvE’s goed informeerd zijn over de juridische kaders en samen met bewoners afspreeken hoe de kosten en verantwoordelijkheden worden verdeeld. Bovendien is het verstandig om professionele hulp in te huren bij de installatie van laadpunten, zodat alles wettelijk en technisch correct wordt uitgevoerd.
Aangezien de overheid ook ondersteuning biedt via de Subsidieregeling Verduurzaming VvE’s, is het mogelijk voor VvE’s om investeringen in duurzame verbeteringen te faciliteren. De recente wijzigingen in deze regeling maken het aantrekkelijker voor VvE’s om meedenken over verduurzaming en het uitvoeren van duurzame maatregelen. Tegen deze achtergrond is het duidelijk dat VvE’s een belangrijke rol spelen in de toekomstige woningbouwsector en dat het samenwerken tussen VvE’s, bewoners en professionals essentieel is voor het realiseren van een duurzamere woningbouwstock.