Het VVE-certificaat in de regio Groningen: eisen, opleidingen en organisatie

Inleiding

Het VVE-programma (Verhoogde Verzorging Educatieve programma's) is een landelijke maatregel gericht op de voorschoolse opvang van kinderen met taal- of ontwikkelingsachterstand. Het programma heeft als doel om kinderen in het voorgebied van de basisschool extra ondersteuning te bieden zodat zij beter voorbereid zijn op het reguliere onderwijs. In de regio Groningen, en met name in de gemeente Midden-Groningen, zijn duidelijke kwaliteitseisen, pedagogische richtlijnen en opleidingen voor het VVE-certificaat vastgelegd. Deze regels zijn bedoeld om zowel de kwaliteit van de opvang als de continuïteit van de educatieve aansluiting te waarborgen.

In dit artikel wordt ingegaan op de eisen die gedaan worden aan een VVE-certificaat, hoe men dit certificaat kan behalen, en welke organisatorische maatregelen genomen moeten worden door houders van VVE-groepen. Op basis van de regelgeving van de gemeente Midden-Groningen en relevante landelijke voorwaarden wordt een overzicht gegeven van de praktijk in de regio. Dit artikel richt zich voornamelijk op houders, beroepskrachten en betrokken partijen binnen de voorschoolse opvang in de regio Groningen.

De betekenis van het VVE-certificaat

Het VVE-certificaat is een onderdeel van de kwaliteitsborging binnen de voorschoolse opvang. Het dient als aanduiding dat een beroepskracht, en daarmee ook de groep waarin zij werkt, aan bepaalde eisen voldoet met betrekking tot de kwaliteit van de educatieve en verzorgende activiteiten. In de regelgeving van de gemeente Midden-Groningen wordt duidelijk gemaakt dat:

Ten minste één beroepskracht per VVE-groep een certificaat moet hebben op basis van een nascholing met betrekking tot het VVE-programma.
Als een tweede beroepskracht geen VVE-certificaat heeft, dan dient deze minimaal een opleiding volgens artikel 4 lid 2 of 3 van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie te hebben afgerond. Bovendien dient deze beroepskracht binnen zes maanden aan de VVE-scholing te starten.
Als er meer dan twee beroepskrachten op een VVE-groep staan, dan moeten alle beroepskrachten de aangegeven opleidingen volgen.

Dit betekent dat het VVE-certificaat niet alleen een persoonlijk kwaliteitsbewijs is voor een beroepskracht, maar ook een organisatorisch verplichte vereiste voor de kwaliteitsborging van het VVE-programma als geheel.

Einddatum en overgangsregelingen

De eisen rond het VVE-certificaat zijn ingevoerd met ingang van 1 januari 2018. Voor die datum behaalde certificaten en gestarte scholingen vallen onder een overgangsregeling en worden geacht aan de huidige criteria te voldoen. Hierdoor kan men ervan uitgaan dat oudere certificaten, zolang ze voor 2018 zijn behaald, nog steeds geldig zijn.

Buiten de overgangsregeling geldt dat alle nieuwe scholingen en certificeringen moeten voldoen aan de eisen vanaf 2018. Dit betekent dat beroepskrachten die na deze datum hun scholing volgen, in het kader van VVE, verplicht zijn om de nieuwe criteria te volgen.

Daarnaast geldt een uitzondering voor medewerkers die in hun initiële opleiding een keuzedeel voorschoolse educatie hebben gevolgd en met een voldoende resultaat zijn afgerond. Voor deze medewerkers is de aanvullende scholingseis niet van toepassing.

De rol van Timpaan Onderwijs bij VVE-certificering

In de regio Meppel en andere delen van de regio Groningen is Timpaan Onderwijs betrokken bij de opleidingen en trainingen voor het VVE-certificaat. Er zijn twee soorten cursussen beschikbaar:

Instroomtraining: Voor locaties die al met Uk & Puk werken, is een verkort traject mogelijk. Dit bestaat uit 7 bijeenkomsten en een aantal groepsconsultaties. Deelnemers ontvangen een officieel certificaat, dat in dit geval ook een VVE-certificaat is.
Open aanbod: Voor locaties die nieuw zijn in Uk & Puk of het volledige VVE-traject willen doorlopen, is er een volledig opleidingstraject van 12 bijeenkomsten. De cursus start pas wanneer er minstens 12 deelnemers zijn. De deelnemers ontvangen hierbij ook een VVE-certificaat van Timpaan Onderwijs.

Momenteel is er geen nieuwe cursusdatum bekend, maar men wordt uitgenodigd om de agenda te raadplegen voor de komende data. Voor meer informatie of om vragen te stellen, kan contact opgenomen worden met Timpaan Onderwijs.

Organisatorische eisen voor houders

De houder van een VVE-groep is verantwoordelijk voor het waarborgen van de kwaliteit en het naleven van de regelgeving. De eisen voor de houder omvatten zowel personele kwalificaties als organisatorische maatregelen.

Personele kwalificaties

De houder dient te zorgen dat de beroepskrachten aan de volgende voorwaarden voldoen:

Leidster-kind-ratio moet één leidster zijn op maximaal acht kinderen.
Maximale groepsgrootte is 16 kinderen.
Minimaal PWO-niveau 3 (Pleeg- en Verzorgende Opvoeding) is verplicht voor alle beroepskrachten.
Verklaring omtrent het gedrag is een verplichte voorwaarde.
Risico-inventarisatie moet schriftelijk zijn vastgelegd.
Informatieplicht aan ouders over het beleid is verplicht.
Er moet een oudervertegenwoordiging zijn, evenals een klachtenregeling.
De taal van communicatie is Nederlands.
Er moeten eisen zijn voldaan rond veiligheid en gezondheid, brandveiligheid, en hygiëne van speeltoestellen en keuken.

Organisatorische maatregelen

Naast de kwalificaties van medewerkers zijn er ook eisen die de houder moet naleven:

Warme overdracht van kinderen die een VVE-programma volgen naar de basisschool moet worden gegarandeerd. Dit betekent een persoonlijk contact tussen beroepskrachten en leerkrachten om informatie over het kind, zorgbehoefte en aansluiting te delen. Ook is het uitreiken van een VVE-certificaat aan het kind onderdeel van de warme overdracht.
Pedagogisch plan of werkplan moet vastleggen hoe de warme overdracht georganiseerd wordt.
De houder dient te zorgen dat medewerkers zich op de hoogte houden van de actuele eisen aan kennis en vaardigheden. Dit wordt onder andere geregeld via een jaarplan deskundigheidsbevordering (opleidingsplan). Dit plan moet jaarlijks geëvalueerd en indien nodig aangepast worden.
In het kader van het opleidingsplan wordt ook aandacht besteed aan het onderhouden van kennis en vaardigheden van beroepskrachten. Bovendien moet duidelijk worden hoe de organisatie aansluit bij de huidige eisen en normen binnen de voorschoolse educatie.

Aanvullende kwaliteitseisen voor VVE-locaties

Alle VVE-locaties moeten aan bepaalde aanvullende kwaliteitseisen voldoen. In de gemeente Midden-Groningen zijn deze eisen vertaald in praktische richtlijnen:

Kinderen die geïndiceerd zijn voor VVE kunnen vanaf 2 jaar gebruikmaken van het programma.
Ze moeten minstens 4 dagdelen per week aanwezig zijn in de peuterspeelzaal of kinderdagverblijf of minstens 10 uur per week aan het VVE-programma deelnemen.
Ze moeten minstens vier keer per week deelnemen aan een kleine kringactiviteit.

Buiten deze eisen geldt ook dat VVE-locaties moeten voldoen aan de inspectievereisten die van toepassing zijn op VVE. Dit betekent dat er regelmatig inspecties worden uitgevoerd en dat het beleid en de praktijk in lijn zijn met de landelijke en lokale regelgeving.

Ondersteuning van ouders en kinderen

Het VVE-programma is niet alleen gericht op de beroepskrachten en de organisatie, maar ook op de ouders en de ontwikkeling van kinderen. De regelgeving benadrukt het belang van het betrokken houden van ouders bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun kind. Hierbij gaat het niet alleen om het informeren van ouders, maar ook om het actief betrekken van ouders in het educatieve proces. Dit kan bijvoorbeeld door:

Reguliere informatiesessies.
Activiteiten waarbij ouders betrokken zijn.
Samenwerking tussen beroepskrachten en ouders bij het ontwikkelen van een individueel educatief plan.

Daarnaast is er een eis dat er een oudervertegenwoordiging moet zijn. Deze oudervertegenwoordiging dient als kanaal voor communicatie tussen ouders en het opvangcentrum. Het is ook een instrument voor het oplossen van eventuele klachten of problemen.

Kwaliteitsborging en handhaving

De kwaliteitsborging en handhaving van VVE-arrangementen zijn geregeld in de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko). De toezichthouder inspecteert regelmatig de opvang en stelt een inspectierapport op. Op basis van dit rapport kan de handhaving verlopen volgens de Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen van de gemeente Enschede. Hoewel deze regels van toepassing zijn op Enschede, zijn er in Midden-Groningen vergelijkbare beleidsregels en inspectiemechanismen in gebruik.

De houder van een VVE-groep is verplicht om te tonen dat hij of zij heeft geprobeerd tot een overeenstemming te komen met de betrokken scholen (via het IKC-model) over de wijze van warme overdracht. Indien dit niet lukt, dient de houder aan te tonen dat hij of zij gesprekken heeft gevoerd en documenten heeft opgesteld die deze inspanningen onderbouwen.

Conclusie

Het VVE-certificaat is een essentieel onderdeel van de kwaliteitsborging binnen de voorschoolse opvang in de regio Groningen. Het certificaat geeft niet alleen aan dat een beroepskracht aan bepaalde opleidings- en scholingseisen voldoet, maar ook dat de groep waarin zij werkt, aan de eisen van het VVE-programma voldoet. De regelgeving van de gemeente Midden-Groningen benadrukt het belang van een goed functionerende organisatie, waarbij zowel de kwaliteit van de opvang als de aansluiting op het basisonderwijs centraal staan.

Voor houders betekent dit dat zij zich moeten houden aan een aantal strikte eisen op het gebied van personeel, opleidingen, organisatie en communicatie. Voor beroepskrachten is het belangrijk om zich op de hoogte te houden van de actuele scholingseisen en het opleidingsplan van hun organisatie. Voor ouders en kinderen draait het VVE-programma om het bieden van een veilige, stimulerende en educatieve omgeving, waarin kinderen met taal- of ontwikkelingsachterstand de kans krijgen om beter voorbereid te worden op het basisonderwijs.

De regelgeving en praktijk in de regio Groningen laat zien dat het VVE-programma zowel een educatief als een organisatorisch kader biedt. Met name de nadruk op warme overdracht, het betrokken houden van ouders en het naleven van kwaliteitsstandaarden benadrukt de breedere doelen van het programma. Voor wie betrokken is bij de voorschoolse opvang in de regio, is het VVE-certificaat dus niet alleen een verplichte eis, maar ook een waardevolle ondersteuning bij het uitvoeren van het werk.