Inleiding
In het kader van het toenemende belang van duurzaamheid en energie-efficiëntie in de woningbouwsector, zijn Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) steeds vaker betrokken bij initiatieven gericht op energiebesparing en het verlagen van CO₂-uitstoot. Deze verenigingen, die zelfstandig kunnen besluiten en juridisch kunnen optreden, spelen een centrale rol in de verduurzaming van woningcorporaties. In de regio Maastricht, bijvoorbeeld, is het Maastrichts Energie Akkoord een concreet voorbeeld van samenwerking tussen gemeente en VvE om het energieverbruik te verminderen en duurzame energie op te wekken.
De beschikbare bronnen tonen aan dat VvE’s meerdere mogelijkheden hebben om financiële ondersteuning te verkrijgen voor energiebesparende maatregelen. Deze maatregelen kunnen variëren van het uitvoeren van een energieadvies tot het installeren van zonnepanelen of het aansluiten op een blokaansluiting. Bovendien zijn er specifieke programma’s gericht op kleine VvE’s, zoals de Energiebespaarlening en de Energiescan, waardoor kleine woningcorporaties met beperkte middelen ook in staat zijn om duurzaamheidsprojecten te realiseren.
In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de beschikbare subsidies en leningen voor VvE’s, de juridische kaders die gelden, de technische aspecten van energiebesparing en de praktische stappen die VvE’s kunnen zetten om hun woningbestand duurzaam te maken. Het artikel richt zich aan zowel bestuurders en leden van VvE’s, als aan professionals in de bouw- en woningbouwsector die betrokken zijn bij energiebeleid en duurzame woningbouw.
Subsidies voor energiebesparing bij VvE’s
Een van de meest toegankelijke manieren voor VvE’s om energiebesparing te stimuleren is via het uitvoeren van een energieadvies. In de gemeente Maastricht is hiervoor specifiek een subsidieregeling opgesteld. Deze regeling, die geldig was van 3 oktober 2020 tot 10 oktober 2020, biedt VvE’s binnen de gemeente een subsidie ter dekking van minstens 75% van de kosten van een energieadvies, met een maximumsubsidie van €5.000 per aanvraag. Het advies moet uitgevoerd worden door een gecertificeerde adviseur voor Energieprestatieadvies (EPA) en binnen een jaar na subsidieverlening worden voltooid.
De activiteiten die voor deze subsidie in aanmerking komen, zijn gericht op het uitvoeren van een energiescan van het gebouw. Deze scan is een onderzoek dat het energieverbruik van het complex in kaart brengt en maatregelen aanduidt die kunnen leiden tot energiebesparing. De subsidie wordt uitsluitend verstrekt aan VvE’s die daarna een Maastrichts Energie Akkoord tekenen met de gemeente. Dit akkoord bevat concrete afspraken over het verlagen van het energieverbruik en het verhogen van de duurzame energieproductie.
Hoewel deze regeling formeel in 2020 vervallen is, is het mogelijk dat vergelijkbare subsidies op nationaal of regionaal niveau nog steeds beschikbaar zijn. Het is daarom belangrijk voor VvE’s om regelmatig te controleren of nieuwe regelingen zijn gelanceerd en of zij in aanmerking komen voor financiële ondersteuning.
Energiebespaarlening voor kleine VvE’s
Voor kleine VvE’s, met twee tot acht woningen, is de Energiebespaarlening beschikbaar. Deze lening is speciaal ontworpen om de drempel voor verduurzaming te verlagen. Aangezien de investeringen voor energiebesparing in kleine VvE’s meestal kleiner zijn, zijn de administratieve vereisten zoals het inleveren van een maatwerk energieadvies of een meerjarenexploitatiebegroting niet verplicht. Dit maakt het voor kleine VvE’s eenvoudiger om aan de slag te gaan met verduurzaming.
De voorwaarde voor het verkrijgen van deze lening is dat alle leden van de VvE achter het plan tot verduurzaming staan en dat er geen betalingsachterstanden zijn bij de VvE bij aanvang van de lening. Bovendien is er een vangnet opgenomen in het programma, zodat VvE-leden die door onvoorziene omstandigheden hun bijdrage niet kunnen betalen, toch in staat zijn om het project volledig te realiseren.
Deze lening wordt aangeboden door het Duurzaam Bouwloket, een onafhankelijke organisatie die gratis advies geeft over energiebesparing en duurzame woningbouw. VvE’s kunnen een Quickscan uitvoeren om te bepalen of ze in aanmerking komen voor deze lening. Daarnaast is het mogelijk om contact op te nemen met adviseurs van het Duurzaam Bouwloket voor professionele begeleiding bij verduurzamingsprojecten.
Zonnepanelen en andere energiebesparende technologieën
Een andere manier om energiebesparing te verwezenlijken is het installeren van zonnepanelen. Solar Evolution, een bedrijf gespecialiseerd in duurzame energieoplossingen, biedt VvE’s technische expertise bij het implementeren van zonnepaneelprojecten. De technologie die wordt gebruikt is nieuw en betrouwbaar, met een focus op maximaal rendement en lange levensduur.
Daarnaast zijn er subsidies beschikbaar om de initiele investering in zonnepanelen te verlichten. Deze subsidies worden aangeboden door diverse overheidsinstanties en zijn bedoeld om de transitie naar energie-efficiënte gebouwen te faciliteren. Door optimaal gebruik te maken van deze regelingen, kan een investering in zonnepanelen sneller rendabel worden.
Niet alleen zonnepanelen, ook andere technologieën zoals warmtepompen en batterijopslag kunnen bijdragen aan het verduurzamen van VvE’s. Het Duurzaam Bouwloket en andere adviseurs kunnen VvE’s begeleiden bij het kiezen van de juiste technologie en het opstellen van een haalbaar verduurzamingsplan.
Tegemoetkoming voor huishoudens met blokaansluiting
Voor VvE’s die geïnteresseerd zijn in blokaansluitingen voor gas, warmte of elektriciteit, is er een specifieke tegemoetkoming beschikbaar. Deze regeling is bedoeld om huishoudens met blokaansluiting te helpen met de hoge energieprijzen. De overheid werkt aan een regeling die deze groep ondersteunt en deze regeling is verwacht te worden afgerond rond de middel van februari 2023.
De tegemoetkoming voor het eerste halfjaar van 2023 is al vooraf vastgesteld. Voor zelfstandige wooneenheden met blokgas of blokwarmte is deze tegemoetkoming €786,45. Voor zelfstandige wooneenheden met blokelektriciteit bedraagt het bedrag €351,13. Onzelfstandige wooneenheden, zoals studentenkamers of woonzorginitiatieven, krijgen een tegemoetkoming van €329,28 voor blokgas of blokwarmte.
Deze tegemoetkoming is gebaseerd op de prijsgegevens die energieleveranciers aanleveren voor het prijsplafond. De definitieve regeling is echter nog afhankelijk van de verdere uitwerking van het beleid. VvE’s die geïnteresseerd zijn in deze tegemoetkoming, kunnen meerdere partijen raadplegen, zoals woningbouwcorporaties, om een inschatting te verkrijgen van de uitkomst.
Instrumenten voor zelfstandige verduurzaming
VvE-010 biedt VvE’s ook instrumenten om zelf aan de slag te gaan met verduurzaming. Deze organisatie biedt cursussen en informatiebijeenkomsten over onderwerpen zoals aardgasvrij wonen, isoleren en zonnepanelen. De cursus “Verduurzaming voor VvE’s met Energie” is bijvoorbeeld gericht op het verbinden van verduurzaming met onderhoud, het kiezen van logische combinaties van maatregelen en het gebruik van stimuleringsmaatregelen.
Daarnaast onderzoekt VvE-010 of er geschikte subsidies en leningen beschikbaar zijn voor een specifieke VvE. Ook wordt er gekeken of de basis van de VvE, zoals het beleid en de juridische structuur, op orde is. In sommige gevallen is extra aandacht nodig voor deze aspecten voordat verduurzaming kan beginnen.
Een belangrijke factor bij verduurzaming is het creëren van draagvlak binnen de VvE. Het plan tot verduurzaming moet een gedeeld plan zijn waarin de verschillende belangen zijn meegenomen. VvE-010 helpt bij het verankeren van dit plan in het beleid van de VvE en bij het overwinnen van obstakels in het besluitvormingsproces. Buiten het begeleidingstraject geeft VvE-010 ook advies over hoe draagvlak kan worden gecreëerd bij VvE-leden.
Conclusie
Energiebeleid voor Verenigingen van Eigenaren speelt een centrale rol in de verduurzaming van woningbestanden. VvE’s hebben meerdere opties om financiële ondersteuning te verkrijgen, waaronder subsidies voor energieadviezen, leningen voor verduurzamingsprojecten en tegemoetkomsten voor huishoudens met blokaansluiting. Deze maatregelen maken het mogelijk voor VvE’s om energiebesparing te stimuleren en hun woningbestand duurzamer te maken.
Technologische oplossingen zoals zonnepanelen en batterijopslag bieden VvE’s de mogelijkheid om duurzame energie op te wekken en te slaan. Daarnaast zijn er specifieke programma’s voor kleine VvE’s, waardoor de drempel voor verduurzaming lager ligt. Instrumenten zoals cursussen en begeleiding van VvE-010 helpen VvE’s om zelf aan de slag te gaan met verduurzaming en juridische en administratieve obstakels te overwinnen.
Het creëren van draagvlak binnen de VvE is een essentieel aspect van elk verduurzamingsplan. Een gedeeld plan dat meerdere belangen meenemen en juridisch verankerd is, is de basis voor een succesvolle verduurzamingsproject. Door gebruik te maken van de beschikbare subsidies, leningen en begeleiding, kunnen VvE’s een actieve rol spelen in de overgang naar een duurzamere woningbouwsector.