Inleiding
Stadsverwarming is een steeds vaker gekozen optie in de energietransitie, vooral in stedelijke gebieden waar het aansluiten op een centraal warmtenet efficiënter kan zijn dan het gebruik van individuele aardgasinstallaties. Bij stadsverwarming wordt het energieverbruik uitgedrukt in gigajoules (GJ), een maat die niet altijd duidelijk is voor consumenten. Een belangrijke vraag die daardoor vaak rijst, is: hoeveel gas is 1 GJ stadsverwarming? Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over de omrekenwaarden van GJ naar aardgas, het gemiddelde verbruik bij stadsverwarming, en de factoren die het verbruik en de kosten beïnvloeden. Het artikel is gebaseerd op beschikbare gegevens van betrouwbare bronnen, waaronder officiële omrekenwaarden en berekeningen uit praktijkvoorbeelden.
Wat is een gigajoule (GJ) en waarom wordt het gebruikt bij stadsverwarming?
Een gigajoule (afgekort GJ) is een maat voor energiehoeveelheden. Het is gelijk aan 1 miljard joules of 1.000.000 kilojoules. In het kader van stadsverwarming wordt het verbruik gemeten in gigajoules om de hoeveelheid warmte die een woning verbruikt, aan te geven. Dit is een universele maat die niet afhankelijk is van het type energiebron, wat het vergelijken van energieverbruik tussen verschillende systemen mogelijk maakt.
Stadsverwarming maakt gebruik van warmte die centraal wordt opgewekt en via een warmtenet naar woningen en bedrijven wordt getransporteerd. Omdat het geen aardgas is, wordt het verbruik niet in kubieke meters gas gemeten, maar in gigajoules. Dit betekent dat de energierekening van een huishouden met stadsverwarming aangeeft hoeveel GJ warmte het verbruikt heeft, in plaats van een gasverbruik in m³.
Omrekenwaarden van GJ naar aardgas
Om de verbruikscijfers van stadsverwarming te begrijpen, is het belangrijk om te weten hoeveel aardgas gelijk is aan 1 GJ. Volgens de meest betrouwbare bronnen geldt de volgende standaardomrekening:
- 1 GJ is ongeveer gelijk aan 30 tot 36 kubieke meter aardgas, afhankelijk van de exacte omrekenfactor die wordt toegepast.
- Een officiële omrekening die vaak wordt gebruikt is 1 GJ = 31,6 m³ aardgas, zoals vermeld in bron [1] en [4].
- In een praktijkvoorbeeld uit bron [2] is een verbruik van 8,04 GJ omgerekend naar 254,064 m³ gas, wat overeenkomt met een omrekeningfactor van 31,6 m³/GJ.
Dit betekent dat 1 GJ stadsverwarming gelijk is aan ongeveer 31,6 kubieke meter aardgas, als het verbruik gelijk zou zijn aan dat van aardgas in een woning met een eigen ketel. Deze omrekening wordt vaak gebruikt in berekeningen en tarieven van warmteleveranciers, omdat stadsverwarming op dezelfde manier moet concurreren met aardgas in termen van prijs en efficiëntie.
Gemiddeld verbruik van stadsverwarming in GJ
Om het verbruik van stadsverwarming te kunnen beoordelen en vergelijken met aardgas, is het belangrijk om te weten wat het gemiddelde verbruik per woning is. Meerdere bronnen geven aan dat het verbruik kan variëren, afhankelijk van factoren zoals de grootte van de woning, isolatie, gebruiksgewoontes en klimaat.
Verbruik per huishouden
Volgens het Nibud en meerdere berekeningswebsites, zoals beschreven in bron [1] en [3], geldt het volgende als richtsnoer:
- Gemiddeld verbruik van stadsverwarming: ongeveer 35 GJ per jaar, exclusief warm water.
- Verbruik voor warm water: ongeveer 6,6 GJ per jaar.
- Totaal verbruik voor een huishouden: ongeveer 41,6 GJ per jaar.
Een ander gegeven uit bron [3] stelt dat het verbruik per vierkante meter woning ligt tussen de 15 en 25 GJ per jaar, afhankelijk van de isolatie en het gebruik.
Verbruik per persoon
Een huishouden met twee personen verbruikt gemiddeld ongeveer 20 tot 30 GJ stadsverwarming per jaar, afhankelijk van de grootte en isolatiegraad van de woning. In de wintermaanden kan het verbruik aanzienlijk stijgen, vooral bij koude weersomstandigheden.
Verbruik per maand
Het maandelijkse verbruik van stadsverwarming varieert per seizoen. In de winter ligt het verbruik gemiddeld tussen de 2 en 5 GJ per maand, terwijl het in de zomer aanzienlijk lager kan zijn. In een goed geïsoleerde woning is het verbruik lager dan in een minder geïsoleerde woning.
Hoeveel kost 1 GJ stadsverwarming?
Het tarief voor stadsverwarming wordt meestal in euro per GJ uitgedrukt. In 2024 was het maximale tarief per GJ € 46,69, maar in 2025 is dit gedaald naar € 43,79 per GJ. Dit is het variabele deel van de kosten, dat afhankelijk is van het daadwerkelijke verbruik. Daarnaast zijn er vaste kosten, die bijvoorbeeld het onderhoud van de warmtemeter of het gebruik van het warmtenet omvatten.
Een voorbeeld uit bron [2] toont de kosten van stadsverwarming in een praktische maand:
- Verbruik in GJ: 8,04
- Prijs per GJ: € 26,651
- Variabele kosten: (8,04 × € 26,651) = € 214,27
- Vaste kosten: € 25,7517
- Meetkosten: € 2,1979
- Totaalprijs stadsverwarming: € 268,87
Voor hetzelfde verbruik met aardgas zou het tarief lager zijn. In het voorbeeld uit bron [2] zou hetzelfde verbruik met aardgas van Pure Energie € 190,10 kosten, wat aantoont dat stadsverwarming in sommige gevallen aanzienlijk duurder kan zijn.
Waarom kan stadsverwarming duurder zijn dan aardgas?
Stadsverwarming kan duurder zijn dan aardgas vanwege meerdere factoren. Allereerst zijn de investeringskosten voor het aanleggen van een warmtenet vaak hoog, wat leidt tot hogere tarieven voor de consument. Daarnaast beïnvloeden de huidige aardgasprijzen ook de tarieven van warmteleveranciers, omdat de maximale warmtetarieven meestal gebaseerd zijn op de aardgasprijzen.
In sommige gevallen kan stadsverwarming worden opgewekt met aardgasketels, wat betekent dat de verkoopprijs van de warmte hoger kan zijn dan de inkoopprijs van aardgas. Dit is een financiële kans voor warmteleveranciers, maar kan leiden tot hogere kosten voor huishoudens.
Daarnaast zijn de vaste kosten voor stadsverwarming vaak hoger dan bij aardgas. Deze kosten omvatten bijvoorbeeld het gebruik van een warmtemeter of het onderhoud van het warmtenet. In het voorbeeld uit bron [2] bedragen de vaste kosten meer dan 10% van de totale rekening.
De invloed van isolatie en gebruiksgewoontes op het verbruik
Het verbruik van stadsverwarming is afhankelijk van meerdere factoren, waaronder de isolatie van de woning en de gebruiksgewoontes van de bewoners. Een goed geïsoleerde woning verbruikt minder warmte, omdat minder energie verloren gaat via ramen, muren en daken. In een slecht geïsoleerde woning is het verbruik aanzienlijk hoger.
Ook de manier waarop de bewoners met warmte omgaan, heeft invloed op het verbruik. Het zetten van de thermostaat hoger, het vaker douchen of het langer het verwarmingsapparaat aan laten staan, leiden tot een hoger verbruik. Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met energiegebruik, zelfs bij stadsverwarming.
Voorbeeld: Verbruik voor douchen
Een enkele douchebeurt kan tussen de 0,1 en 0,5 GJ aan warmte verbruiken, afhankelijk van de duur van de douche en de watertemperatuur. In een huishouden met meerdere bewoners kan dit verbruik oplopen tot enkele GJ per maand, afhankelijk van de gebruiksgewoontes.
Stadsverwarming en duurzaamheid
Ondanks de huidige kosten, wordt stadsverwarming vaak gezien als een duurzamere optie dan individuele aardgasinstallaties. Het centrale opwekken van warmte maakt het mogelijk om gebruik te maken van duurzame energiebronnen zoals warmte uit industrieën, geothermie of restwarmte van elektriciteitscentrales. In de toekomst kan dit leiden tot lagere uitstoot van CO₂ en een duurzamere energievoorziening.
Daarnaast is het mogelijk om stadsverwarming te combineren met andere duurzame technologieën, zoals zonnepanelen of warmtepompen, om het totale energieverbruik van een woning verder te verminderen. In sommige steden zijn er al pilotprojecten waarbij stadsverwarming wordt gekoppeld aan zonnepanelen, zodat het elektriciteitsverbruik ook duurzamer wordt.
Conclusie
Stadsverwarming is een alternatief voor individuele aardgasinstallaties, maar het energieverbruik wordt uitgedrukt in gigajoules (GJ), wat niet altijd duidelijk is voor consumenten. 1 GJ stadsverwarming is gelijk aan ongeveer 31,6 kubieke meter aardgas, wat helpt bij het begrijpen van het verbruik en de kosten. Het gemiddelde verbruik van stadsverwarming ligt tussen de 35 en 42 GJ per jaar, afhankelijk van de grootte van de woning en de gebruiksgewoontes.
De kosten van stadsverwarming kunnen hoger zijn dan die van aardgas, vooral vanwege de hoge investeringskosten en de vaste kosten. Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met energiegebruik, zoals het zetten van de thermostaat lager of het verminderen van het gebruik van warm water. Bovendien kan het gebruik van stadsverwarming bijdragen aan een duurzamere energievoorziening, omdat het centrale opwekken van warmte de mogelijkheid biedt om gebruik te maken van duurzame energiebronnen.
In de toekomst kan stadsverwarming een belangrijke rol spelen in de energietransitie, zolang het verbruik en de kosten verder worden geoptimaliseerd. Door betere isolatie, efficiënter gebruik en het koppelen aan duurzame energiebronnen, kan stadsverwarming zowel duurzaam als betaalbaar worden.