De overstap naar stadsverwarming is voor velen een aantrekkelijke keuze, zowel vanwege het positieve effect op het milieu als vanwege de wettelijke garantie dat deze vorm van warmte niet duurder mag zijn dan gasverwarming. Voor (toekomstige) huishoudens en investeerders is het belangrijk om de maandelijkse kosten van stadsverwarming goed te begrijpen. Deze kosten zijn afhankelijk van verschillende factoren, waaronder verbruik, isolatie, aansluiting en het type contract. In dit artikel geven we een overzicht van de gemiddelde maandkosten van stadsverwarming, de opbouw van de kosten, en de rol van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) bij het bepalen van tarieven.
Inleiding
Stadsverwarming is een duurzame en centrale oplossing voor de warmtevoorziening van woningen en gebouwen. In tegenstelling tot gasverwarming, die per woning een centrale verwarmingsketel gebruikt, wordt bij stadsverwarming warmte opgewekt op een centrale locatie en via een warmtenet naar de afnemers geleid. Voorwonenden zijn niet langer afhankelijk van aardgas, wat het milieu positief beïnvloedt en bijdraagt aan het vermindering van CO₂-uitstoot.
De ACM speelt een centrale rol bij het bepalen van de tarieven voor stadsverwarming. Deze autoriteit stelt jaarlijks maximumtarieven vast, die ervoor zorgen dat stadsverwarming in principe niet duurder is dan gasverwarming. De kosten van stadsverwarming zijn opgebouwd uit drie belangrijke componenten: vaste kosten, verbruikskosten en meetkosten. Daarnaast speelt de isolatie van de woning, het verbruik en het type contract een rol in de maandelijkse kosten.
Opbouw van de kosten
De kosten van stadsverwarming zijn onderverdeeld in meerdere componenten. Deze zijn van toepassing op zowel huishoudens als bedrijven en zijn afhankelijk van het verbruik en de aansluiting. Voor een huishouden zijn de maandelijkse kosten gemiddeld gesproken verdeeld over drie hoofdcategorieën:
1. Vaste kosten
Vaste kosten zijn onafhankelijk van het verbruik en moeten ongeacht de hoeveelheid energie die verbruikt wordt, worden betaald. Deze kosten zijn gericht op de infrastructuur en het onderhoud van de warmtelevering. Voor 2025 ligt het vaste bedrag tussen € 35 en € 50 per maand. In 2026 wordt het vaste bedrag voor huishoudens iets hoger geschat op gemiddeld € 51,31 per maand.
2. Verbruikskosten
De verbruikskosten zijn afhankelijk van het daadwerkelijke verbruik aan warmte. Deze worden berekend per gigajoule (GJ), wat een maat is voor energie. De verbruikskosten per GJ liggen in 2025 bijna € 44, en in 2026 is het maximumtarief voor leveringskosten per GJ € 40,97. Voor een huishouden dat gemiddeld 42 GJ per jaar verbruikt, komen de verbruikskosten op tussen € 25 en € 100 per maand. Kleine huishoudens met een verbruik onder de 26 GJ betalen relatief meer vanwege de stijgende vaste kosten.
3. Meetkosten
Meetkosten zijn gericht op het registreren en meten van het verbruik. Deze kosten zijn gemiddeld tussen € 3 en € 10 per maand. Voor 2026 is het meettarief vastgesteld op € 2,81 per maand. Deze kosten zijn relatief laag en vallen vooral op in huishoudens met laag verbruik.
Totaaloverzicht
Als we de drie bovenstaande componenten combineren, zien we dat het gemiddelde maandbedrag voor een huishouden in 2025 ligt tussen € 80 en € 160. Voor 2026 is dit bereik iets hoger geschat op ongeveer € 100 tot € 200 per maand, afhankelijk van de isolatie en woninggrootte.
Bijvoorbeeld: een huishouden in een goed geïsoleerde woning betaalt gemiddeld € 69 aan overige kosten per maand, en € 124,55 aan verbruikskosten. In totaal is dit € 193,55 per maand. Voor huishoudens in slechter geïsoleerde of grotere woningen zijn de maandkosten aanzienlijk hoger.
Factoren die de kosten bepalen
De maandelijkse kosten van stadsverwarming zijn niet alleen afhankelijk van de opbouw van de tarieven, maar ook van een aantal andere factoren. Deze spelen een rol in het bepalen van het totaalbedrag dat per maand betaald dient te worden. De belangrijkste factoren zijn:
1. Isolatie van de woning
De isolatie van een woning is van groot belang voor de verbruikskosten. Hoe beter een woning geïsoleerd is, hoe minder warmte er verloren gaat. Dit zorgt ervoor dat de variabele kosten van stadsverwarming lager uitvallen. Voor huishoudens in goed geïsoleerde woningen is het verbruik per maand vaak aan de lage kant van het gemiddelde, terwijl huishoudens in slecht geïsoleerde woningen meer betalen.
2. Verwarmingsgedrag
Het verwarmingsgedrag van een huishouden heeft ook invloed op de kosten. Slimmer stoken – zoals het vermijden van oververhitting en het gebruik van thermostaten – kan direct tot kostenbesparing leiden. Door bewust om te gaan met de verwarming en warm water, is het mogelijk om het maandbedrag aanzienlijk te verlagen.
3. Type contract
Het type contract dat een huishouden heeft, speelt ook een rol in de kosten. Omdat niet alle leveranciers dezelfde tariefstructuren hanteren, kan het nuttig zijn om de voorwaarden van het contract goed te begrijpen. Het is raadzaam om het contract van de warmteleverancier zorgvuldig te lezen om te begrijpen hoe de kosten per maand worden berekend.
4. Aansluiting
De aansluiting op het stadsverwarmingsnetwerk is een belangrijke factor bij de totale kosten. Voor huishoudens die via een individuele aansluiting op het netwerk zijn aangesloten, zijn de kosten anders dan voor huishoudens die via een collectieve aansluiting zijn verbonden. Bij een collectieve aansluiting – zoals in een wooncomplex met een centrale cv-ketel – gelden andere maximumtarieven.
ACM-tarieven en maximumbedragen
De Autoriteit Consument & Markt speelt een centrale rol bij het bepalen van de tarieven voor stadsverwarming. Deze autoriteit stelt jaarlijks maximumtarieven vast, die ervoor zorgen dat stadsverwarming in principe niet duurder is dan gasverwarming. Deze tarieven zijn gericht op zowel de leveringskosten per gigajoule, de vaste kosten en de huurprijs van de afleverset.
2025
In 2025 zijn de volgende maximumtarieven vastgesteld:
| Soort kosten | Tarief |
|---|---|
| Leveringskosten per GJ | € 43,79 |
| Vaste kosten | € 577,48 |
| Vaste kosten lauw water | € 321,69 |
| Meettarief | € 32,80 |
| Huur afleverset | € 150,49 |
| Huur afleverset alleen verwarmen | € 144,11 |
| Huur afleverset alleen warm water | € 120,77 |
Bron: ACM. Tarieven voor consumenten met een aansluiting tot 100 kWh incl. 21% btw.
2026
In 2026 zijn de tarieven iets gewijzigd:
| Soort kosten | Tarief |
|---|---|
| Leveringskosten per GJ | € 40,97 |
| Vaste kosten | € 615,66 |
| Vaste kosten lauw water | € 330,71 |
| Meettarief | € 33,73 |
| Huur afleverset | € 178,51 |
| Huur afleverset alleen verwarmen | € 184,10 |
| Huur afleverset alleen warm water | € 184,10 |
Bron: ACM. Tarieven voor consumenten met een aansluiting tot 100 kWh incl. 21% btw.
Voor huishoudens met een collectieve aansluiting – zoals in een wooncomplex met een centrale cv-ketel – gelden andere maximumtarieven:
| Collectieve huur afleverset | Tarief 2026 |
|---|---|
| Verwarmen + warm water | € 3.297,75 |
| Alleen verwarmen | € 3.325,83 |
| Alleen warm water | € 3.325,83 |
Bron: ACM.
Vergelijking met gasverwarming
Stadsverwarming is wettelijk verplicht om niet duurder te zijn dan gasverwarming. Dit betekent dat de maandkosten voor stadsverwarming in principe vergelijkbaar moeten zijn met de maandkosten voor gasverwarming. In de praktijk kan het echter voorkomen dat de maandkosten voor stadsverwarming iets hoger liggen, vooral voor huishoudens met een laag verbruik. De ACM zorgt er echter voor dat de tarieven binnen een bepaald plafond blijven.
Een huishouden dat gemiddeld 42 GJ per jaar verbruikt, zou in 2021 gemiddeld € 1.088,- per jaar betalen aan stadsverwarming. Dit is vergelijkbaar met de kosten voor gasverwarming bij een gemiddeld verbruik van 1.373 m³ gas per jaar.
Het is belangrijk om te weten dat de manier van betalen bij stadsverwarming anders is dan bij gasverwarming. Bij stadsverwarming betaal je voor zowel de verwarming van het huis als voor het warm water uit de kraan en de douche. Dit is niet het geval bij gasverwarming, waarbij het gas vooral wordt gebruikt voor de verwarming van het huis. Bij stadsverwarming wordt het warm water apart berekend, wat leidt tot hogere kosten in vergelijking met gasverwarming.
Energieleveranciers en tarieven
In Nederland zijn er meerdere energieleveranciers die stadsverwarming aanbieden. De belangrijkste leverancier is Vattenfall, die in veel steden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Almere en Nijmegen, stadswarmte levert. Andere leveranciers zijn Eneco en Ennatuurlijk.
De tarieven van deze leveranciers zijn gelimiteerd door de ACM. Voor 2025 zijn de tarieven als volgt:
| Leverancier | Tarief per GJ | Vastrecht |
|---|---|---|
| Vattenfall | € 43,79 | € 760,77 |
| Eneco | € 43,79 | € 618,82 |
| Ennatuurlijk | € 43,79 | € 577,48 |
Bron: ACM.
Hoewel de leveringskosten per GJ hetzelfde zijn voor alle drie leveranciers, zijn de vaste kosten per maand verschillend. Dit betekent dat huishoudens met een laag verbruik bij Ennatuurlijk relatief minder betalen, terwijl huishoudens met een hoger verbruik bij Vattenfall een iets hoger maandbedrag moeten betalen.
Stadsverwarming in Nederland: Welke steden zijn aangesloten?
Stadsverwarming is momenteel beschikbaar in een aantal steden in Nederland, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Arnhem, Nijmegen, Leiden, Breda en Tilburg. Deze steden zijn gekozen vanwege de hoge dichtheid van woningen en het feit dat het gunstig is om zo dicht mogelijk bij de bron van de warmte te zijn. Hierdoor kan de warmte efficiënter worden vervoerd en is er minder verlies tijdens het transport.
Stadsverwarming leent zich het beste voor stedelijke gebieden waar veel woningen of gebouwen per vierkante meter staan. In deze gebieden is het mogelijk om een efficiënt warmtenetwerk op te zetten, dat zowel verwarming als warm water kan leveren. Dit maakt stadsverwarming een aantrekkelijke optie voor zowel woningbouwbedrijven als particuliere huurders en kopers.
Hoe werkt stadsverwarming?
Stadsverwarming begint met het opwekken van warmte op een centrale locatie. Deze warmte wordt opgewekt met behulp van duurzame bronnen, zoals restwarmte uit industriële processen, afvalverbranding of geothermische energie. De opgewekte warmte wordt via een warmtenetwerk van geïsoleerde leidingen naar de aangesloten gebouwen getransporteerd.
In de huizen wordt de warmte gebruikt voor verwarming en warm water. De warmte komt de woningen binnen via een afleverset, die de functie van de cv-ketel vervangt. Deze afleverset zorgt ervoor dat de warmte effectief kan worden gebruikt in het huis en zorgt voor een efficiënte verdeling van de warmte.
Het is belangrijk om te weten dat bij stadsverwarming geen cv-ketel of gasmeter aanwezig is. In plaats daarvan is er een warmtemeter geïnstalleerd, die het verbruik van stadsverwarming registreert. Deze meter registreert zowel het verbruik van warmte voor verwarming als het verbruik van warm water.
Conclusie
De maandelijkse kosten van stadsverwarming zijn afhankelijk van verschillende factoren, waaronder het verbruik, de isolatie van de woning en het type contract. De kosten zijn opgebouwd uit drie hoofdcategorieën: vaste kosten, verbruikskosten en meetkosten. Voor een huishouden liggen de maandkosten in 2025 tussen € 80 en € 160, en in 2026 tussen € 100 en € 200 per maand.
De ACM speelt een centrale rol bij het bepalen van de tarieven voor stadsverwarming. Deze autoriteit stelt jaarlijks maximumtarieven vast, die ervoor zorgen dat stadsverwarming in principe niet duurder is dan gasverwarming. De tarieven zijn gericht op zowel de leveringskosten per gigajoule, de vaste kosten en de huurprijs van de afleverset.
In Nederland zijn er meerdere energieleveranciers die stadsverwarming aanbieden, waaronder Vattenfall, Eneco en Ennatuurlijk. De tarieven van deze leveranciers zijn gelimiteerd door de ACM, en de maandkosten zijn afhankelijk van het type contract en het verbruik.
Stadsverwarming is een aantrekkelijke optie voor zowel woningbouwbedrijven als particuliere huurders en kopers. De opwekking van warmte op een centrale locatie en het transport via een warmtenetwerk zorgen voor een efficiënte en duurzame oplossing voor de warmtevoorziening van woningen en gebouwen. Daarnaast is het wettelijk verplicht dat stadsverwarming niet duurder is dan gasverwarming, wat maakt dat het een betaalbare optie is voor huishoudens en investeerders.
Voor (toekomstige) huishoudens en investeerders is het belangrijk om de maandkosten van stadsverwarming goed te begrijpen. Door het verbruik, de isolatie en het contract goed te begrijpen, is het mogelijk om de maandkosten te beheersen en te verlagen. Dit maakt stadsverwarming een aantrekkelijke en duurzame optie voor de toekomstige warmtevoorziening van woningen en gebouwen.