Inleiding
De gemeente Zevenaar staat voorop in de ontwikkeling van ruimtelijke plannen die gericht zijn op duurzaamheid, veiligheid en een aantrekkelijke leefomgeving. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de aanpak van de gemeente bij ruimtelijke ontwikkelingen, met nadruk op advies en ondersteuning aan betrokken partijen. De focus ligt op hoe de gemeente, in samenwerking met waterschappen, het rijk en andere betrokken partijen, ruimtelijke doelstellingen realistisch kan maken. De tekst is opgebouwd rondom de kernaspecten van ruimtelijke ontwikkeling: duurzame energie, waterveiligheid, verkeer, infrastructuur, kwaliteit van woningaanbod, cultuur en onderwijs. Deze thema’s zijn afgeleid van het beschikbare bronmateriaal.
Duurzame energie en ruimtelijke kansen
De gemeente Zevenaar heeft zich gericht op grootschalige duurzame energieopwek. In dit kader wordt een nadere uitwerking van het "Toets- en afwegingskader grootschalige duurzame opwekking (zon en wind)" onderzocht. De gemeente streeft naar lokaal eigendom van energieprojecten, wat betekent dat lokale partijen betrokken moeten worden bij zowel het ontwerp als de uitvoering van zulke projecten.
De analyse van wind- en zonne-energie in de regio heeft uitgewezen dat zonne-energie qua milieuaspecten vrijwel overal mogelijk is. Voor windenergie zijn er mogelijkheden langs grote doorgaande wegen en in buitengebieden die niet zijn aangemerkt als natuurgebied of cultuurhistorisch. De huidige afspraken uit RES 1.0. gelden nog steeds, maar er zijn aanduidingen dat deze in 2024 bij RES 2024 verder uitgewerkt zullen worden. Dit betekent dat de gemeente ruimtelijke kansen voor duurzame energie op basis van actuele kennis en voorwaarden wil ontwikkelen.
In het kader van advies en ondersteuning zorgen de gemeente en betrokken partijen ervoor dat energieprojecten qua milieuaspecten, visuele impact en toegankelijkheid goed aansluiten bij de wensen van inwoners en omgeving. De gemeente stimuleert hierbij een open en transparante aanpak en ondersteunt initiatieven die bijdragen aan het lokale energiebeleid.
Waterveiligheid en ruimtelijke planning
De regio Zevenaar ligt aan de IJssel en is daardoor sterk beïnvloed door waterveiligheid. De gemeente werkt samen met Waterschap Rijn en IJssel, de provincie en het rijk aan de versterking van de dijk tussen de Pannerdense Waard en Westervoort. Deze versterking is nodig vanwege de klimaatveranderingen die leiden tot hogere waterstanden. Tijdens de laatste keuring bleek de huidige dijk nog niet klaar voor toekomstige waterstanden. De verwachting is dat de dijk tussen Spijk en Westervoort in 2040 volledig versterkt zal zijn. Deze versterking vindt in drie trajecten plaats.
De gemeente ziet ruimtelijke planning en waterveiligheid als onderling verbonden thema’s. Het inrichtingsplan Rijnwaardense Uiterwaarden is een belangrijk instrument om natuurdoelstellingen, recreatie, bedrijfsbelangen en veiligheidsdoelstellingen in balans te brengen. Zo wordt bijvoorbeeld ontzanding, ontkleiing en het graven van geulen gecombineerd met het weghalen van obstakels om de veiligheid te garanderen. Tegelijkertijd biedt dit kansen voor natuurontwikkeling en toeristische recreatie.
Het beleid richt zich ook op het behoud van de samenhang tussen buitendijkse en binnendijkse gebieden. Zo vormen de Rijnuiterwaarden, Rijnstrangen en Dorpslint samen een geïntegreerd geheel. Dit benadrukt de rol van de gemeente als faciliterende partij in ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente is niet passief, maar zoekt actief naar samenwerking met partijen die initiatieven ontwikkelen die passen binnen de visie op duurzaamheid en veiligheid.
Infrastructuur en verkeer: een verdeling van verantwoordelijkheden
Ruimtelijke ontwikkelingen hebben impact op verkeer en infrastructuur. De gemeente werkt aan een situatie-afhankelijk grondbeleid, waarbij per project wordt bepaald welk type beleid het meest geschikt is. De gemeente wil actief partijen zoeken en bijeenbrengen om ruimtelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Deze aanpak is gericht op het creëren van een verbonden landschap met een goede infrastructuur.
In het kader van het mobiliteitsfonds kan de gemeente infrastructuurkosten verhalen op ontwikkelaars en initiatiefnemers. Dit gebeurt op basis van het aantal woningen, het type woningen (prijsklasse) of de oppervlakte van de kavel, afhankelijk van het type ontwikkeling (bijvoorbeeld woningbouw of bedrijventerrein). Deze werkwijze biedt op de lange termijn perspectief om kosten op een eerlijke manier te verdelen.
De gemeente streeft ook naar een oplossing voor verkeersknelpunten. Hierbij kan het mobiliteitsfonds een rol spelen door middel van bijdragen van locatieontwikkelingen. Deze bijdragen kunnen worden vastgelegd in anterieure overeenkomsten of kostenverhaalsmodellen. Het doel is om verkeerseffecten qua ruimte en tijd redelijkerwijs te verdelen.
Woningbouw en kwaliteit van woningaanbod
Zevenaar wil een toekomstbestendig woningaanbod realiseren. Dit vraagt om een financiële kwaliteitsimpuls om de gewenste ontwikkelingen te realiseren en om de organisatorische inzet van ondernemers en gebruikers te waarborgen. De gemeente streeft naar een aantrekkelijk en hoogwaardig aanbod dat aanvult op het huidige aanbod. In het kader van advies en ondersteuning werkt de gemeente met betrokken partijen aan het creëren van woningaanbod dat aansluit bij de wensen van inwoners en toekomstige bewoners.
In het buitendijkse gebied van Zevenaar zijn er beperkte mogelijkheden voor woningbouw. Dit gebied is namelijk te sterk beïnvloed door rivieraspecten en het huidige grondgebruik. De bestaande woningbouw ligt vooral op het Riverparc, een strak omkaderd en volgebouwd gebied. Daarom is er in het buitendijkse deel geen ruimte voor woningbouw.
De gemeente ondersteunt wel initiatieven die gericht zijn op een verbetering van het woningaanbod in de toekomst. Deze initiatieven worden meegewogen aan de hand van de aantoonbare meerwaarde en hun bijdrage aan de gemeentelijke visie. De gemeente wil hierbij faciliterend werken, maar is niet passief. Ze zoekt actief partners en faciliteert het ontstaan van innovatieve woningbouwprojecten.
Toeristische ontwikkeling en cultuur
Een sterke toeristische sector draagt bij aan de economische en culturele vitaliteit van een regio. De gemeente wil de aantrekkelijkheid van Zevenaar als toeristisch bestemming versterken. Een toekomstbestendig woningaanbod en een aantrekkelijk landschap zijn slechts twee van de aspecten. Ook het aanbod van toeristische faciliteiten, zoals hotels, is belangrijk. De gemeente ondersteunt initiatieven voor een hotel, zolang het niet is gericht op opvang voor bijzondere doelgroepen.
Daarnaast wil de gemeente de cultuurhistorie van het gebied benutten in de toeristische en culturele ontwikkeling. De gemeente werkt aan het koppelen van het thema water en de beheersing daarvan aan het Liemerse verhaal. Drie verhaallijnen worden hierbij ontwikkeld, waaronder een kunstroute en verbindingen tussen de Fashion Outlet Zevenaar en het centrum. Deze plannen worden ondersteund door samenwerking met ondernemers en andere actoren in en om het centrum.
De cultuur is een kernaspect van de gemeentelijke visie. De gemeente wil een divers en kwalitatief cultureel aanbod realiseren dat de aantrekkingskracht van Zevenaar versterkt. Het aanbod moet toegankelijk zijn voor iedereen, inclusief mensen met een fysieke beperking. De gemeente zorgt hierbij voor inclusieve openbare ruimte en faciliteert toegang tot culturele activiteiten.
Onderwijs en vroege jeugd
Onderwijs en vroege jeugdondersteuning zijn kernaspecten van de gemeentelijke visie. De gemeente wil de vroege jeugdondersteuning versterken en de aansluiting tussen kinderopvang, onderwijs en gemeentelijke hulp verbeteren. De focus ligt op taalontwikkeling en leesbevordering, met betrokkenheid van ouders.
De gemeente werkt samen met onderwijsorganisaties aan een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de periode 2024-2044. Het plan is gericht op een goede spreiding van schoollocaties, met schoolen zo dicht mogelijk bij waar kinderen wonen. Hierbij wordt rekening gehouden met toekomstige woningbouw. De gemeente stimuleert verduurzaming van scholen en zoekt eerst naar leegstaande lokalen voordat er overgaan wordt tot nieuwbouw of uitbreiding.
Het doel is om kinderen en ouders zoveel mogelijk te ondersteunen voor een goede start op de basisschool. Dit betekent dat de gemeente samen met netwerkpartners werkt aan de wettelijke taken op het terrein van voor- en vroegschoolse educatie. De aanpak is gericht op een doorgaande en succesvolle schoolloopbaan voor kinderen in Zevenaar.
Gezondheid, veiligheid en leefomgeving
De gemeente wil de gezondheid van inwoners zoveel mogelijk verbeteren. Dit gebeurt door een leefomgeving te creëren waarin sport, beweging en gezond gedrag worden gestimuleerd. De omgeving waar je woont, leefgewoontes en gezondheid zijn sterk met elkaar verbonden. Een vitale wijk of dorp draagt bij aan fysieke, mentale en sociale-emotionele gezondheid.
Daarnaast wil de gemeente de veiligheid in de leefomgeving verbeteren. Risico’s op gezondheid en welzijn worden beperkt door aandacht voor aspecten zoals opslag, productie en vervoer van gevaarlijke stoffen, bodem, licht, lucht, stof, geur, geluid, trillingen en windhinder. Deze aspecten zijn van invloed op de gezondheid van inwoners en worden daarom centraal gehouden in de ruimtelijke ontwikkeling.
De gemeente werkt binnen de context van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Hierbij zijn regio- en landelijke beleidsdocumenten verwerkt in de omgevingsvisie. Deze visie is opgesteld in samenwerking met de provincie en het rijk. Het Verstedelijkingsakkoord "Meer landschap, meer stad" vormt een belangrijk kader voor de ruimtelijke ontwikkeling in de regio. De gemeente wil hierin een rol spelen als faciliterende partij die initiatieven ondersteunt die passen binnen de visie.
Conclusie
De gemeente Zevenaar werkt aan een ruimtelijke ontwikkeling die duurzaam, veilig en toekomstbestendig is. De aanpak is gericht op het creëren van een leefomgeving die aantrekkelijk is voor inwoners, ondernemers en toeristen. De gemeente biedt advies en ondersteuning aan betrokken partijen bij het ontwikkelen van initiatieven die passen binnen de visie op duurzaamheid, wijkontwikkeling en toekomstgerichtheid. De gemeente is geen passieve acteur, maar zoekt actief partners en faciliteert het ontwikkelen van innovatieve projecten. De aanpak is gebaseerd op een balans tussen ruimtelijke doelstellingen, milieuaspecten, veiligheid en gezondheid. Door samenwerking met waterschappen, het rijk, onderwijsinstellingen en ondernemers wil de gemeente een duurzame toekomst creëren voor Zevenaar.